Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-1-48 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-36/1037-326
Karar Tarihi : 04.07.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Emine TOKGÖZ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Mustafa Kamil AYDIN
Ereğlikapı Mah. Atatürk Bulvarı Servet Apt. No: 72/68100 Aksaray
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Aksaray Müteahhitler Birliği Derneği
Ankara Caddesi Sancak İşhanı Kat 3 No 16 Aksaray
(1) E. DOSYA KONUSU: Aksaray ilinde faaliyet gösteren Aksaray Müteahhitler Birliği
Derneği’nin üyelerine tek bir yapı denetim firmasını önererek rekabeti kısıtladığı
iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Aksaray ilinde faaliyet gösteren Aksaray
Müteahhitler Birliği Derneği’nin üyelerine kısa mesaj göndermek suretiyle yapı sahiplerini
belli bir yapı denetim firmasına yönlendirdiği ve böylece yapı denetim firmaları arasındaki
rekabeti bozduğu iddia edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.03.2012 tarih ve 2228 sayı ile intikal eden
başvuru üzerine hazırlanan 19.04.2012 tarih ve 2012-1-48/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu
25.04.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 12-22/598-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan
26.06.2012 tarih ve 2012-1-48/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; önaraştırma konusu iddiaların bir teşebbüs
birliği kararından veya eyleminden kaynaklanmadığı, bu nedenle şikâyet konusu hakkında
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
(5) Dosya konusunun yapı denetim hizmetlerine ilişkin olduğu dikkate alınarak, ilgili ürün
pazarı “yapı denetim hizmetleri pazarı” olarak tanımlanmıştır.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
(6) Şikâyete konu Dernek’in Aksaray ilinde faaliyet göstermesi sebebiyle ilgili coğrafi pazar
“Aksaray ili” olarak belirlenmiştir.
12-36/1037-326
2/3
I.2. Değerlendirme
(7) Başvuruda özetle;
- Aksaray’da Bakanlık kararı ile 6 adet yapı denetim firmasının faaliyet gösterdiği,
- Derneğin kısa mesaj yoluyla belli bir yapı denetim firmasını işaret ederek üyelerini
buraya yönlendirdiği ve böylece haksız rekabet yarattığı,
- Derneğin bu kısa mesajları dosyada sunulmuş olan GSM numarasından gönderdiği,
- İlgili mesaj metninin; “Sayın üyelerimiz, Gökalp yapı denetim firması ile müteahhitler
birliği özel anlaşma yapmıştır. Projelerinizi bu firmaya yönlendirmeniz önemle rica
olunur.” şeklinde olduğu
hususları ifade edilmiştir.
(8) Raportörlerin şikâyetçi ile yaptığı görüşmede ise özetle; Dernek’in iki yüz adet üyesinin
bulunduğu, Dernek yöneticilerinin belli yapı denetim firmaları ile çalışılmasına yönelik
telkin/ikna edici muhteviyatta kısa mesajlar gönderdiği, Dernek yöneticilerinin gayri resmi
olarak Kanyon Yapı Denetim Ltd. Şti.’de hissedarlıklarının bulunduğu ve bu sebeple tüm
müteahhitleri buraya yönlendirdiği, bunun sonucunda diğer yapı denetim şirketlerinin çok
daha az sayıda iş alabildikleri ve dolayısıyla mağdur oldukları ifade edilmiştir.
(9) Dernek tarafından konuya ilişkin sorularımıza cevaben gönderilen yazıda; üyelerin
Dernek’in faaliyetleri hakkında dosyada yer verilen telefon numarasından kısa mesaj yolu
ile haberdar edildikleri, ancak bu mesajların içeriğine dair ellerinde belge bulunmadığı
belirtilmektedir. Diğer taraftan yapılan görüşmelerde Dernek Başkanı, bu numaranın şahsi
numarası olduğunu belirtmiştir. Bilinmeyen numaralar servisinden yapılan sorgulamada ise
numaranın kaydı bulunamamıştır.
(10) Önaraştırma konusu esas olarak, Dernek üyelerinin hizmet alacakları yapı denetim
firmasını kendi özgür iradeleriyle değil de, Dernek’in yönlendirmesiyle belirledikleri; bunun
da yapı denetim hizmetleri sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler arasında haksız
rekabet yarattığına ilişkindir. Bu yönlendirmenin nedeni olarak, Dernek yöneticilerinin gayri
resmi şekilde bazı yapım denetim şirketlerinde hissedarlıklarının bulunması
gösterilmektedir.
(11) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde “Belirli bir mal ve hizmet piyasasında doğrudan veya
dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi
doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler
ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır” ifadesine yer
verilmiştir. Anılan maddenin (d) bendinde ise; “rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin
zorlaştırılması, kısıtlanması veya piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerin boykot ya da
diğer davranışlarla piyasa dışına çıkartılması yahut piyasaya yeni gireceklerin
engellenmesi” rekabet ihlali durumlarına örnek olarak sayılmıştır.
(12) Teşebbüslerin belirli amaçlara ulaşmak için oluşturdukları tüzel kişiliği olan ya da olmayan
her türlü birlik, 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesi kapsamında “teşebbüs birliği” olarak kabul
edilmektedir. Dosya konusu olayda da ilgili Dernek’in aynı iş kolunda faaliyet göstermekte
olan teşebbüsleri kapsayan bir teşebbüs birliği olduğu anlaşılmaktadır. Ancak şikâyet
konusu, Dernek üyelerinin asli faaliyet alanlarına ilişkin anlaşma yoluna gitmek suretiyle
Dernek’in faaliyet gösterdiği pazarda rekabetin kısıtlanmasına ilişkin olmayıp; başka bir
pazarda rekabetin kısıtlanması iddiasına yöneliktir. Bu durumun ise, Dernek yöneticilerinin
kişisel menfaatlerini gözetmeleri sonucunda ortaya çıktığı anlaşılmaktadır.
(13) 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde “rekabet” kavramı “mal ve hizmet piyasalarındaki
teşebbüsler arasında özgürce ekonomik kararlar verilebilmesini sağlayan yarış” olarak
12-36/1037-326
3/3
tanımlanmıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun 56. maddesinde ise haksız rekabet “aldatıcı
hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü
suiistimali” olarak tanımlanmıştır. Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere, 4054 sayılı
Kanun’un yasakladığı eylemler haksız rekabet yaratan değil, mevcut rekabet düzenini
bozan ya da bozmaya çalışan fiillerdir.
(14) Dosya konusu iddialar yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde değerlendirildiğinde,
mevcut olayda bir teşebbüs birliği söz konusu olmakla birlikte, bu birliğin kararı ve
dolayısıyla yaptırım gücü/uygulaması mevcut olmayıp; Dernek yöneticilerinin, Dernek
üyelerini faaliyet alanları dışında bir hizmet pazarında belli bir teşebbüse yönlendirmek
suretiyle haksız rekabet yaratması durumu bulunmaktadır. Haksız rekabet ise Rekabet
Kanunu’nun kapsamına, dolayısıyla Rekabet Kurulunun görev alanına giren bir husus
değildir.
(15) Dernek yöneticilerinin yapı denetim hizmeti veren firmalarda hissedarlıkları bulunması
hususu ise 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu ile yasaklanmış olup, yine Rekabet Kanunu
ve Kurulunun görev alanı dışındadır.
(16) Yukarıda yapılan değerlendirmeler doğrultusunda; Dernek tarafından kısa mesaj yoluyla
üyelerine belli bir yapı denetim firmasını işaret etmek suretiyle yapı denetim hizmetleri
pazarında haksız rekabete sebebiyet verilmesi ve Dernek yöneticilerinin gayri resmi olarak
yapı denetim firmalarında hissedarlıkları bulunması hususlarının 4054 sayılı Kanun
kapsamında bir teşebbüs birliği kararı olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla
soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara ilişkin
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy