AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 41257/04
Sabahattin Engin AKKAYA ve Diğerleri / Türkiye
ve 2 diğer başvuru
(bk. ekli liste)
Başkan
Valeriu Griţco
Yargıçlar
Stéphanie Mourou-Vikström,
Georges Ravarani
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Abel Campos’un katılımıyla 9 Şubat 2016 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), ekte belirtilen tarihlerde yapılmış olan yukarıdaki başvuruları göz önünde bulundurarak, yapılan müzakerelerin ardından aşağıdaki şekilde karar vermiştir.
OLAYLAR
1. Başvuranların isimleri ekli listede yer almaktadır. Türk Hükümeti (“Hükümet”), Mahkeme önünde, kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın koşulları
2. Dava konusu olaylar, taraflarca ibraz edildiği şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
3. Başvuranlar, farklı tarihlerde, çeşitli hukuk mahkemeleri nezdinde davalar açmışlar ve yargılamalar birkaç yıl sürmüştür. Aşağıdaki tabloda, söz konusu başvurulara ilişkin ayrıntılı bilgilere yer verilmiştir.
B. İlgili iç hukuk
4. Türkiye Büyük Millet Meclisi 9 Ocak 2013 tarihinde, adli yargılamaların uzunluğuna ve yargı kararlarının icra edilmemesi ya da gecikmeli olarak icra edilmesine ilişkin olarak Mahkeme’ye yapılan başvuruların tazminat ödenmek suretiyle çözümüne dair 6384 sayılı Kanun’u yürürlüğe koymuştur. Tazminat Komisyonu’nun görev alanı daha sonra 16 Mart 2014 tarihinde kabul edilen bir kararname ile genişletilmiştir.
ŞİKÂYETLER
5. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesine dayanarak, ulusal mahkemeler nezdindeki yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığından şikâyetçi olmuşlardır.
6. Başvuranlar ayrıca, Sözleşme’nin 6 § 1 ve 13. maddeleri ile Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında da şikâyetlerde bulunmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
7. Mahkeme, başvuruları, konu bakımından benzer olmaları sebebiyle, tek bir karar kapsamında birleştirerek incelemeyi uygun görmektedir.
A. Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiği iddiası hakkında
8. Başvuranlar, haklarındaki yargılamaların uzunluğunun Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinde öngörülen “makul süre” koşuluna uygun olmadığı hususunda şikâyette bulunmuşlardır.
9. Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğu ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvuruları incelemek üzere yeni bir Tazminat Komisyonunun kurulmuş olduğunu kaydetmiştir. Hükümet ayrıca, Tazminat Komisyonu’nun yetki alanının daha sonra, diğerlerinin yanı sıra, enflasyonun etkisi ve yargılamaların uzunluğu sebebiyle kamulaştırma tazminatı miktarında değer kaybının söz konusu olduğu yönündeki iddialara ilişkin şikâyetlerin incelenmesi amacıyla 16 Mart 2014 tarihinde kabul edilen bir kararname ile genişletilmiş olduğunu kaydetmiştir. Hükümet, dolayısıyla, başvuranların Tazminat Komisyonu’na herhangi bir başvuru yapmamış olmaları nedeniyle, iç hukuk yollarını tüketmemiş olduklarını ileri sürmüştür.
10. Mahkeme, Hükümet tarafından belirtildiği üzere, Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından, Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemektedir. Mahkeme, sonrasında, Turgut ve Diğerleri/Türkiye ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) davasında verdiği kararda, başvuranların iç hukuk yollarını, başka bir deyişle yeni oluşturulmuş olan bu hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle, başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir. Mahkeme, bu kararı verirken, özellikle, söz konusu yeni hukuk yolunun, kamulaştırma davalarında hükmedilen ödemelerin değer kaybına uğradığına ilişkin şikâyetler bakımından, ilk bakışta erişilebilir ve makul bir çözüm sunacak nitelikte olduğu kanısına vardığını belirtmiştir.
11. Mahkeme, Ümmühan Kaplan davasında verdiği kararda (yukarıda anılan, § 77), Hükümete hali hazırda tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları yine de normal usul kapsamında inceleyebileceğini vurguladığına dikkat çekmektedir.
12. Ancak, Mahkeme, Hükümetin başvuranların 6384 sayılı Kanun ile tesis edilmiş olan yeni iç hukuk yoluna başvurmamış olmalarına ilişkin ilk itirazını göz önünde bulundurarak, yukarıda anılan Turgut ve Diğerleri davasında varmış olduğu sonucu yinelemektedir.
13. Yukarıda belirtilenler nedeniyle Mahkeme, başvuruların bu kısmının iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4 hükümleri uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmaktadır.
B. Sözleşme kapsamındaki diğer ihlal iddiaları hakkında
14. Başvuranlar ayrıca, Sözleşme’nin çeşitli maddeleri kapsamında başka şikâyetlerde de bulunmuşlardır. Ancak, Mahkeme, mevcut bilgiler ışığında ve şikâyet konusu olayların görev alanına girdiği ölçüde, bu şikâyetlerin Sözleşme veya Protokollerinde güvence altına alınan hak ve özgürlüklerden herhangi birinin ihlal edildiğine dair herhangi bir husus doğurmadığı kanaatine varmıştır.
15. Mahkeme ayrıca, başvuruların bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olduğuna ve Sözleşme’nin 35 §§ 3 ve 4 hükümleri uyarınca reddedilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme oybirliğiyle,
Başvuruların birleştirilmesine ve
Başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce dilinde tanzim edilmiş olup, 3 Mart 2016 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Abel CamposValeriu Griţco
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
No
Başvuru No.
Başvuru Tarihi
Başvuran
Doğum Tarihi
İkamet Yeri
Temsil Eden Avukat
Ulusal Mahkemeler Tarafından Verilen Karar Tarihleri ve Referans Numaraları
41257/04
10/09/2004
SabahattinEngin AKKAYA
1947
Bursa
Gülbahar KARADENİZ
1942
Zonguldak
Cemal ERTUĞ
1945
Zonguldak
Ergün BODUR
1944
Zonguldak
Ahmet BÜK
1967
Zonguldak
Zeki YÜKSEL
1948
Zonguldak
MüjdeOglena SALİH
1961
Zonguldak
Sabahattin Engin AKKAYA Bursa
Başvuranlar 24 Mart 2003 tarihinde Zonguldak Barosu Tahkim Kurulu nezdinde dava açmışlardır. Dava 14 Aralık 2006 tarihinde, Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görevsiz nedeniyle reddedilmiştir. İlgili karar 7 Mart 2007 tarihinde tebliğ edilmiştir. Kesinleşmiş Karar: Zonguldak Asliye Hukuk Mahkemesi 2006/459 E 2006/503 K
19629/06
10/05/2006
TEKNOTES MÜHENDİSLİK İNŞAAT TAAHHÜT TİC. VE SAN. A.Ş.
Ankara
Metin FEYZİOĞLU
Ankara
Dava 1 Mayıs 1998 tarihinde açılmıştır.
Kesinleşmiş karar 16 Kasım 2005 tarihinde verilmiş ve 12 Aralık 2005 tarihinde tebliğ edilmiştir. Kesinleşmiş Karar: Kırıkkale Asliye Hukuk Mahkemesi
2000/355 E.
2003/908 K.
4689/07
12/12/2006
GÜMÜŞDERE İNŞAAT TİC. VE SAN. A.Ş.
Ankara
Müslim YILMAZ
Ankara
Kesinleşmiş Karar; Ankara Hukuk Mahkemesi
2003/171 E.
2007/132 K.
Yargılamalara 24 Mart 2003 tarihinde başlanmıştır. Kesinleşmiş karara 23 Ekim 2009 tarihinde hükmedilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy