Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-147 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-69/1117-434
Karar Tarihi : 4.12.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Mustafa Mehmet ÖZKARABÜBER
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - CEZ a.s.
Temsilcisi Av. Defne MORALI
Ahular Sok. No:15 34337 Etiler-İstanbul 20
D. TARAFLAR : - CEZ a.s.
Duhova 2/14444 14053 Prag-ÇEK CUMHURİYETİ
- Akkök Sanayi Yatırım ve Geliştirme A.Ş.
Miralay Şefik Bey Sok. Akhan No:15/17
34437 Taksim Beyoğlu-İstanbul
- Emniyet Ticaret ve Sanayi A.Ş.
Kartaltepe Mah. Aksu Cad. No:734144 Bakırköy-İstanbul
- Ali Raif DİNÇKÖK
Miralay Şefik Bey Sok. Akhan No:15/17 30
34437 Taksim Beyoğlu-İstanbul
- Ömer DİNÇKÖK
Miralay Şefik Bey Sok. Akhan No:15/17
34437 Taksim Beyoğlu-İstanbul
- Embboy Yuntas Tekstil San. Ve Tic. A.Ş.
Kartaltepe Mah. Aksu Cad. No:734144 Bakırköy-İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Akenerji Elektrik Üretim A.Ş.’nin sermayesinin
%37,36141’ine tekabül eden bölümünün CEZ a.s.’ye devredilmesi işlemine izin
verilmesi talebi. 40
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.11.2008 tarih, 7620 sayı ile giren bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 27.11.2008
tarih, 2008-1-147/Öİ-08-HHÜ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 1.12.2008 tarih,
REK.0.05.00.00-120/218 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-69 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
06-87/1124-327
2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda bildirim konusu devralma işleminin;
- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile 50
değişik 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu,
- Söz konusu devir işlemi sonucu 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile yasaklanan, bir
ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya mevcut hakim
durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi
bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığı ve izin verilmesi gerektiği,
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar 60
H.1.1. CEZ a.s. (CEZ)
Dosya kapsamındaki bilgilere göre devralan konumundaki CEZ, Prag-Çek Cumhuriyeti
merkezli bir şirket olup, bağlı bulunduğu grup esas olarak elektrik ve ısı üretimi,
dağıtımı ve satışı ile kömür madenciliği konusunda faaliyet göstermektedir. Halka açık
olan ve hisseleri Prag ve Varşova borsalarında işlem gören CEZ’in en büyük hissedarı
Çek Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı’dır.
CEZ’in Türkiye’de enerji ile ilgili bir alanda faaliyeti bulunmamaktadır.
70
H.1.2. Akkök Sanayi Yatırım ve Geliştirme A.Ş. (Akkök)
Akenerji Elektrik Üretim A.Ş. (Akenerji)’nin tüzel kişi hissedarı olan Akkök, aynı
zamanda Akkök Grubu’nun da kurumsal başıdır. Akkök temel olarak enerji, kimya,
tekstil ve gayri menkul alanlarında faaliyet göstermektedir. Temel faaliyetlerine ek
olarak, Akkök ayrıca pazarlama, sigortacılık, bilişim teknolojileri ve turizm sektörlerinde
de faaliyet göstermektedir. Akkök’ün ortaklık yapısı aşağıda yer almaktadır:
Tablo-1: Akkök’ün mevcut ortaklık yapısını gösterir tablo
Hissedar Hisse Miktarı (YTL) Hisse Oranı (%)
A.R.D Holding A.Ş (…………) (….)
Ali Raif Dinçkök (…………) (….)
N.D.Ç Holding A.Ş (…………) (….)
Nilüfer Çiftçi (…………) (….)
Ö.D Holding A.Ş (…………) (….)
Ömer Dinçkök (…………) (….)
Toplam 13.097.521,12 ~100,00
H.1.3. Emniyet Ticaret ve Sanayi A.Ş. (Emniyet) 80
Akenerji’nin tüzel kişi hissedarı olan Emniyet, yün ve tekstil ürünlerinin ticareti alanında
faaliyet göstermektedir.
H.1.4. Ali Raif DİNÇKÖK ve Ömer DİNÇKÖK
Ali Raif DİNÇKÖK ve Ömer DİNÇKÖK Akenerji’nin gerçek kişi hissedarlarıdır.
H.1.5. Emboy Yuntas Tekstil San. ve Tic. A.Ş. (Emboy)
Akenerji’nin tüzel kişi hissedarı olan Emboy, bükme ve açık uçlu yün üretimi alanında
faaliyet göstermektedir.
06-87/1124-327
3
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı 90
Elektrik piyasaları, elektriğin üretiminden nihai tüketiciye ulaştırılmasına kadar olan arz
zinciri bakımından ele alındığında, üretim, iletim, dağıtım, tedarik (arz) gibi farklı
seviyelere ayrıştırılabilmektedir. Devir işlemine konu Akenerji elektrik üretimi alanında
faaliyet gösterdiğinden dolayı ilgili ürün pazarı “elektrik üretimi pazarı” olarak
belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Başvuru konusu İşlemin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarları bakımından bölgesel 100
pazar tanımı yapılmasını gerektirecek koşullar var olmadığından, ilgili coğrafi pazarı
“Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Bildirime konu işlem, Akenerji sermayesinin %(......)’ine denk gelen hisselerin CEZ
tarafından devralınmasına ilişkindir. Devralma öncesinde Akenerji’nin hissedarlık
yapısı aşağıda gösterilmektedir:
110
Tablo-2: Akenerji’nin devralma öncesi hissedarlık yapısını gösterir tablo
Hissedar Sermaye Miktarı (YTL) Hisse Adedi Hissedarlık Oranı (%)
Akkök (…………) (…………) (….)
Emniyet (…………) (…………) (….)
Ali Raif Dinçkök (…………) (…………) (….)
Ömer Dinçkök (…………) (…………) (….)
Emboy (…………) (…………) (….)
Halka Açık Hisseler (…………) (…………) (….)
TOPLAM 65.340.000,00 6.534.000,000 100,00
Görüldüğü üzere, hiçbir ortak tek başına Akenerji’de hakim hissedar değildir. Devralma
işlemi ile Emboy’un sahip olduğu ve halka açık hisseler dışındaki tüm ortakların sahip
olduğu hisselerin yaklaşık yarısı, Emboy’un sahip olduğu hisselerin ise tamamı CEZ’e
devredilecek ve işlem sonrası hissedarlık yapısı aşağıdaki gibi olacaktır:
Tablo-3: Devralma sonrası Akenerji hissedarlık yapısını gösterir tablo
Hissedar Sermaye Miktarı (YTL) Hisse Adedi Hissedarlık Oranı (%)
CEZ (…………) (…………) (….)
Akkök (…………) (…………) (….)
Emniyet (…………) (…………) (….)
Ali Raif Dinçkök (…………) (…………) (….)
Ömer Dinçkök (…………) (…………) (….)
Halka Açık Hisseler (…………) (…………) (….)
TOPLAM 65.340.000,00 6.534.000.000 100,00
Akenerji’de devralma sonrası hissedarlık yapısına bakıldığında, devralma öncesine 120
benzer şekilde hiçbir hissedarın mevcut sermayenin yarıdan fazlasına sahip
olmayacağı görülmektedir. Bu durumda genel kurul ve özellikle de yönetim kurulu
06-87/1124-327
4
üyelerinin atanması ve Akenerji’nin alacağı stratejik kararların üzerinde hissedarların
ortaklaşa bir kontrole sahip olup olmayacaklarının incelenmesi gerekmektedir.
Devralma sonrası Akenerji’nin ne şekilde yönetileceği CEZ ile Akkök, Emniyet, Ali Raif
DİNÇKÖK ve Ömer DİNÇKÖK arasında akdedilen Hissedarlar Anlaşması (Anlaşma)
ile birtakım ilkelere bağlanmıştır. CEZ dışında kalan Anlaşma tarafları Akkök Grubu
olarak nitelendirilmiştir.
130
Eldeki bilgi ve belgelerden, Akenerji’de genel kurul toplanma nisabının, Akenerji’nin
sermayesinin %(...)’unu oluşturan hissedarların genel kurulda hazır bulunması; ve
karar alma nisabı da yine Akenerji’nin sermayesinin %(...)’unu oluşturan
hissedarlarının olumlu oy vermesi ile mümkün olduğu görülmektedir. Bu itibarla, CEZ’in
veya Akkök Grubu’nun katılmadıkları bir genel kurul toplantısının toplanma nisabına
ulaşamayacağı ve bir genel kurul kararının alınamayacağı anlaşılmaktadır.
Anlaşma’nın, Akenerji’nin yönetiminin oluşturulması açısından da ortaklaşa kontrol
tesis eden hükümler içerdiği görülmektedir. Bu hükümlere göre, Akenerji Yönetim
Kurulu’nun 10 üyeden oluşacağı, CEZ’in ve Akkök Grubu’nun bu üyelikler için 5’er 140
aday göstereceği, her ikisinin de birbirlerinin adaylarının seçimi yönünde ortaklaşa oy
kullanacağı, yönetim kurulu başkanının Akkök Grubu ve yardımcısının CEZ tarafından
aday gösterilen üyelerden atanacağı kararlaştırılmıştır. Ayrıca daha alt birimlerdeki
yönetici atamalarında da tarafların eşitliği ilkesi gözönünde bulundurularak Akkök
Grubu ve CEZ arasında eşit dağılım yapılacağı belirtilmiştir. Akenerji’nin yapacağı
yatırımların bir Yatırım Komitesi tarafından kararlaştırılması ve yürütülmesi
öngörülürken, bu komitenin oluşturulmasında da CEZ ve Akkök Grubu’nun eşit şekilde
katkıda bulunmaları hususunda anlaşılmıştır.
Yukarıda özetle değinilen Anlşama hükümleri uyarınca, dosya konusu devralma işlemi 150
sonrasında, CEZ ile Akkök Grubu olarak tanımlanan Akkök, Emniyet, Ali Raif
DİNÇKÖK ve Ömer DİNÇKÖK arasında, Akenerji üzerinde ortak kontrol tesis edileceği
kanaatine ulaşılmıştır. Bu itibarla, dosya konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca bir devralma işlemi olduğu
anlaşılmaktadır.
H.3.2. Değerlendirme
Akenerji Türkiye’de elektrik üretimi pazarında faaliyette bulunmaktadır. Söz konusu
pazarda Akenerji’nin elde ettiği ciro (..................) YTL ve sahip olduğu pazar payı 160
%(....)’dir. Akenerji’nin elektrik üretimi pazarında sahip olduğu ciro nedeniyle bildirime
konu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir
devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır.
İlgili pazarda CEZ’in herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı ve Akenerji’nin payının da
düşük olduğu dikkate alınarak; başvuru konusu devralma işlemi sonucunda ilgili
pazarda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hakim durumun yaratılması
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde
etkilenmesinin söz konusu olamayacağı, bu nedenle bildirim konusu devralma işlemine
izin verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. 170
Diğer yandan tarafların, Akenerji üzerinde ortak kontrole sahip olduğu süre ile sınırlı
olmak kaydıyla, ilgili taraflara Akenerji ile elektrik üretimi konusunda rekabet etmeme
06-87/1124-327
5
yükümlülüğü getirilmektedir. Ayrıca ileriki bir tarihte, Akenerji hisselerinin bir şekilde 3.
kişilere satışı halinde, Akenerji’nin sahipliğini kaybedecek tarafın 2 yıl süre ile
Akenerji’ye karşı rekabet etmeme yükümlülüğü altına gireceği öngörülmüştür. Bu
yükümlülükler, gerek ortaklık ilişkisi kapsamında geçerli olan gerekse devralma
sonrasında yan sınırlama sayılan ve rekabet hukuku bağlamında bir sakınca
içermeyen yükümlülükler olarak görülmektedir.
180
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ
ile karar verilmiştir. 190
Full & Egal Universal Law Academy