1/43
Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-2-173 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 14-06/127-56
Karar Tarihi : 12.02.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Kenan TÜRK (İkinci Başkan)
Üyeler : Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN,
Dr. Metin ARSLAN Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Hatice YAVUZ, Tuba YEŞİL
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILANLAR:
- Aker Eğitim Hizmetleri Temz. Nakliyat İnş. Turizm ve San. Ltd.
Şti. (Özel Aker MTSK)
Taşpazar Mah. 807. Sok. No:11 Aksaray
- Aköz Özel Eğitim Öğretim İletişim İnş. Nakliye San. ve Tic.
Ltd. Şti.- Özel Kariyer MTSK ve Özel Anadolu MTSK
(Özel Kariyer MTSK)
Taşpazar Mah. 807. Sok. No:19 Aksaray
- Akyüz Kardeşler Eğitim Nakliyat İnş. Otomotiv Turizm San ve
Tic. Ltd. Şti. (Özel Seçkin MTSK)
Taşpazar Mah. 807. Sok. No:19 Aksaray
- Ali İlker ŞİŞMAN (Özel Şişman MTSK)
Cağdaki Mah. Gündoğdu Cad. 1128 Sok. Ceviziçi Apt. A Blok
Kat:1/3) Aksaray
- Başarı Can Öğretim Eğitim Hizmetleri İnş. Hafriyat San. ve
Tic. Ltd. Şti. (Özel Anadolu MTSK)
Hamidiye Mah. 756. Sok. Yenisan Apt. Kat:2-3 Aksaray
- Başarı Sürücü Kursları Nak. Bilgisayar Hiz. İşlt. Eğt. Öğrt. Hiz.
Otom. San. Tic. Ltd. Şti (Özel Başarı MTSK)
Taşpazar Mah. Sevan Sok. Keser Demir Apt. Kat:3-4 No:1
Aksaray
- Çağdaş Sürücü Kursları Özel Öğretim Eğitim Hizm. San. ve
Tic. Ltd. Şti. (Özel Aksaray Çağdaş MTSK)
Muhsin Çelebi Mah. Ankara Cad. Dinçer Apt. Kat:2 Aksaray
- Çakıroğlu Eğitim Reklam Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.
(Özel Ar MTSK)
Kılıçarslan Mah. 1 Nolu Mehmet Şişman İşhanı Kat:1 Aksaray
14-06/127-56
2/43
- Elif Sürücü Kursu Nakliye Eğitim Bilg. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Özel Elif MTSK)
Zincirli Mah. 501. Sok. No:14-209 Somuncuoğlu Pasajı Kat:2-
3 Aksaray
- Fazlı AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK)
Paşacık Ankara Cad. No:3/4 Aksaray
- Lider Sürücü Kursu Öğretim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel
Lider MTSK)
Muhsin Çelebi Mah. Ankara Cad. H. Mecit Mutlu İşhanı Kat:4
No:11-12 Aksaray
- Mansur ALTINDAL (Özel Anadolu MTSK)
Hamidiye Mah. 756. Sok. Yenisan Apt. Kat:2-3 Aksaray
- Mustafa ÜNSAL (Özel Aksaray MTSK)
Ankara Caddesi Ünsal İşhanı Kat:2 Aksaray
- Nafis TÜLEK (Özel Cem MTSK)
Eski Sanayi Cad. Göktaş İş Merkezi No:1 Aksaray
- Saray Eğitim Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. (Özel Saray MTSK)
Minarecik Mah. Ankara Cad. No:5 Aksaray
- Sonar Eğitim Gıda İnş. Petrol Turizm San. Tic. Ltd. Şti. (Özel
Sonar MTSK)
Hacı Hasanlı Mah. Gündoğdu Cad. Hacı Tahir Apt. Kat:2
Aksaray
- Yaşar AR (Özel Yaz-Ar MTSK)
Kılıçarslan Mah. 1 Nolu Mehmet Şişman İşhanı Kat:1 Aksaray
- Yiğitcan Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic.
Ltd. Şti. (Özel Can MTSK)
Taşpazar Mah. Ankara Cad. Tosun Apt. No:13 Aksaray
- Zirvem Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd.
Şti. (Özel Zirve MTSK)
Taşpazar Mah. Ankara Cad. 807. Sok. Ünlü İş Merkezi Kat:4
Aksaray
- Özel Zümrüt Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Ltd. Şti. (Özel
Zümrüt MTSK)
Minarecik Mah. Vehbi Bey Cad. Us İşhanı Kat:4 Aksaray
(1) E. DOSYA KONUSU: Aksaray ilinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının
aralarında anlaşmak suretiyle havuz sistemi oluşturdukları ve kurs
ücretlerini belirledikleri iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ:
(2) Rekabet Kurumu kayıtlarına 05.11.2012 tarih, 9406 sayı ile giren gizlilik talepli
başvuru üzerine düzenlenen 28.11.2012 tarihli ve 2012-2-173/İİ sayılı İlk
İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 06.12.2012 tarih ve 12-62/1626-M sayılı
toplantısında görüşülerek 12-62/1626-M sayılı kararı ile Aksaray il merkezinde
faaliyet gösteren sürücü kursları hakkında önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir.
14-06/127-56
3/43
(3) Yapılan önaraştırma sonunda hazırlanan 24.04.2013 tarihli ve 2012-2-173/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu, Rekabet Kurulu’nun 06.12.2012 tarih ve 12-62/1626-M sayılı
kararıyla değerlendirilmiş ve Aker Eğitim Hizmetleri Temz. Nakliyat İnş. Turizm ve
San. Ltd. Şti. (Özel Aker MTSK), Nafis TÜLEK (Özel Cem MTSK), Çağdaş Sürücü
Kursları Özel Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Çağdaş MTSK), Fazlı
AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK), Başarı Can Öğretim Eğitim Hizmetleri İnş. Hafriyat
San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Anadolu MTSK), Aköz Özel Eğitim Öğretim İletişim İnş.
Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. (Aköz Özel Eğitim-Özel Anadolu MTSK), Mansur
ALTINDAL (Özel Anadolu MTSK), Yasar AR (Özel Yaz-Ar MTSK), Çakıroğlu Eğitim
Reklam Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Ar MTSK), Başarı Sürücü Kursları
Nak. Bilgisayar Hiz. İşlt. Eğt. Öğrt. Hiz. Otom. San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Başarı MTSK),
Yiğitcan Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Can
MTSK), Elif Sürücü Kursu Nakliye Eğitim Bilg. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Elif
MTSK), Aköz Özel Eğitim Öğretim İletişim İnş. Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel
Kariyer MTSK), Akyüz Kardeşler Eğitim Nakliyat İnş. Otomotiv Turizm San ve Tic.
Ltd. Şti. (Özel Seçkin MTSK), Lider Sürücü Kursu Öğretim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Özel Lider MTSK), Saray Eğitim Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. (Özel Saray MTSK), Sonar
Eğitim Gıda İnş. Petrol Turizm San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Sonar MTSK), Zirvem Sürücü
Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Zirve MTSK), Özel Zümrüt
Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Ltd. Şti. (Özel Zümrüt MTSK) ve Ali İlker ŞİŞMAN
(Özel Şişman MTSK) hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un
(4054 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
(4) 4054 sayılı Kanun’un 43/2. Maddesi gereğince, soruşturma kararı ve teşebbüsler ile
ilgili olarak ileri sürülen iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgi, 10.05.2013
tarih ve 5162 sayılı yazılar ile hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslere tebliğ
edilerek 30 gün içinde ilk yazılı savunmalarını yapmaları talep edilmiştir.
(5) Birinci yazılı savunmalarında, işbu soruşturma dosyasına konu iddialar şayet
kanıtlanırsa bundan pişmanlık duyduklarını ifade eden ve Kartellerin Ortaya
Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik’in (Pişmanlık
Yönetmeliği) takdir olunacak müeyyidelere ilişkin lehe hükümlerinden yaralanmaları
yönünde talep ileten Özel Aker MTSK, Nafis TÜLEK (Özel Cem MTSK), Özel Çağdaş
MTSK, Fazlı AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK) , Aköz Özel Eğitim-Özel Anadolu
MTSK, Mansur ALTINDAL (Özel Anadolu MTSK), Yaşar AR (Özel Yaz-Ar MTSK),
Özel Ar MTSK, Özel Başarı MTSK, Özel Can MTSK, Özel Elif MTSK, Özel Kariyer
MTSK Özel Seçkin MTSK, Özel Lider MTSK, Özel Saray MTSK, Özel Sonar MTSK,
Özel Zirve MTSK, Özel Zümrüt MTSK ve Ali İlker ŞİŞMAN’a (Özel Şişman MTSK)
Pişmanlık Yönetmeliği kapsamında başvuru yapma usul ve şartlarını içerir yazılar
iletilmiştir.
(6) Dosyaya, ticaret unvanı “Başarı Can Öğretim Eğitim Hizmetleri İnş. Hafriyat San. ve
Tic. Ltd. Şti.” olarak giren Özel Başarı MTSK tarafından gönderilen ilk yazılı savunma
söz konusu teşebbüsün ticaret unvanı değişikliği talebini de içermektedir. Bunun
üzerine hazırlanan 28.08.2013 tarih ve 2012-2-173/BN sayılı Bilgi Notu,13-50 sayılı
Kurul gündeminde görüşülmüş ve 05.09.2013 tarihli ve 13-50/718-M(2) sayılı Kurul
kararı ile teşebbüsün unvanının “Başarı Sürücü Kursları Nak. Bilgisayar Hiz. İşlt. Eğt.
Öğrt. Hiz. Otom. San. Tic. Ltd. Şti.” şeklinde düzeltilmesine ve bundan sonraki her
türlü tebligatın bu unvana yapılmasına karar verilmiştir.
(7) Ayrıca, dosyaya ticaret unvanı “Zirvem Sürücü Kursları Öğretim Hizm. San. ve Tic.
Ltd. Şti.” olarak giren Özel Zirve MTSK tarafından gönderilen ilk yazılı savunmadan
14-06/127-56
4/43
söz konusu teşebbüsün ticaret unvanının farklı olduğu tespit edilmiştir. Konuya ilişkin
olarak hazırlanan 28.08.2013 tarih ve 2012-2-173/BN sayılı Bilgi Notu Kurul
gündeminde görüşülmüş ve 05.09.2013 tarihli ve 13-50/718-M(2) sayılı karar ile
teşebbüsün unvanının “Zirvem Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic.
Ltd. Şti.” şeklinde düzeltilmesine ve bundan sonraki her türlü tebligatın bu unvana
yapılmasına karar verilmiştir.
(8) Yürütülen soruşturma sırasında hakkında bilgi ve belge elde edilen Mustafa
ÜNSAL’ın işbu dosyaya dahil edilmesine ilişkin 28.08.2013 tarih ve 2012-2-173/BN
sayılı Bilgi Notu 05.09.2013 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve 05.09.2013 tarih
ve 13-50/718-M sayılı Kurul kararı ile Mustafa ÜNSAL soruşturma kapsamına dahil
edilmiştir.
(9) Yukarıda belirtilen Kurul kararını takiben, 4054 sayılı Kanun’un 43/2. maddesi
uyarınca soruşturma kararı ve teşebbüsler ile ilgili olarak ileri sürülen iddiaların türü
ve niteliği hakkında yeterli bilgi, 05.09.2013 tarih ve 10159 sayılı yazı ile Mustafa
ÜNSAL’a tebliğ edilerek 30 gün içinde ilk yazılı savunmasını yapması talep edilmiş
olup, adı geçen şahsın hazırladığı birinci yazılı savunma 16.09.2013 ve 6527 sayı ile
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(10) İlk yazılı savunması incelendiğinde, Mustafa ÜNSAL’ın dahil edildiği işbu
soruşturmanın aleyhinde ceza takdiri ile sonuçlanması ihtimali doğrultusunda,
Pişmanlık Yönetmeliği’nde yer alan müeyyideye ilişkin lehteki hükümlerinden
yararlanması yönünde talep iletmiş olduğu görülmüştür. Bu çerçevede Pişmanlık
Yönetmeliği’nden yararlanmayı talep eden Mustafa ÜNSAL’a Pişmanlık Yönetmeliği
kapsamında başvuru yapma usul ve şartlarını içeren yazı 10.10.2013 tarih ve 11817
sayı ile tebliğ edilmiştir.
(11) Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 01.11.2013 tarih ve 2012-2-73/SR sayılı
rapor Kurul üyelerine ve soruşturma taraflarına tebliğ edilmiştir. Ancak soruşturma
taraflarınca Kurumumuza herhangi bir yazılı savunma iletilmemiştir. Bu nedenle,
Soruşturma Heyeti’nce Ek Görüş hazırlanmamıştır.
(12) 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi gereğince soruşturma tarafı teşebbüslerden;
varsa üçüncü yazılı savunmaları ve/veya sözlü savunma talepleri ile birlikte resmi
makamlarca veya yetkililerce onaylanmış en son mali tablolarını Kurumumuza
iletmeleri 17.12.2013 tarih ve 14230 sayılı yazılar ile talep edilmiştir. Muhataplar
tarafından gönderilen üçüncü yazılı savunmalar ile mezkûr talebe konu belgeler
30.12.2013-14.02.2014 tarihleri arasında Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca,
haklarında soruşturma yürütülen tarafların hiçbiri sözlü savunma talebinde
bulunmadığından sözlü savunma toplantısı düzenlenmemiştir. Rekabet Kurulu,
12.02.2014 tarih ve 14-06/127-56 sayı ile nihai kararını vermiştir.
G. İDDİALARIN ÖZETİ
(13) Rekabet Kurumu kayıtlarına 05.11.2012 tarih ve 9406 sayı ile giren gizlilik talepli
başvuruda:
Aksaray il merkezinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının aralarında
anlaşmak suretiyle havuz oluşturdukları ve sürücü kursu ücretlerini 750 TL
olarak belirledikleri,
Görüşülen sürücü kursları tarafından aralarında havuz sistemi oluşturdukları,
bu doğrultuda bütün kursların aynı ücreti uyguladığı ve sürücü kursu ücretinin
14-06/127-56
5/43
Aksaray Motorlu Taşıt Sürücü Kursları Derneği’ne yatırılması gerektiğinin
ifade edildiği
iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(14) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
Soruşturma taraflarından Başarı Can Öğretim Eğitim Hizmetleri İnş. Hafriyat
San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Anadolu MTSK)’nın 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiğine dair herhangi bir bulguya ulaşılamadığı,
Aksaray ili Merkez ilçesinde sürücü adaylarına yönelik özel öğretim hizmetleri
pazarında faaliyet gösteren Aker Eğitim Hizmetleri Temz. Nakliyat İnş. Turizm
ve San. Ltd. Şti. (Özel Aker MTSK), Nafis TÜLEK (Özel Cem MTSK), Çağdaş
Sürücü Kursları Özel Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel
Aksaray Çağdaş MTSK), Mustafa ÜNSAL (Özel Aksaray MTSK), Fazlı
AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK), Aköz Özel Eğitim Öğretim İletişim İnş.
Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Kariyer MTSK ve Özel Anadolu MTSK),
Mansur ALTINDAL (Özel Anadolu MTSK), Yaşar AR (Özel Yaz-Ar MTSK),
Çakıroğlu Eğitim Reklam Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Ar MTSK),
Başarı Sürücü Kursları Nak. Bilgisayar Hiz. İşlt. Eğt. Öğrt. Hiz. Otom. San. Tic.
Ltd. Şti (Özel Başarı MTSK), Yiğitcan Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm.
San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Can MTSK), Elif Sürücü Kursu Nakliye Eğitim Bilg.
İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Elif MTSK), Akyüz Kardeşler Eğitim Nakliyat
İnş. Otomotiv Turizm San ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Seçkin MTSK), Lider Sürücü
Kursu Öğretim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Lider MTSK), Saray Eğitim
Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. (Özel Saray MTSK), Sonar Eğitim Gıda İnş. Petrol
Turizm San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Sonar MTSK), Zirvem Sürücü Kursları Öğretim
Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Zirve MTSK), Özel Zümrüt Motorlu
Taşıt Sürücüleri Kursu Ltd. Şti. (Özel Zümrüt MTSK) ve Ali İlker ŞİŞMAN
(Özel Şişman MTSK)’nın rekabeti bozucu amaç taşıyan ve etki doğuran
anlaşmalar yapmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri,
Söz konusu anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan
koşulları taşımamaları nedeniyle bireysel muafiyet alamayacağı,
Bu çerçevede, anlaşmaya olduğu tespit edilen Aker Eğitim Hizmetleri Temz.
Nakliyat İnş. Turizm ve San. Ltd. Şti. (Özel Aker MTSK), Nafis TÜLEK (Özel
Cem MTSK), Çağdaş Sürücü Kursları Özel Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic.
Ltd. Şti. (Özel Aksaray Çağdaş MTSK), Mustafa ÜNSAL (Özel Aksaray
MTSK), Fazlı AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK), Aköz Özel Eğitim Öğretim
İletişim İnş. Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Kariyer MTSK ve Özel Anadolu
MTSK), Mansur ALTINDAL (Özel Anadolu MTSK), Yaşar AR (Özel Yaz-Ar
MTSK), Çakıroğlu Eğitim Reklam Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Ar
MTSK), Başarı Sürücü Kursları Nak. Bilgisayar Hiz. İşlt. Eğt. Öğrt. Hiz. Otom.
San. Tic. Ltd. Şti (Özel Başarı MTSK), Yiğitcan Sürücü Kursları Öğretim
Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Can MTSK), Elif Sürücü Kursu
Nakliye Eğitim Bilg. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Elif MTSK), Akyüz
Kardeşler Eğitim Nakliyat İnş. Otomotiv Turizm San ve Tic. Ltd. Şti. (Özel
Seçkin MTSK), Lider Sürücü Kursu Öğretim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel
Lider MTSK), Saray Eğitim Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. (Özel Saray MTSK),
Sonar Eğitim Gıda İnş. Petrol Turizm San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Sonar MTSK),
14-06/127-56
6/43
Zirvem Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Zirve
MTSK), Özel Zümrüt Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Ltd. Şti. (Özel Zümrüt
MTSK) ve Ali İlker ŞİŞMAN’a (Özel Şişman MTSK) 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 16. maddesinin 3. fıkrası ve ”Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” uyarınca
idari para cezası uygulanması gerektiği
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraflar
(15) İlgili başvuru ve yapılan yerinde incelemede elde edilen belgeler doğrultusunda,
2008-2013 yılları arasındaki herhangi bir dönemde Aksaray ili merkez ilçelerinde
faaliyet gösteren sürücü kursları incelemeye konu edilmiştir. Anılan sürücü kursları
sürücü adaylarına yönelik özel öğretim hizmeti vermektedir. Söz konusu dönemde,
Aksaray il merkezinde Aker Eğitim Hizmetleri Temz. Nakliyat İnş. Turizm ve San. Ltd.
Şti. (Özel Aker MTSK), Nafis TÜLEK (Özel Cem MTSK), Çağdaş Sürücü Kursları
Özel Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Çağdaş MTSK), Mustafa
ÜNSAL (Özel Aksaray MTSK), Fazlı AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK), Başarı Can
Öğretim Eğitim Hizmetleri İnş. Hafriyat San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Anadolu MTSK),
Aköz Özel Eğitim Öğretim İletişim İnş. Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Kariyer
MTSK ve Özel Anadolu MTSK), Mansur ALTINDAL (Özel Anadolu MTSK), Yaşar AR
(Özel Yaz-Ar MTSK), Çakıroğlu Eğitim Reklam Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.
(Özel Ar MTSK), Başarı Sürücü Kursları Nak. Bilgisayar Hiz. İşlt. Eğt. Öğrt. Hiz.
Otom. San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Başarı MTSK), Yiğitcan Sürücü Kursları Öğretim
Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Can MTSK), Elif Sürücü Kursu, Nakliye
Eğitim Bilg. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Elif MTSK), Akyüz Kardeşler Eğitim
Nakliyat İnş. Otomotiv Turizm San ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Seçkin MTSK), Lider Sürücü
Kursu Öğretim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Lider MTSK), Saray Eğitim Turizm
İnş. Tic. Ltd. Şti. (Özel Saray MTSK), Sonar Eğitim Gıda İnş. Petrol Turizm San. Tic.
Ltd. Şti. (Özel Sonar MTSK), Zirvem Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve
Tic. Ltd. Şti. (Özel Zirve MTSK), Özel Zümrüt Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Ltd. Şti.
(Özel Zümrüt MTSK), Ali İlker ŞİŞMAN (Özel Şişman MTSK)’nın faaliyet gösterdiği
anlaşılmıştır.
(16) Soruşturma açılmasına dayanak oluşturan 02.05.2013 tarihli ve 13-25/332-M sayılı
kararda, hakkında soruşturma açılan taraflar arasında Aköz Özel Eğitim Öğretim
İletişim İnş. Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye iki defa yer verilmiştir. 13.10.2010-
13.05.2011 tarihleri arasında Özel Kariyer MTSK’yı, 06.12.2011-17.12.2012 tarihleri
arasında ise Özel Anadolu MTSK’yı işleten söz konusu tüzel kişilik işbu kararda tek
bir taraf olarak değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, aşağıdaki kısımlarda ilgili sürücü
kursunun adının açıkça belirtilmesi gerektiği durumlar hariç Aköz Özel Eğitim
Öğretim İletişim İnş. Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. her iki kursu temsilen kullanılmıştır.
I.2. İlgili Pazar
(17) 2918 Karayolları Trafik Kanunu’nun 41/d maddesi uyarınca sürücü adayları, Türkiye
Cumhuriyeti sınırları içerisinde motorlu taşıt kullanabilmek için sürücü kurslarında
eğitim almak ve eğitimden sonra düzenlenen sınavları başarı ile geçmek
durumundadırlar. Sürücü ehliyeti almak isteyen bir kişi için, söz konusu sürücü
kurslarında eğitim alınması kanunen zorunlu olduğundan, kurslar tarafından verilen
14-06/127-56
7/43
(18) bu hizmetin herhangi bir ikamesi bulunmamaktadır. Bu nedenle ilgili ürün pazarı
“sürücü adaylarına yönelik özel öğretim hizmetleri pazarı” olarak belirlenirken ilgili
coğrafi pazar, başvurunun Aksaray il merkezindeki sürücü kurslarının faaliyetlerine
yönelik olması ve elde edilen belgelerin bu bölgede faaliyet gösteren teşebbüslere
ilişkin olması nedeniyle, “Aksaray ili merkez ilçeleri” olarak belirlenmiştir.
I.3. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(19) İddialar üzerine 03.04.2013 tarihinde Aksaray İli Motorlu Taşıt Sürücü Kursları
Derneği’nde (Dernek) yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Aksaray İl Milli
Eğitim Müdürlüğü’nden bilgi ve belgeler alınmış ve bilgi talebinde bulunulmuştur.
(20) Dernek’te yapılan yerinde incelemede 2008, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına
ilişkin sözleşmeler, toplantı tutanakları, faturalar, kursiyer listeleri vb. bulunmuştur.
Bahse konu belgelerden 2008 yılına ilişkin “TUTANAK” başlıklı belge ve ekinde yer
alan dağıtım çizelgesi (Belge 1) aşağıda sunulmuştur:
“TUTANAK
08.04.2008 Tarihinde AR sürücü kursunda yapılan toplantıda aşağıdaki kararlar
alınmıştır.
KARAR :
1- 28.04.2008 Tarihinden itibaren kayıtlar Dernekte havuz sistemiyle eşit şekilde
alınacaktır.
2- Alınan kayıtlar sürücü kursları arasında eşit olarak paylaşılacaktır.
3- 11.04.2008 Tarihinde Saat: 13:00 de AR sürücü kursunda tekrar toplanılacaktır.
Saray MTS Kursu : Abdullah ÖZÇELİK [imza]
Can MTS Kursu : Yusuf DÜZGÜN [imza]
Lider MTS Kursu : Doğan TAŞAL [imza]
YAZ-AR SÜRÜCÜ KURSU : Zekiye BİLGAY [imza]
Başarı Sürücü Kursu : Orhan SEVİNÇ [imza]
Cem TÜLEK Fazlı AĞIRDICI
[imza] [imza] ”
KURUM ADI TESLİM ALAN-TARİH İMZA
YİĞİT CAN SÜRÜCÜ KURSU Mustafa AYDIN [imza]
SARAY SÜRÜCÜ KURSU Ahmet PEKTAŞ [imza]
AR SÜRÜCÜ KURSU Zekiye BİLGAY [imza]
ÇAĞDAŞ SÜRÜCÜ KURSU İbrahim YILDIRIR [imza]
LİDER SÜRÜCÜ KURSU Emine ÖZGE [imza]
ZÜMRÜT SÜRÜCÜ KURSU Mehmet KÜTÜK [imza]
AKSARAY SÜRÜCÜ KURSU Hanife KOÇ [imza]
ŞİŞMAN SÜRÜCÜ KURSU İlker ŞİŞMAN [imza]
CEM SÜRÜCÜ KURSU Nafiz TÜLEK [imza]
(21) 21 Mayıs 2008 tarihli belge ile anılan belgeyle bağlantılı olduğu anlaşılan teslim
çizelgesi ve “TUTANAK” başlıklı belgeye (Belge 2) aşağıda yer verilmektedir:
14-06/127-56
8/43
“(DOSYA)
ÖZEL (…..)M.T.S.K. MÜDÜRLÜĞÜNE
Aksaray ilimiz merkezinde bulunan Motorlu Taşıt Sürücü Kurslarının siz değerli Kurucu
ve Müdürleri Ülkemiz genelinde gelişmekte olan gündemler dolayısıyla her kesimin
ekonomik olarak etkilendiği gibi elbette ki bizlerde bu koşullardan etkilenmekteyiz. Bu
nedenle hepimiz hem fikir olarak bir oluşumun içerisine girdik (Dernek oluşturduk) ve bu
dernekte Sürücü Kursları Kayıt Masası tahsis ettik; Ancak kayıtlarımızın artması
amacıyla gerekli çalışmaların organize edileceği ve Derneğimizin üye kayıtlarının bu
toplantıda tamamlanması temennisiyle Aksaray Kültür Parktaki Çay Bahçesinde
23.05.2008 Cuma günü saat 18.00’de toplantı tertip edilmiştir. toplantıya tüm Kurucu ve
İdarecilerimizin katılmalarını önemle rica ederim. 21.Mayıs 2008
İbrahim YILDIRIR
Aksaray Motorlu
Taşıt Sürücü Kursları Derneği
Yönetim Kurulu adına
G Ü N D E M :
1. Derneğimizin basın yayın organlarınca duyurulması.
2. Dernek üye kayıtlarımızın tamamlatılması.
3. Derneğimizin kuruluşundan bugüne kadar ki faaliyetlerinin değerlendirilmesi.
4. Kursiyer kayıtları için komisyon oluşturulup bölgelere görevlendirilmesi.
5. Milli Eğitimden randevü alınması.
6. Sağlık Raporlarının düzenlenmesi.
7. Elektrik aboneliği.
8. Bilgisayar alınması.
9. Dernek muhasebesinin tek elden yürütülmesi.
10. Fiyat listesinin hazırlanması için toplantı tarihinin belirlenmesi.
…”
“ 21.05.2008 TARİHLİ TOPLANTI YAZISININ TESLİM ÇİZELGESİ
S.NO M.T.S.K. İSMİ TESLİM ALAN TESLİM TARİHİ İMZA
1. AKSARAY MTSK. X
2. CEM MTSK. Özgür KOYUNCU [imza]
3. ÇAĞDAŞ MTSK. İbrahim YILDIRIR 21.05.2008 [imza]
4. LİDER MTSK. Doğan TAŞAL 22.05.2008 [imza]
5. YİĞİT CAN MTSK. Ahmet PEKTAŞ 23.05.2008 [imza]
6. BAŞARI MTSK. Orhan SEVİNÇ 23.05.2008 [imza]
7. SARAY MTSK. Ahmet PEKTAŞ 23.05.2008 [imza]
8. ŞİŞMAN MTSK. İlker ŞİŞMAN 22.05.2008 [imza]
9. YAZAR MTSK. İbrahim DEVECİ 23.05.2008 [imza]
10. ZÜMRÜT MTSK.
“TUTANAK
23.05.2008 Cuma günü saat 18.00 de Aksaray Kültür Çay Bahçesinde yapılan
toplantıda alınan kararlar aşağıya çıkartılmıştır.
1- Basınla ilgili görev Ahmet PEKTAŞ ’a verildi.
2- 26.05.2008 günü akşam en geç saat 18.00’e kadar dernek üyelik formunu getirmeyen
kurslar tamamlayacak.
3- El ilanının bastırılması ve çevre köylere gidecek komisyon oluşturulması.
4- Milli Eğitim Müdürlüğünden randevu alınacak.(Eren KOÇAŞ)
5- Rapor konusu görüşülecek.
6-Elektrik aboneliğinin yapılması.
7- 26.05.2008 Günü havuzdan toplanan paradan Can Sürücü kursundan (….) YTL Lider
Sürücü kursundan (….) YTL Şişman Sürücü kursundan (….) YTL kesilecek.
8- Dernek adına gelir ve gider pusulası basılacak ve Dernek muhasebesiyle Orhan
Sevinç yetkili olacak.
9- Fiyat listesi tanzim edilecek.
14-06/127-56
9/43
10 01.06.2008 Günü kurslarda bulunan önceden kalan fark dosyaları listesiyle birlikte
Derneğe teslim edilecek tekrar iade edilecek.
İbrahim YILDIRIR Fazlı AĞIRDICI Nafis TÜLEK
Çağdaş M.T.S.K Aksaray M.T.S.K Cem M.T.S.K
[imza] [imza] [imza]
Oguz KÜTÜK Ahmet PEKTAŞ Doğan TAŞAL
Zümrüt M.T.S.K YİĞİT CAN M.T.S.K Lider M.T.S.K
[imza]
Zekiye AR BİLGAY Orhan SEVİNÇ İlker ŞİŞMAN
Ar M.T.S.K BAŞARI M.T.S.K ŞİŞMAN M.T.S.K
[imza] [imza] ”
(22) Yerinde incelemede alınan belgelerden 2011 yılının Mart ayında yapıldığı anlaşılan
sözleşme metnine (Belge 3) aşağıda yer verilmektedir:
“
Ek:1
AKSARAY İLİ SÜRÜCÜ KURSLARI SÖZLEŞME METNİ
1- Aday kayıtları sürücü kurslarında yapılacak dosyalar peşinatları ile birlikte sürücü
kursları birliğine teslim edilecektir.
2- Kurs ücretleri Yazılı sınav ve Direksiyon sınav ücretleri 16 NİSAN 2011 Sınavından
sonraki kayıtlar için Yazılı ve Direksiyon sınav ücreti olarak (….)TL. Derneğe
yatırılacaktır.
3- Yazılı sınav ücretleri (….) TL direksiyon sınav ücreti birinci sınav için (….) TL. 2.3.4.5.
haklar içinde (….)TL. alınacak.
4- Sürücü kurslarının adaylardan havuza atılan miktar içerisinden Dönem onayından sonra
1. ay (….) TL. 2. (….) TL. 3. ay (….) TL. alınarak her kurstan toplam (….) TL. depozit
olarak bloke edilecek.
5- Dernek pist alanı katılım borcu olan kursların hesabından toplam (….)TL. olup 1. ay
(….) TL. 2. ay (….) TL. 3. ay (….) TL. 4. ay (….) TL. olarak havuz hesabından dernek
hesabına aktarılacak.
6- Sürücü kurslarının ( aday kayıt işlemlerinin ) işlerliğini yürütecek personellerin giderleri
ve bina kira giderleri v.s giderleri havuz hesabından karşılanacak.
7- Sürücü kurslarından gelen adaylar hangi sürücü kursundan gelmiş ise o kursa
gönderilecek , derneğin aday kaydı yapmaya yetkisi kesinlikle yoktur.
8- Her sürücü kursu kaydetmiş olduğu adaya taahhütname yapmak zorundadır. Yapılan
taahhütname kursiyer tarafından imzalanarak Nüfus Cüzdan ve Ehliyet fotokopisi ile
birlikte derneğe gönderilecektir.
9- Her açılan Dönem için havuzdan pay alma barajı (….) kursiyerdir. Bu baraja ehliyetten
farka geçenler baraja dahil, sertifikadan farka geçişler baraja dahil değildir.
10- Baraj altında kalan sürücü kursunun havuza aktarmış olduğu pay dağıtılmayacak sabit
tutulacak bir sonraki dönem açtığında havuza aktarılarak pay edilecek.
11- Sürücü kursları adına kayıtlı bulunan merkez dışındaki şubelerine aday aktardığı tespit
edilen kursların tespiti halinde bloke olan parası ceza olarak diğer kurslar arasında pay
edilecek.
12- Kurslardaki aday kaydı yapan personel kim olursa olsun olumsuzluklardan kurs
sorumlu tutulacak bloke edilen parası kurslar arasında pay edilecek..
13- Sözleşme ve bloke edilen para şirketler devredilmiş olsa bile devralan yeni sahipleri
olumsuzluklardan sorumlu tutulacak.
14-06/127-56
10/43
14- Bloke edilen para cezai müeyyide olarak dağıtıldıktan sonra depozitosu eksilmiş olan
kursun depozitosu alacağı miktardan kesilerek depozito olarak tamamlanacaktır.
15- Bütün sürücü kurslarının sözleşmedeki maddelere harfiyen uymaları sağlanması adına
kurs yetkililerinden 4 kişilik komisyon oluşturulması sağlanacaktır. Komisyon üyeleri
içerisinden bir tanesi maddeleri ihlali söz konusu olur ise o üye komisyondan çıkarılacak
yerine yedek üyelerden üye alınarak komisyon tamamlanacaktır. Komisyon denetim
işlemlerini ayrım yapılmaksızın denetleyecektir. Denetim raporu hazırlanarak tüm kurs
yetkililerinin oyuna sunulduktan sonra cezai müeyyidesi uygulanacaktır. Komisyon
üyeleri her sınav dönüşümlü olarak çalışacak. (ara denetim ile ilsis onayından sonraki
denetimi aynı komisyon yapacak) Denetimi yapacak komisyona denetimin nasıl
yapılacağı ile ilgili maddeleri içeren denetleme formu verilecek komisyon ona göre
denetim yapacak.
16- B sınıfı (….)peşinat (….)x(….)taksit Havuza (….)TL
A2 sınıfı (….) peşinat (….)x(….) taksit Havuza (….) TL
E sınıfı (….)peşinat (….)x(….) taksit Havuza (….)TL
D sınıfı (….) peşinat (….)x(….) taksit Havuza (….)TL
B,E,D,F den A2 ye (….) peşinat (….)x(….) taksit Havuza (….)TL
B den E,D ye (….) peşinat (….)x(….) taksit Havuza (….)TL
E den D ye (….) peşinat (….) TL. Havuza (….) TL
F den E,D (….) peşinat (….)x(….)taksit Havuza (….) TL
F den B e (….)peşinat (….)x(….) taksit Havuza (….)TL
17- D sınıfı aracı olanlar demirbaş araç başı (….)kişi ortaklaşa kullanan var ise (….) kişiyi
kendi aralarında pay edeceklerdir.
18- Fiyat listesi dernek yönetimince hazırlanan ebatta her kursun kayıt bürosuna
görülecek şekilde asılacaktır.
19- Havuza toplanan miktarın % (….) barajı geçen kurslar arasında eşit paylaşılacaktır.
Kalan % (….) ise Toplam kursiyer sayısına bölünerek çıkan miktar kursların kursiyer
sayısı ile çarpılarak paylaşılacaktır.
20- Bu Sözleşme 01 MART 2011 tarihinden itibaren geçerlidir.
Not: Bu sözleşmedeki maddelerin hepsi 2. Sayfadaki fiyat listesi ile birlikte imza altına
alınıp kabul edilmiş sayılır.”
11/43
“ AKSARAY İLİ SÜRÜCÜ KURSLARI DERNEĞİ FİYAT LİSTESİ1 EK:2
SÜRÜCÜ BELGESİ
SINIFLARI
KURS
ÜCRETİ HAVUZ PEŞİNAT 1. TAKSİT 2. TAKSİT YAZILI
1.
DRKSYN MALİYE TRAFİK TOPLAM
2,3,4,5
DRKSYN
A2 SINIFI (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
B SINIFI (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
D SINIFI (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
E SINIFI (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
H SINIFI (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
B’DEN C-D VE E
SINIFINA GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
YAZILI SINAVSIZ
GEÇİŞLER C-D-E
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
F-B-C-D-E’DEN A2
SINIFINA GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
F’DEN B SINIFINA
GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
F’DEN C-D VE E
SINIFINA GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
A2’DEN B SINIFINA
GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
A2’DEN C-D VE E
SINIFINA GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
NOT : 16 NİSAN 2011 TEORİK SINAVINA GİRECEKLERİN FİYAT LİSTESİDİR. BU TARİHTEN SONRA FİYAT AYARLAMASI YAPILACAKTIR.
RAMAZAN AKYÜZ FAZLI AĞIRDICI ORHAN SEVİNÇ NAFİS TÜLEK AHMET PEKTAŞ
Aker Mtsk Aksaray Mtsk Başarı Mtsk Cem Mtsk Can Mtsk
İBRAHİM YILDIRIR YALÇIN ÇAKMAK DOĞAN TAŞAL YAŞAR ÖZTÜRK SITKI PEKTAŞ
Çağdaş Mtsk Elif Mtsk Lider Mtsk Kariyer Mtsk Saray Mtsk
Soner AR ARDA ŞİŞMAN YAŞAR AR SEHER ERSOYLU BAYRAMÇÇAR
Sonar Mtsk Şişman Mtsk Yaz-Ar Mtsk Zirve Mtsk Zümrüt Mtsk ”
1 Belgede yer verilen tüm teşebbüs temsilcilerinin adlarının karşısında imza bulunduğu görülmüştür.
12/43
(23) Yerinde incelemede elde edilen belgeler arasında, üzerinde 06.10.2011 tarihinden
itibaren geçerli olduğu belirtilen üç adet farklı sözleşme bulunmaktadır. Bu
sözleşmelerden birisinin imzasız olduğu, imzalı diğer iki metnin birinin maddelerinin
karalandığı ve yanına “Kalktı”, “Değişti” gibi ifadelerin yazıldığı görülmektedir.
Üçüncü olarak 2011 yılının Ekim ayına ilişkin sözleşmelerin nihai hali olduğu
düşünülen “Aksaray Sürücü Kursları Sözleşme Metni” başlıklı belge (Belge 4)
aşağıda sunulmaktadır:
“AKSARAY İLİ SÜRÜCÜ KURSLARI SÖZLEŞME METNİ
1- Aday kayıtları sürücü kurslarında yapılacaktır.Kayıt evrakları peşinatları ile birlikte
sürücü kursları birliğine Sözleşme tarihinden itibaren 1 hafta içerisinde teslim
edilecektir.( Dönem listesi Milli Eğitim Müdürlüğüne verilmeden önce Kayıt evrakları ve
peşinatları derneğe teslim edilecektir.)
2- Kurs ücretleri ve Direksiyon Sınav Ücretleri derneğe yatırılacaktır.
3- Direksiyon sınav ücretleri birinci sınav için (….) TL. 2.3.4.5. haklar içinde (….)TL. sınav
ücreti alınacak. Sürücü Belgesi Dosyası Kurslar tarafından temin edilecektir.
4- Sürücü kurslarının adaylardan havuza atılan miktar içerisinden Dönem onayından sonra
1. paylaşımda (….) TL. 2. paylaşımda (….) TL. 3. Paylaşımda (….) TL 4. Paylaşımda
(….) TL toplamda (….) TL. geçici teminat olarak bloke edilecektir.
5- Derneğe yeni katılacak sürücü kurslarının ödemesi gereken katılım payını ödemek
zorundadır.
6- Sürücü kurslarının ( aday kayıt işlemlerinin ) işlerliğini yürütecek personellerin giderleri
ve bina kira giderleri v.s giderleri havuz hesabından karşılanacak.
7- Sürücü kurslarından gelen adaylar hangi sürücü kursundan gelmiş ise o kursa
gönderilecek , derneğin aday kaydı yapmaya yetkisi kesinlikle yoktur.
8- Her sürücü kursu kaydetmiş olduğu adaya taahhütname yapmak zorundadır. Yapılan
taahhütname kursiyer tarafından imzalanarak nüfus cüzdanı fotokopisi, ehliyet fotokopisi
ve sertifika fotokopisi ile birlikte derneğe gönderilecektir.
9- Her açılan dönem için havuzdan pay alma barajı toplam (….) kursiyer
olacaktır.(Ücretsiz Kursiyer Baraja dahil değildir.Ücretsiz Kursiyer bir sonraki döneme
dahil edilmeyecektir.)
10- (….) Ceza Puanlı Kursiyerin Kurs Ücreti (….) TL dir.Baraja dahildir.
11- Baraj altında kalan sürücü kursunun havuza aktarmış olduğu pay dağıtılmayacak sabit
tutulacak bir sonraki dönem açtığında havuza aktarılarak pay edilecektir.
12- Sürücü kursları adına kayıtlı bulunan merkez dışındaki şubelerine aday aktardığı tespit
edilen kursların tespiti halinde bloke olan parası ceza olarak diğer kurslar arasında pay
edilecek.
13- Kurslardaki aday kaydı yapan personel kim olursa olsun olumsuzluklardan kurs
sorumlu tutulacak bloke edilen parası kurslar arasında pay edilecek.
14- Sözleşme ve bloke edilen para şirketler devredilmiş olsa bile devralan yeni sahipleri
olumsuzluklardan sorumlu tutulacak.
15- Bloke edilen para cezai müeyyide olarak dağıtıldıktan sonra depozitosu eksilmiş olan
kursun depozitosu alacağı miktardan kesilerek depozito olarak tamamlanacaktır.
16- Dernek Yönetimi sürücü kurslarındaki iş ve işlemlerin denetimi için tam yetki ile
görevlendirilmiştir.
17- Havuza biriken paranın % (….) eşit % (….) ise kursiyer sayısına göre
paylaştırılacaktır.Taksitler ise aynı şekilde % (….) eşit % (….) ise kursiyer sayısına göre
14-06/127-56
13/43
paylaştırılacaktır.Ayrıca Direksiyon Sınav Ücretleri havuza dahil edilerek % (….) eşit %
(….) ise kursiyer sayısına göre paylaştırılacaktır.
18- Kurs Taksitleri ve Direksiyon sınav ücretleri dernekte tahsil edilecektir.
19- Kurs Ücretlerinin belirlenmesi Dernek Yönetiminin yetkisine verilmiştir. Belirlenen Fiyat
Listesi Tüm sürücü kurslarına gönderilecektir.
20- Kurs Ücretleri 03.EKİM.2011 tarihinden itibaren B sınıfı (….) E sınıfı (….) TL
olacaktır.Farkların fiyatlarını Dernek Yönetimi ayarlayarak bütün sürücü kurslarını
bilgilendirecektir.
21- Yaşı küçük kursiyerler ile içerden dönecek fark adayların listesi 16.EYLÜL.2011
tarihinde saat 17:00 ye kadar derneğe bildirilecektir.
22- Yürütme Kurulunun görevini Dernek Yönetimi üstlenmiştir.
23- Aksaray İli Sürücü Kursları Sözleşme metninde değiştirilmeyecek ve değiştirilmesi
teklif dahi edilmeyecek, 1 yıl devam edecek maddeler aşağıda belirtilmiştir.
a) 1. madde
b) 2. madde
c) 4. madde
d) 5. madde
e) 17. madde
f) 18. madde
bu maddeler 1 yıl sözleşme başlangıç tarihinden itibaren 1 yıl geçerlidir. Hiç bir şekilde
değiştirilemez.
Bu Sözleşme 23 maddeden ibaret olup 06.10.2011 tarihinden itibaren geçerlidir.
Fazlı AĞIRDICI Orhan SEVİNÇ Ahmet PEKTAŞ Nafiz TÜLEK
Aksaray MTSK. Başarı MTSK. Can MTSK. Cem MTSK.
[imza] [imza] [imza] [imza]
İbrahim YILDIRIR Yalçın ÇAKMAK Doğan TAŞAL Sıtkı PEKTAŞ
Çağdaş MTSK Elif MTSK. Lider MTSK. Saray MTSK.
[imza] [imza] [imza] [imza]
Mehmet AKYÜZ Ramazan AKYÜZ Soner AR Seher ERSOYLU
Kariyer MTSK. Aker MTSK. Sonar MTSK Zirve MTSK.
[imza] [imza] [imza] [imza]
Bayram ÇAR Zekiye AR BİLGAY
Zümrüt MTSK. Ar MTSK.
[imza]
14/43
“ AKSARAY İLİ SÜRÜCÜ KURSLARI DERNEĞİ FİYAT LİSTESİ EK:2
SÜRÜCÜ BELGESİ
SINIFLARI
KURS
ÜCRETİ HAVUZ PEŞİNAT 1. TAKSİT 2. TAKSİT
1.
YAZILI
1.
DRKSYN MALİYE TRAFİK TOPLAM
2,3,4,5
DRKSYN
A2 SINIFI (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
B SINIFI (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
D SINIFI (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
E SINIFI (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
H SINIFI (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
B’DEN C-D VE E
SINIFINA GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
YAZILI SINAVSIZ
GEÇİŞLER C-D-E
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
F-B-C-D-E’DEN A2
SINIFINA GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
F’DEN B SINIFINA
GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
F’DEN C-D VE E
SINIFINA GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
A2’DEN B SINIFINA
GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
A2’DEN C-D VE E
SINIFINA GEÇİŞ
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
NOT : 06 EKİM 2011 TARİHİNDEN SONRA UYGULANACAK FİYAT LİSTESİ
İbrahim YILDIRIR Fazlı AĞIRDICI Orhan SEVİNÇ Nafiz TÜLEK Ahmet PEKTAŞ
Çağdaş Mtsk Aksaray Mtsk Başarı Mtsk Cem Mtsk Can mtsk.
[imza] [imza] [imza]
Ramazan AKYÜZ Yalçın ÇAKMAK Doğan TAŞAL Mehmet AKYÜZ Sıtkı PEKTAŞ
Aker Mtsk Elif Mtsk Lider Mtsk Kariyer Mtsk Saray mtsk.
[imza] [imza] [imza]
Soner AR Arda ŞİŞMAN Zekiye BİLGAY AR Seher ERSOYLU Bayram ÇAR
Sonar Mtsk Şişman Mtsk Yaz-Ar Mtsk Zirve Mtsk Zümrüt mtsk.
[imza] ”
15/43
(24) Ayrıca 02.11.2011 tarihli aşağıdaki toplantı tutanağında ise kurslar arasındaki “fiyat
birliğinin” sağlıklı yürütülebilmesi için bir Dernek çalışanının inceleme yetkilisi olarak
belirlendiği anlaşılmaktadır (Belge 5):
“ TOPLANTI TUTANAĞIDIR
02/11/2011 tarihinde yapılan toplantıda aşağıdaki kararlar alınmıştır.
1) Kurslar arası fiyat birliğinin sağlıklı yürümesi için derneğimizde görev yapan Vedat ALTUN a
inceleme için tam yetki verilmiştir.İncelemenin içeriği konusunda Vedat ALTUN kendi yöntemini
belirleyecektir.
2) Eski fiyat tarifesi geçerlidir.
3) Havuza her sertifika sınıfından (….) TL yatırılacak havuza toplanan para bütün sürücü kursları
arasında eşit paylaşılacak.Diğer kalan ücretler taksitler kursa aittir.Tahsilatlar dernekte
yapılacaktır
4) 10 Kasımda açacağımız dönemin peşinatları ayın 10-14 kasım arasında derneğe teslim
edilecektir.
Fazlı AĞIRDICI Orhan SEVİNÇ Ahmet PEKTAŞ Nafiz TÜLEK
Aksaray M.T.S.K Başarı M.T.S.K Can M.T.S.K Cem M.T.S.K
[imza] [imza] [imza] [imza]
İbrahim YILDIRIR Yalçın ÇAKMAK Doğan TAŞAL Sıtkı PEKTAŞ
Çağdaş M.T.S.K Elif M.T.S.K Lider M.T.S.K Saray M.T.S.K
[imza] [imza]
Mehmet AKYÜZ Ramazan AKYÜZ Soner AR Seher ERSOYLU
Kariyer M.T.S.K Aker M.T.SK Sonar M.T.S.K Zirve M.T.S.K
[imza] [imza]
Bayram ÇAR
Zümrüt M.T.S.K
[imza] ”
(25) 15.12.2011 tarihli bir diğer toplantı tutanağında ise kayıtlarını getirmeyen veya fiyatlara
uymayan kurslara aşağıda belirtildiği şekilde ceza uygulanacağı ifade edilmektedir (Belge
6):
“ TOPLANTI TUTANAĞI
KARAR 1-Havuza kursiyer başı (….) TL atılacak tüm kurslara eşit paylaştırılacaktır.
KARAR 2- Seher ERSOYLU Ramazan AKYÜZ Sıktı PEKTAŞ Fazlı AĞIRDICI denetleme
kuruluna seçildi.
KARAR 3- Kursiyer sözleşmeleri her gün derneğe teslim edilecektir. Ücretleri Cuma getirilecektir.
KARAR 4- Kayıtlarını getirmeyen kurslara hafta da (….) TL para cezası uygulanacaktır.
KARAR 5- Fiyatlara uymayan kurslara denetleme kurulunun raporuna göre (….) TL para cezası
uygulanacaktır.
KARAR 6- Direksiyon sınav ücretleri (….) TL olarak dernekte toplanıp bütün kurslara eşit
paylaştırılacaktır.
KARAR 7- Denetleme kurulunun almış olduğu kararlar hiçbir şekilde sorgulanamaz.Bütün kurslar
bu kararlara uymak mecburiyetindedir 15.12.2011
14-06/127-56
16/43
Fazlı AĞIRDICI Orhan SEVİNÇ Ahmet PEKTAŞ Nafiz TÜLEK
Aksaray M.T.S.K Başarı M.T.S.K Can M.T.S.K Cem M.T.S.K
[imza] [imza] [imza]
İbrahim YILDIRIR Yalçın ÇAKMAK Doğan TAŞAL Sıtkı PEKTAŞ
Çağdaş M.T.S.K Elif M.T.S.K Lider M.T.S.K Saray M.T.S.K
[imza] [imza] [imza]
Mehmet AKYÜZ Ramazan AKYÜZ Soner AR Seher ERSOYLU
Kariyer M.T.S.K Aker M.T.SK Sonar M.T.S.K Zirve M.T.S.K
[imza] [imza] [imza]
Bayram ÇAR Yaşar ÖZTÜRK
Zümrüt M.T.S.K Anadolu M.T.S.K
[imza] [imza] ”
(26) Yukarıda sunulan 2011 yılına ilişkin belgelere ek olarak teşebbüslerin düzenli aralıklarla
dernek çatısı altında toplanarak sözleşmelerde yer alan hükümlere benzer hususlarda
aldıkları kararları, belirledikleri yeni fiyatları gösteren tutanaklar elde edilmiştir. Ayrıca
teşebbüsler tarafından sözleşme hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığını denetlemek için
bir komisyon kurulmuş ve teşebbüsler anılan komisyonun oluşturduğu inceleme raporunu
görüşmüşlerdir.
(27) Dernek’te yapılan yerinde incelemede elde edilen 2012 yılına ait “Tutanak” başlıklı belge
(Belge 7) aşağıda yer almaktadır:
“TUTANAK
09.08.2012 Perşembe günü dernek binamızda yapılan toplantıda aşağıdaki kararlar alınarak
Ağustos dönemi dahil devam eden dönemlerde uygulanması kararlaştırılmıştır.
1- Farklar (B→D - E→ C-D) olmak üzere Kurs ücreti (….) TL olup tamamı havuza atılıp
paylaşılacak.
2- Direk D sınıfı (….) TL olup havuza atılıp tamamı paylaşılacak.
3- Farklarda kontenjan sınırı 6’ya kadar havuza atılıp ortak paylaşılacak (6) Altıdan fazla olan
adayların yarısı havuza atılacak.
4- Farklar (….) peşin (….) taksit
Sıfır D (….) peşin (….) yazılı (….) direksiyon
Sınav öncesi alınacak.
Yukarıda alınan kararlar imza altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen 09.08.2012 tarihli tutanakta Fazlı AĞIRDICI, Ahmet PEKTAŞ, İbrahim
YILDIRIR, Ramazan AKYÜZ, Suat BİLGAY, Nafis TÜLEK ve Orhan SEVİNÇ’in imzası
bulunmaktadır.
(28) Yerinde incelemede elde edilen belgelerden 2013 yılına ilişkin belgeler (Belge 8) aşağıda
sunulmaktadır:
14-06/127-56
17/43
“TOPLANTI TUTANAĞI
12.03.2013 tarihinde Aksaray Sürücü Kursları ve Eğitimciler Derneği Yönetim kurulu olarak
Can Sürücü Kursunda yapılan Yönetim Kurulu toplantısında aşağıdaki kararlar alınmıştır.
1- 16.03.2013 tarihinde yapılacak Yazılı Sınav Giriş Belgeleri 13.03.2013 tarihinden itibaren
Dernek binasında dağıtılacaktır.
2- 29.06.2013 tarihindeki Yazılı Sınavından itibaren Her yazılı sınavında (….) TL depozito
kursları tarafından derneğe yatırılacaktır.Depozito miktarı (….) TL.
3- Depozito tamamlanıncaya kadar her kurs (….) TL 2 adet senet verecektir.
4- Anadolu MTSK ile dernek katılım payı olan (….) TL ücreti en kısa zamanda ödemesi için
görüşülecektir.
İş bu kararlar Yönetim Kurulu tarafından imza altına alınmıştır. 12.03.2013
İbrahim YILDIRIR Fazlı AĞIRDICI Ahmet PEKTAŞ Orhan SEVİNÇ
[imza] [imza] [imza] [imza]
Suat BİLGAY Gökhan TAŞAL Ramazan AKYÜZ
[imza] [imza] ”
“KARAR
23.03.2013 Tarihinde yapılan toplantıda Aşağıdaki Kararlar alınmıştır.
1- Kursların kayıtları dernekte alınacaktır.
Ekteki tutanak imza altına alınacaktır.
2- Yönetim Kurulunun şehir dışına yaptığı yolculukların yol masrafları dernek kasasından
karşılanacaktır.
İbrahim YILDIRIR Fazlı AĞIRDICI Ahmet PEKTAŞ
[imza] [imza] [imza]
Orhan SEVİNÇ Ramazan AKYÜZ Suat BİLGAY
[imza] [imza] [imza]
Yavuz YILMAZ Yalçın ÇAKMAK Mehmet AKYÜZ
[imza] [imza] [imza]
Dede ALDAŞ Bayram ÇAR
[imza] [imza] ”
(29) Dernek’te yapılan yerinde incelemede ayrıca Belge 1-8’de kararlaştırılan havuz sistemine
ilişkin hükümlerin uygulandığını gösteren ajanda notları ile sürücü kurslarının veya sürücü
kurslarının sahiplerinin hesaplarına havuzdan aktarılan veya aktarılacak miktarların yer
aldığı belgelere (Belge 9) ulaşılmıştır. Ajanda notlarında, her bir teşebbüsün havuzda
biriken miktardan payına düşeni aldığına ilişkin bir ibare yazarak imza attığı görülmektedir.
Bahse konu belgelerden örnek kabilinden birer adet yıl bazında sunulacaktır. 2013 yılına
ilişkin havuz paylaşımını gösterir ajanda notu aşağıda yer almaktadır:
14-06/127-56
18/43
“ 01.02.2013
AKSARAY (….) 01.02.2013 [imza]
AKER (….) 01/02/2013 Erol ALKAN [imza]
ANADOLU (….) -(….) =(….) Aldım [imza]
BAŞARI (….) -(….) [imza]
CAN (….) Hafise ASLIVAR
CEM (….) [imza]
ÇAĞDAŞ (….) Arzu Kıyak [imza]
ELİF = (….)
SONAR (….) 01/02/2013 [imza]
(….)
SEÇKİN (….) -(….) -(….)
LİDER (….) Teslim Edildi [imza]
ZÜMRÜT (….)
YAZAR (….) [imza]”
(30) 2012 yılına ilişkin havuz paylaşımını gösterir ajanda notu aşağıda sunulmaktadır:
“ 17.01.2012
AKER (….) [imza]
AKSARAY (….) Erhan TAŞAL [imza]
ANADOLU (….) Mehmet KESTEL [imza]
BAŞARI (….) Ramazan (?) [imza]
CAN (….) [imza]
CEM (….) [imza]
SEÇKİN (….)
LİDER (….) [imza]
SARAY (….) [imza]
ZÜMRÜT (….) [imza]”
(31) 2011 yılına ilişkin havuz paylaşımını gösterir ajanda notu aşağıda sunulmaktadır:
“ TEMMUZ 3
Paylaşım
BAŞARI M.T.S.K (….) TL [imza]
SONER M.T.S.K (….) TL [imza]
Yiğit CAN M.T.S.K (….) TL [imza]
CEM M.T.S.K (….) TL [imza]
LİDER M.T.S.K (….) TL [imza]
AKER M.T.S.K (….) TL [imza]
KARİYER M.T.S.K (….) TL [imza]
ZÜMRÜT M.T.S.K (….) TL [imza]
SARAY M.T.S.K (….) TL [imza]
ZİRVE M.T.S.K (….) TL [imza]
AKSARAY M.T.S.K (….) [imza]
ÇAĞDAŞ M.T.S.K (….) [imza]”
14-06/127-56
19/43
(32) Havuzda toplanan paranın paylaşımını gösteren ve üzerinde el yazısı ile “NİSAN 2
PAYLAŞIMI” yazılı belgeye aşağıda yer verilmektedir:
30.03.2011
SÜRÜCÜ KURSU ADI HAVUZ HESAP NO BANKA ADI HESAP SAHİBİ
AKSARAY SÜRÜCÜ KURSU (….) ING BANK FAZLI AĞIRDICI
AKER SÜRÜCÜ KURSU (….) BANK ASYA RAMAZAN AKYÜZ
BAŞARI SÜRÜCÜ KURSU (….) HALK BANK ORHAN SEVİNÇ
YİĞİTCAN SÜRÜCÜ KURSU (….) TEB BANKASI YİĞİT CAN MTSK
CEM SÜRÜCÜ KURSU (….) YAPI KREDİ CEM TÜLEK
ÇAĞDAŞ SÜRÜCÜ KURSU (….) BANK ASYA İBRAHİM YILDIRIR
ELİF SÜRÜCÜ KURSU (….) 1250
ALINMADI BANK ASYA YALÇIN ÇAKMAK
KARİYER SÜRÜCÜ KURSU (….) 100
ALINMADI
FİNANS
BANK AKÖZ ÖZEL EĞİTİM
LİDER SÜRÜCÜ KURSU (….) BANK ASYA GÖKHAN TAŞAL
SARAY SÜRÜCÜ KURSU (….) TEB BANKASI
ABDURRAHMAN
PEKTAŞ
SONAR SÜRÜCÜ KURSU (….) BANK ASYA SONER AR
ZİRVE SÜRÜCÜ KURSU (….) TEB BANKASI
ZİRVEM ÖZEL
EĞİTİM
ZÜMRÜT SÜRÜCÜ KURSU (….) BANK ASYA BAYRAM ÇAR
(….)
(33) Bunlara ek olarak yerinde incelemede elde edilen belgeler arasında, 2010 ve 2011 yıllarına
ilişkin olarak sürücü kurslarının havuza aktardığı veya sürücü kursları adına havuz
tarafından toplanmış olan tutarlar ve/veya havuz hesabından kursa yatırılan tutarların
bulunduğu listeler de (Belge 10) bulunmaktadır. Ayrıca yapılan incelemede, kurslara
yapılan ödemelere ilişkin olarak Dernek Başkanı İbrahim YILDIRIR, Dernek Başkan
Yardımcısı Soner AR ve Muhasip Üye Ramazan AKYÜZ’ün imzalarının bulunduğu ve
bankaya yazılan talimat yazıları da (Belge 10) elde edilmiştir. Aşağıda 02.11.2010 tarihli
banka talimat ve ekindeki ödeme listesine örnek olarak yer verilmiştir:
“ 02.11.2010
2902520-1 Nolu Hesabımızdan (….) TL’nin Ekli Listedeki EFT ve Havalelerin Yapılmasını Rica
Ederiz.
Ramazan AKYÜZ Soner AR İbrahim YILDIRIR
Muhasip Başkan Yardımcısı Başkan
[imza] [imza] [imza] ”
14-06/127-56
20/43
“ 02-11-2010
SÜRÜCÜ KURSU ADI HAVUZ KURS HESABI HESAP NO BANKA ADI
AKSARAY SÜRÜCÜ
KURSU
(….) (….) (….) ING BANK
AKER SÜRÜCÜ KURSU (….) (….) (….) BANK ASYA
BAŞARI SÜRÜCÜ KURSU (….) (….) (….) HALK BANK
YİĞİTCAN SÜRÜCÜ
KURSU
(….) (….) (….) TEB BANKASI
CEM SÜRÜCÜ KURSU (….) (….) (….) ZİRAAT MERK
ÇAĞDAŞ SÜRÜCÜ
KURSU
(….) (….) (….) BANK ASYA
ELİF SÜRÜCÜ KURSU (….) (….) (….) BANK ASYA
KARİYER SÜRÜCÜ
KURSU
(….) (….) (….) TEB BANKASI
LİDER SÜRÜCÜ KURSU (….) (….) (….) BANK ASYA
SARAY SÜRÜCÜ KURSU (….) (….) (….) TEB BANKASI
SONAR SÜRÜCÜ KURSU (….) (….) (….)
ŞİŞMAN SÜRÜCÜ KURSU (….) (….) (….) TEB BANKASI
YAZAR SÜRÜCÜ KURSU (….) (….) (….)
ZİRVE SÜRÜCÜ KURSU (….) (….) (….)
ZÜMRÜT SÜRÜCÜ
KURSU
(….) (….) (….) BANK ASYA
(….) (….)
(….) (….)
Ramazan AKYÜZ Soner AR İbrahim YILDIRIR
Muhasip Başkan Yardımcısı Başkan
[imza] [imza] [imza] ”
(34) Ayrıca Dernek’te yapılan yerinde incelemede Özel Zirve MTSK, Özel Cem MTSK, Özel Elif
MTSK, Mustafa ÜNSAL Şoför Okulu İşletmesi (Özel Aksaray MTSK), Özel Başarı MTSK,
Özel Lider MTSK, Özel Aker MTSK ve Özel Sonar MTSK’ya ait tahsilat makbuzları; Özel
Aker MTSK, Özel Can MTSK, Özel Cem MTSK, Özel Saray MTSK, Özel Çağdaş MTSK,
Özel Elif MTSK, Özel Lider MTSK, Özel Kariyer MTSK, Özel Zirve MTSK, Özel Zümrüt
MTSK, Özel Anadolu MTSK ve Özel Aksaray MTSK’dan hizmet alan kursiyerlerin kimlik ve
iletişim bilgileri, kursiyerlerin ödeyeceği toplam ücret, peşinat ve taksit tutarları ile
kursiyerlerin halihazırda yaptığı ödemelere ilişkin bilgilerin yer aldığı belgeler ile Özel Cem
MTSK, Özel Sonar MTSK, Özel Aksaray MTSK ve Özel Anadolu MTSK’dan hizmet alan
kursiyerlerin yaptığı ödemeler ile kalan borçlarının yer aldığı tablolara ulaşılmıştır.
I.4. Değerlendirme
(35) Bu bölümde, öncelikle önaraştırma ve soruşturma sürecinde elde edilen bilgi ve belgeler
ışığında soruşturmaya taraf sürücü kurslarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip
etmedikleri değerlendirilmiş, ardından teşebbüslerin savunmalarına ilişkin değerlendirmeler
yapılmıştır. Devamında 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar ile Hâkim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” bağlamındaki
değerlendirmelere yer verilmiştir.
14-06/127-56
21/43
I.4.1. 4054 Sayılı Kanun’un 4. ve 5. Maddeleri Bağlamında Değerlendirme
(36) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde;
“Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme,
bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte
olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve
eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır
hükmüne yer verilerek amacı veya etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya bozma olan
teşebbüsler arası anlaşmalara, uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliklerinin kararlarına karşı
genel bir yasaklama getirilmiştir.
(37) Kanun’un 4. maddesinde yer alan hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari
politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, bağımsız olarak belirlemesidir.
Rekabeti bozucu nitelikteki anlaşmaların varlığı halinde, teşebbüslerin bağımsız
davranışlarının yerini anlaşma taraflarının ortak çıkarlarına hizmet eden koordineli
davranışlar almaktadır. Bu tür anlaşmalar, serbest piyasa ekonomisinden elde edilmesi
beklenilen faydaları azaltarak kaynakların etkinsiz kullanılmasına ve serbest piyasa
sisteminin sağladığı refahın piyasadaki aktörlere hak etmedikleri oranda dağılmasına yol
açar. Diğer bir deyişle, bu tür anlaşmalara taraf olan teşebbüsler, normal rekabet şartları
içinde elde edemeyecekleri kârlara ulaşarak bu ekonomik faaliyetlerle yaratılan refahın
çoğunu kendilerine aktarma olanağına sahip olur ve serbest piyasa ekonomisinin sağlıklı
bir şekilde işlemesini engellerler.
(38) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde; “Bu Kanunun amacı rekabetin
korunması olduğuna göre, rekabeti engelleyici, kısıtlayıcı veya bozucu teşebbüsler arası
anlaşma ve uygulamaların yasaklanması gerekir. Maddenin amacı bakımından anlaşma,
hukuki şekil şartlarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma
ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi
yoktur.” denilmek suretiyle Türk Rekabet Hukuku’nda “anlaşma” kavramının borçlar
hukukundaki “sözleşme” kavramından daha geniş bir kavram olduğuna dikkat çekilmiştir.
Gerçekten de Kanun’un 4. maddesi anlamında bir anlaşmanın varlığı için teşebbüsler
arasında aynı yönde bir irade uyuşmasının bulunması yeterlidir.
(39) Bu genel açıklamaların ışığında; soruşturmaya taraf teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal edip etmedikleri aşağıda değerlendirilecektir.
(40) Dosya kapsamında elde edilen delillerin bir bütün olarak incelenmesinden Aksaray ilinde
faaliyet gösteren sürücü kurslarının 2008 yılından başlayıp 2013 yılına kadar çeşitli
dönemlerde Dernek aracılığıyla bir araya gelerek toplantılar yaptıkları, bu toplantılarda
sunmuş oldukları hizmetlerin fiyatları ile hizmet koşullarına, havuz oluşturulmasına ve elde
edilen gelirin paylaşımına ilişkin çeşitli görüşmeler ve anlaşmalar yaptıkları anlaşılmaktadır.
Ayrıca oluşturulan havuz sisteminin uygulama geçirildiği, havuza para aktarılıp, havuzdan
sürücü kurslarına paylaşım yapıldığı tespit edilmiştir. Diğer yandan, Dernek üyeleri
tarafından belirlenen ücretlerin ve alınan kararların uygulanmasını sağlamak adına
inceleme ve denetim mekanizmalarının kurulduğu ve kararlara uymayanlara ceza
verilmesinin öngörüldüğü de söz konusu deliller ile ortaya konulmaktadır. Bu kapsamda
aşağıda, kararın I.3. bölümünde aktarılan belgelerin değerlendirilmesine yer verilecektir.
(41) Dernek’te yapılan incelemede elde edilen “TUTANAK” başlıklı belgeden (Belge 1),
belgenin 08.04.2008 tarihinde Özel Ar Sürücü Kursu’nda yapılan bir toplantıda alınan
kararlara ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu toplantıda Aksaray’da faaliyet
gösteren sürücü kurslarının 28.04.2008 tarihinden itibaren kursiyer kayıtlarını Dernek’te
14-06/127-56
22/43
havuz sistemi ile eşit şekilde alacakları, alınan kayıtların sürücü kursları arasında eşit
şekilde paylaştırılacağı ve 11.04.2008 tarihinde Ar Sürücü Kursu’nda tekrar toplantı
yapılacağı hususlarında anlaştıkları görülmektedir.
(42) Belge 1’in Tutanak başlıklı sayfasında Özel Saray MTSK adına Abdullah ÖZÇELİK, Özel
Can MTSK adına Yusuf DÜZGÜN, Özel Lider MTSK adına Doğan TAŞAL, Özel Yaz-Ar
MTSK adına Zekiye BİLGAY ve Özel Başarı MTSK adına Orhan SEVİNÇ’in imzası
bulunmaktadır. Ayrıca Tutanak’ta hangi sürücü kursu adına imza attıkları belirtilmemekle
birlikte Cem TÜLEK ile Fazlı AĞIRDICI’nın imzası da yer almaktadır.
(43) Tutanak’ın ekinde yer alan teslim çizelgesinde ise Özel Yiğit Can MTSK adına Mustafa
AYDIN, Özel Saray MTSK adına Ahmet PEKTAŞ, Özel Ar MTSK adına Zekiye BİLGAY,
Özel Çağdaş MTSK adına İbrahim YILDIRIR, Özel Lider MTSK adına Emine ÖZGE, Özel
Zümrüt MTSK adına Mehmet KÜTÜK, Özel Aksaray MTSK adına Hanife KOÇ, Özel
Şişman MTSK adına İlker ŞİŞMAN ve Özel Cem MTSK adına Nafis TÜLEK’in imzası yer
almaktadır.
(44) Dosya kapsamında elde edilen bir diğer belge, Dernek Başkanı İbrahim YILDIRIR
tarafından imzalanarak Aksaray’da faaliyet gösteren sürücü kurslarına 21.08.2008
tarihinde gönderildiği anlaşılan bir toplantı davetidir (Belge 2). Söz konusu belgede,
toplantının 23.05.2008 tarihinde yapılacağı, toplantı gündeminde kursiyer kayıtları için
komisyon oluşturulup bölgelere gönderilmesi, fiyat listesinin hazırlanması için toplantı
tarihinin belirlenmesi gibi maddelerin bulunduğu görülmektedir.
(45) Belge 2’nin devamında 23.05.2008 tarihinde Aksaray’da faaliyet gösteren sürücü
kurslarının katılımıyla gerçekleştirilen toplantıya ilişkin tutanak yer almaktadır. Söz konusu
tutanaktan, 23.05.2008 tarihli toplantıda sürücü kurslarının, Özel Can MTSK, Özel Lider
MTSK ve Özel Şişman MTSK’ya havuzdan para aktarılması ve fiyat listesi tanzimi
hususlarında anlaştıkları görülmektedir.
(46) 23.05.2008 tarihli tutanakta Özel Yiğit Can MTSK adına Ahmet PEKTAŞ, Özel Ar MTSK
adına Zekiye AR BİLGAY, Özel Çağdaş MTSK adına İbrahim YILDIRIR, Özel Aksaray
MTSK adına Fazlı AĞIRDICI, Özel Başarı MTSK adına Orhan SEVİNÇ ve Özel Cem
MTSK adına Nafis TÜLEK’in imzası yer almaktadır.
(47) Dernek’te yapılan yerinde incelemede ulaşılan diğer bir belge 2011 yılına ilişkin AKSARAY
İLİ SÜRÜCÜ KURSLARI SÖZLEŞME METNİ başlıklı bir sözleşme ile AKSARAY İLİ
SÜRÜCÜ KURSLARI DERNEĞİ FİYAT LİSTESİ başlıklı fiyat listesidir (Belge 3).
Sözleşmenin 20. maddesinde söz konusu sözleşmenin 01.03.2011 tarihinden itibaren
geçerli olacağı belirtilmektedir.
(48) Sözleşmenin 1. maddesinde, sürücü kurslarının kayıt yaptıran adayların dosyaları ile
adaylardan alınacak peşinatların sürücü kursları birliğine teslim edileceği düzenlenmiştir.
Sözleşmenin 2. maddesinde, kurs ve sınav ücretlerinin derneğe yatırılacağı
belirtilmektedir. Sözleşmenin 4. maddesinde, her bir kurs adına havuza yatırılan
paralardan (….) TL’nin depozito olarak bloke edileceği; 6. maddesinde ise, sürücü
kurslarının aday kayıt işlemlerini yürütecek personeli ile bina kira giderleri ve benzeri
giderlerinin havuz hesabından karşılanacağı ifade edilmektedir. Sözleşmenin 9. maddesi
ile her açılan dönem için havuzdan pay alma barajı 25 kursiyer olarak belirlenmiştir.
Sözleşmenin 15. maddesi ile sürücü kurslarının sözleşme maddelerine uyumunun
sağlanması adına dört kişilik bir komisyon oluşturulması kararlaştırılmıştır.
(49) Sözleşmenin 16. maddesi ile ehliyet türü bazında kurs ücretleri ile ödeme koşulları ve her
bir ehliyet türü için havuza aktarılacak miktar belirlenmiştir. Sözleşmenin 19. maddesinde
14-06/127-56
23/43
havuzda toplanan miktarın %(….)’sinin barajı geçen kurslar arasında eşit olarak
paylaştırılacağı, %(….)’sinin ise kursların kursiyer sayısına göre paylaştırılacağı
düzenlenmiştir. Sözleşmenin sonunda yer alan Not kısmında ise sözleşmedeki maddelerin
hepsinin ikinci sayfadaki fiyat listesi ile birlikte imzalandığı belirtilmektedir.
(50) Belge 3’ün ikinci sayfasında yer alan fiyat listesinde ehliyet türü bazında fiyatlar ile ödeme
koşulları ve her bir ehliyet türü için havuza aktarılacak miktar yer almaktadır. Söz konusu
fiyat listesinde, Özel Aker MTSK adına Ramazan AKYÜZ, Özel Aksaray MTSK adına Fazlı
AĞIRDICI, Özel Başarı MTSK adına Orhan SEVİNÇ, Özel Cem MTSK adına Nafis
TÜLEK, Özel Can MTSK adına Ahmet PEKTAŞ, Özel Çağdaş MTSK adına İbrahim
YILDIRIR, Özel Elif MTSK adına Yalçın ÇAKMAK, Özel Lider MTSK adına Doğan TAŞAL,
Özel Kariyer MTSK adına Yaşar ÖZTÜRK, Özel Saray MTSK adına Sıtkı PEKTAŞ, Özel
Sonar MTSK adına Soner AR, Özel Şişman MTSK adına Arda ŞİŞMAN, Özel Yaz-Ar
MTSK adına Yaşar AR, Özel Zirve MTSK adına Seher ERSOYLU ve Özel Zümrüt MTSK
adına Bayram ÇAR’ın imzası yer almaktadır.
(51) Dernek’te yapılan yerinde incelemede, 2011 yılına ilişkin olduğu anlaşılan bir diğer belge
de AKSARAY İLİ SÜRÜCÜ KURSLARI SÖZLEŞME METNİ başlıklı sözleşme (Sözleşme-
2) ile AKSARAY İLİ SÜRÜCÜ KURSLARI DERNEĞİ FİYAT LİSTESİ başlıklı fiyat listesidir
(Belge 4). Sözleşmenin sonunda söz konusu sözleşmenin 06.10.2011 tarihinden itibaren
geçerli olacağı belirtilmektedir.
(52) Sözleşme-2 incelendiğinde Belge 3’te yer alan Sözleşme ile Sözleşme-2’nin büyük oranda
benzerlik gösterdiği görülmektedir. Sözleşme-2 ile Aksaray’da faaliyet gösteren sürücü
kursları, kayıt yaptıran adayların dosyaları ile adaylardan alınacak peşinatların sürücü
kursları birliğine teslim edilmesi, kurs ve sınav ücretlerinin derneğe yatırılması, her bir kurs
adına havuza yatırılan paralardan (….) TL’nin depozito olarak bloke edilmesi, sürücü
kurslarının aday kayıt işlemlerini yürütecek personeli ile bina kira giderleri ve benzeri
giderlerinin havuz hesabından karşılanması, her açılan dönem için havuzdan pay alma
barajının (….) kursiyer olması, havuzda biriken paranın sürücü kursları arasında
dağıtımına ilişkin düzenleme yapılması, kurs ücretlerini belirleme yetkisinin Dernek’e
verilmesi, B ve E sınıfı kurs ücretlerinin belirlenmesi hususlarında anlaştıkları
görülmektedir.
(53) Belge 4’ün devamında yer alan ve 06.10.2011 tarihinden itibaren uygulanacağı belirtilen
fiyat listesinde ehliyet türü bazında fiyatlar ile ödeme koşulları ve her bir ehliyet türü için
havuza aktarılacak miktar yer almaktadır. Söz konusu fiyat listesinde, Özel Aker MTSK
adına Ramazan AKYÜZ, Özel Başarı MTSK adına Orhan SEVİNÇ, Özel Cem MTSK adına
Nafis TÜLEK, Özel Çağdaş MTSK adına İbrahim YILDIRIR, Özel Lider MTSK adına Doğan
TAŞAL, Özel Saray MTSK adına Sıtkı PEKTAŞ ve Özel Zirve MTSK adına Seher
ERSOYLU’nun imzası yer almaktadır.
(54) 02.11.2011 tarihli toplantı tutanağından (Belge 5) ise kurslar arasındaki “fiyat birliğinin”
sağlıklı yürütülebilmesi için bir Dernek çalışanının inceleme yetkilisi olarak belirlendiği
anlaşılmaktadır. Buna paralel şekilde, 15.12.2011 tarihli bir diğer toplantı tutanağı ile
(Belge 6) kayıtlarını getirmeyen veya fiyatlara uymayan kurslara “denetleme kurulunun
raporuna göre” para cezası uygulanacağı ve denetleme kurulunun almış olduğu kararların
hiçbir şekilde sorgulanamayacağı kararlaştırılmıştır. Dolayısıyla, Aksaray ili merkezinde
faaliyet gösteren bahse konu sürücü kurslarının fiyat belirlemek ve gelir/giderleri
paylaşmak amacıyla anlaşmış olmalarının yanı sıra söz konusu anlaşmaları hayata
geçirmek ve düzenli bir şekilde uygulamak amacıyla denetim ve ceza mekanizmaları
kurdukları da anlaşılmaktadır.
14-06/127-56
24/43
(55) Yukarıda sunulan 2011 yılına ilişkin belgelere ek olarak teşebbüslerin düzenli aralıklarla
dernek çatısı altında toplanarak sözleşmelerde yer alan hükümlere benzer hususlarda
aldıkları kararları, belirledikleri yeni fiyatları gösteren tutanaklar elde edilmiştir.
(56) Yerinde incelemede elde edilen 09.08.2012 tarihli ve TUTANAK (Belge 7) başlıklı belgenin
09.08.2012 tarihinde yapılan Dernek toplantısında alınan kararlara ilişkin olduğu
anlaşılmaktadır. Tutanağın incelenmesinden, söz konusu toplantıda, D sınıfı kurs ücretinin
(….) TL, fark ücretinin (….) TL olması, kursiyerlerin ödeme koşulları ve havuza aktarılacak
miktarlar hakkında teşebbüslerin anlaştığı görülmektedir. Toplantı Tutanağı’nda Fazlı
AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK), Ahmet PEKTAŞ (Özel Yiğit Can MTSK), İbrahim
YILDIRIR (Özel Çağdaş MTSK), Ramazan AKYÜZ (Özel Aker MTSK), Suat BİLGAY (Özel
Ar MTSK), Nafiz TÜLEK (Özel Cem MTSK) ve Orhan SEVİNÇ’in (Özel Başarı MTSK)
imzası bulunmaktadır
(57) Dernek’te yapılan yerinde incelemede elde edilen bir başka belge, 12.03.2013 tarihli ve
TOPLANTI TUTANAĞI ile KARAR başlıklı yazılardır (Belge 8). Toplantı Tutanağı’nın
12.03.2013 tarihinde yapılan Dernek Yönetim Kurulu toplantısında alınan kararlara ilişkin
olduğu anlaşılmaktadır. Toplantı Tutanağı’ndan söz konusu toplantıda depozito miktarının
(….) TL olması, kursların her yazılı sınavda Dernek’e (….) TL depozito yatırması ve
depozitonun tamamlanmasına kadar her kursun (….) TL’lik iki adet senet vermesi
hususlarında anlaşıldığı görülmektedir. Toplantı Tutanağı’nda İbrahim YILDIRIR (Özel
Çağdaş MTSK), Fazlı AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK), Ahmet PEKTAŞ (Özel Yiğit Can
MTSK), Orhan SEVİNÇ (Özel Başarı MTSK), Gökhan TAŞAL (Özel Lider MTSK) ve
Ramazan AKYÜZ’ün (Özel Aker MTSK) imzaları bulunmaktadır.
(58) Karar başlıklı belgenin ise 23.03.2013 tarihinde yapılan ve kursiyer kayıtlarının Dernek’te
yapılmasının kararlaştırıldığı toplantıya ait olduğu görülmektedir. Karar başlıklı belgede
İbrahim YILDIRIR (Özel Çağdaş MTSK), Fazlı AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK), Ahmet
PEKTAŞ (Özel Yiğit Can MTSK), Orhan SEVİNÇ (Özel Başarı MTSK), Ramazan AKYÜZ
(Özel Aker MTSK), Suat BİLGAY (Özel Ar MTSK), Yavuz YILMAZ (Özel Zirve MTSK),
Yalçın ÇAKMAK (Özel Elif MTSK) ve Bayram ÇAR’ın (Özel Zümrüt MTSK) imzaları
bulunmaktadır2.
(59) Yukarıda ifade edilen belgeler doğrultusunda, 2008, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin
anlaşmaları imzalayan teşebbüsler yıllar bazında aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:
2 Belgede imzası bulunun bir diğer kişi ise Dede ALDAŞ’tır. Dede ALDAŞ’ın halihazırda Özel Anadolu
MTSK’da direksiyon eğitmenliği görevinde bulunduğu tespit edilmiştir. Nafis TÜLEK’in de belgede imzası
bulunmaktadır. Buna karşın, 12.03.2013 tarihinde işletmeyi devretmiş olan Nafis TÜLEK bu tarih itibariyle söz
konusu sürücü kursu ile ticari ilişkisinin kalmadığını ifade etmiştir.
14-06/127-56
25/43
Tablo 1: Teşebbüslerin Yıllara Göre Taraf Oldukları Anlaşmalar
Teşebbüsler
2008 Yılına
İlişkin
Anlaşmaya
Taraf Olan
Teşebbüsler
2011 Yılına
İlişkin
Anlaşmaya
Taraf Olan
Teşebbüsler
2012 Yılına
İlişkin
Anlaşmaya
Taraf Olan
Teşebbüsler
2013 Yılına
İlişkin
Anlaşmaya
Taraf Olan
Teşebbüsler
Özel Saray MTSK X X
Özel Can MTSK X X X
Özel Lider MTSK X X X3
Özel Yaz-ar MTSK4 X X
Özel Başarı MTSK X X X X
Özel Aksaray MTSK X X X X
Özel Çağdaş MTSK X X X X
Özel Cem MTSK X X X
Özel Zümrüt MTSK X X
Özel Yiğit Can MTSK5 X X
Özel Ar MTSK X6 X7
Özel Şişman MTSK X
Özel Elif MTSK X X
Özel Kariyer MTSK X
Özel Aker MTSK X X8 X
Özel Sonar MTSK X
Özel Zirve MTSK X X9
Özel Seçkin MTSK X10
Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Belgeler
(60) Bahse konu 2008 yılına ilişkin Tutanak’ta (Belge 1), 2011 yılına ilişkin sözleşmelerde
(Belge 3-4), 2012 yılına ait Tutanak’ta (Belge 7) ve 2013 yılına ait Tutanak’ta (Belge 8)
Aksaray’da faaliyet gösteren sürücü kurslarının kursiyer kayıtlarının Dernek’te yapılması,
kursların gelirlerinin toplanması ve toplanan gelirin belirli kurallar çerçevesinde kurslar
arasında paylaştırılmasına ilişkin maddeler yer almaktadır. Ayrıca Dernek’te yapılan
yerinde incelemede elde edilen ajanda notları, listeler ve ödeme talimatları ile sürücü
kurslarının veya sürücü kurslarının sahiplerinin hesaplarına havuzdan aktarılan veya
aktarılacak miktarların yer aldığı belgelerden (Belge 9, 10), oluşturulan havuz sisteminin
uygulamaya konulduğu anlaşılmaktadır.
(61) Ajanda notlarında genel olarak, sürücü kurslarının isimleri, isimlerin karşısında miktar ile
imzalar yer almaktadır. Bazı ajanda sayfalarının üst kısmında ayrıca tarih ve “EKİM SINAVI
3 Gökhan TAŞAL tarafından imzalanmıştır.
4 Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre Özel Yaz-ar MTSK 29.06.2011 tarihinde devredildikten sonra
işletme adı Özel Ar MTSK olarak değiştirilmiştir. Dolayısıyla söz konusu tarihten önceki anlaşmaların tarafının
Yaz-ar MTSK, bu tarihten sonraki anlaşmaların tarafının ise Ar MTSK olduğu kabul edilmiştir.
5 Aksaray İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nden temin edilen bilgiye göre Özel Yiğitcan MTSK’nın adı 15.06.2011
tarihinde Özel Can MTSK olarak değiştirilmiştir. Dolayısıyla 2011 yılına ilişkin belgelerin bir kısmında Yiğitcan
ismi geçmektedir.
6 Suat BİLGAY tarafından imzalanmıştır.
7 Suat BİLGAY tarafından imzalanmıştır.
8 Ramazan AKYÜZ tarafından imzalanmıştır.
9 Yavuz YILMAZ tarafından imzalanmıştır.
10 Mehmet AKYÜZ tarafından imzalanmıştır.
14-06/127-56
26/43
1. PAYLAŞIM”, “EKİM 2. PAYLAŞIM”, “TEMMUZ 3 Paylaşım” gibi başlıklar ile imzaların
yanında “Aldım”, “Teslim Aldım”, “Alındı” gibi ifadeler yer almaktadır. Bazı ajanda
notlarında ise “GİDER” başlığı altında kurs isimleri, “Ödedi” ifadesi ve (….) ve (….) gibi
tüm kurslar için aynı olan miktarlar yer almaktadır.
(62) Sürücü kurslarının veya kurs kurucularının hesaplarına havuzdan aktarılan veya
aktarılacak miktarların yer aldığı belgelerin tablo kısmında sürücü kursları, havuzdan
alınan miktar, banka adı ve hesap sahipleri yer almaktır. Söz konusu belgelerin bazılarında
ayrıca Dernek Başkanı İbrahim YILDIRIR, Başkan Yardımcısı Soner AR ve Muhasip Üye
Ramazan AKYÜZ’ün ismi ile imzası ve Dernek’in giderlerinin dökümü yer almaktadır. Söz
konusu belgelerin bazıları ile birlikte “2902520-1 Nolu Hesabımızdan (…)11 TL’nin Ekli
Listedeki EFT ve Havalelerin Yapılmasını Rica Ederiz.” yazısı ve Dernek Başkanı İbrahim
YILDIRIR, Başkan Yardımcısı Soner AR ve Muhasip Üye Ramazan AKYÜZ’ün ismi ile
imzasının yer aldığı belgelere de ulaşılmıştır. Yukarıda belirtilen ajanda notları ile
havuzdan para aktarılmasına ilişkin belgeler esas alınarak teşebbüslerin yıllara göre havuz
paylaşımında rol alma durumu aşağıdaki tabloda sunulmaktadır:
Tablo 2: Teşebbüslerin Yıllara Göre Havuz Paylaşımına Taraf Olma Durumu
Teşebbüsler
2010 Yılına
İlişkin Havuz
Paylaşımı12
2011 Yılına
İlişkin Havuz
Paylaşımı
2012 Yılına
İlişkin Havuz
Paylaşımı
2013 Yılına
İlişkin Havuz
Paylaşımı
Özel Saray MTSK X X X
Özel Can MTSK X X X
Özel Lider MTSK X X X X
Özel Ar MTSK13 X
Özel Başarı MTSK X X X X
Özel Aksaray MTSK X X X X
Özel Çağdaş MTSK X X X
Özel Cem MTSK X X X X
Özel Zümrüt MTSK X X X X
Özel Yiğit Can MTSK X X
Özel Elif MTSK X X X
Özel Kariyer MTSK X X
Özel Aker MTSK X X X X
Özel Sonar MTSK X X X
Özel Zirve MTSK X X
Özel Anadolu MTSK X X
Özel Seçkin MTSK X14 X
Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Belgeler
11 Her belgede farklı miktar yer almaktadır.
12 2010 yılında havuz paylaşımına ilişkin teşebbüslerin imzalarının bulunduğu bir belge bulunmamakla birlikte
Dernek Başkanı İbrahim YILDIRIR, Dernek Başkan Yardımcısı Soner AR ve Muhasip Üye Ramazan
AKYÜZ’ün imzalarının bulunduğu 2010 yılının havuz paylaşımını gösteren çizelgelerden hareketle 2010
yılına ilişkin havuz paylaşımına taraf olan teşebbüsler tespit edilmiştir. Ayrıca 2011 yılına ilişkin olarak da
benzer çizelgeler elde edilmiştir.
13 2013 yılına ilişkin bazı paylaşım belgelerinde her ne kadar Ar MTSK yerine Yaz-ar MTSK adı geçse de söz
konusu tarihte işletme adının Ar MTSK olması nedeniyle tabloya da bu şekilde aktarılmıştır.
14 Havuz paylaşıma ilişkin ajanda notlarında teşebbüs adına herhangi bir imza bulunmamakla birlikte
havuzdan teşebbüsün payına düşen miktar yer almaktadır.
14-06/127-56
27/43
(63) Yukarıda yer verilen 08.04.2008 tarihli Tutanak’ın (Belge 1) incelenmesi sonucunda Özel
Saray MTSK, Özel Can MTSK, Özel Lider MTSK, Özel Yaz-Ar MTSK ve Özel Başarı
MTSK yetkililerinin 08.04.2008 tarihinde yaptıkları toplantıda Aksaray il merkezinde faaliyet
gösteren sürücü kurslarının gelirlerinin bir havuzda toplanması ve daha sonra kurslar
arasında paylaşılması hususlarında anlaştıkları sonucuna ulaşılmıştır.
(64) Yukarıda yer verilen 23.05.2008 tarihinde yapılan toplantıya ilişkin tutanağın (Belge 2)
incelenmesi sonucunda 2008 yılı Mayıs ayında Özel Yiğit Can MTSK, Özel Ar MTSK, Özel
Çağdaş MTSK, Özel Aksaray MTSK, Özel Başarı MTSK ve Özel Cem MTSK yetkililerinin
Özel Can MTSK, Özel Lider MTSK ve Özel Şişman MTSK’ya havuzdan para aktarılması
hususunda anlaştıkları sonucuna ulaşılmıştır.
(65) Belge 3-4’ten ise, 2011 yılında Özel Aker MTSK, Özel Aksaray MTSK, Özel Başarı MTSK,
Özel Cem MTSK, Özel Can MTSK, Özel Çağdaş MTSK, Özel Elif MTSK, Özel Lider
MTSK, Özel Kariyer MTSK, Özel Saray MTSK, Özel Sonar MTSK, Özel Şişman MTSK,
Özel Yaz-Ar MTSK, Özel Zirve MTSK ve Özel Zümrüt MTSK yetkililerinin kursiyerlerden
toplanacak ücretlerin sürücü kursları arasında dağıtımını sağlamak amacıyla ayrıntılı
düzenlemeler yaptıkları, ehliyet türü bazında fiyatlar ile ödeme koşulları ve her bir ehliyet
türü için havuza aktarılacak miktarı belirledikleri anlaşılmıştır.
(66) Buna ek olarak Belge 7, 2012 yılında Fazlı AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK), Ahmet
PEKTAŞ (Özel Saray MTSK), İbrahim YILDIRIR (Özel Çağdaş MTSK), Ramazan AKYÜZ
(Özel Aker MTSK), Suat BİLGAY (Özel Ar MTSK), Nafis TÜLEK (Özel Cem MTSK) ve
Orhan SEVİNÇ’in (Özel Başarı MTSK) kurs ücretleri, ödeme koşulları ve kurslar tarafından
havuz sistemine aktarılacak miktarı belirlediklerini göstermektedir.
(67) Belge 8’nin incelenmesi sonucunda, 2013 yılında yapılan toplantılar ile İbrahim YILDIRIR
(Özel Çağdaş MTSK), Fazlı AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK), Ahmet PEKTAŞ (Özel Saray
MTSK), Orhan SEVİNÇ (Özel Başarı MTSK), Gökhan TAŞAL (Özel Lider MTSK) ve
Ramazan AKYÜZ’ün (Özel Aker MTSK) kurslar tarafından Dernek’e yatırılacak depozitolar
ve verilecek senetler; İbrahim YILDIRIR (Özel Çağdaş MTSK), Fazlı AĞIRDICI (Özel
Aksaray MTSK), Ahmet PEKTAŞ (Özel Saray MTSK), Orhan SEVİNÇ (Özel Başarı
MTSK), Ramazan AKYÜZ (Özel Aker MTSK), Suat BİLGAY (Özel Ar MTSK), Yavuz
YILMAZ (Özel Zirve MTSK), Yalçın ÇAKMAK (Özel Elif MTSK), Bayram ÇAR (Özel Zümrüt
MTSK) ve Nafis TÜLEK’in (Özel Cem MTSK) kursiyer kayıtlarının Dernek’te yapılması
hususlarında anlaştıkları sonucuna ulaşılmıştır.
(68) Ajanda notları ve havuzdan para aktarılmasına ilişkin belgeler (Belge 9, 10) ile Dernek’te
elde edilen sürücü kurslarına ait teslimat makbuzları ve kursiyer ödeme bilgilerinin
incelenmesi sonucunda, Belge 1-8 ile oluşturulan havuz sisteminin 2010-2013 yılları
arasında uygulandığı, kursiyer ücretlerinin Dernek tarafından toplanarak belirli kurallar
çerçevesinde Özel Saray MTSK, Özel Can MTSK, Özel Lider MTSK, Özel Ar MTSK, Özel
Başarı MTSK, Özel Aksaray MTSK, Özel Çağdaş MTSK, Özel Cem MTSK, Özel Zümrüt
MTSK, Özel Yiğit Can MTSK, Özel Elif MTSK, Özel Kariyer MTSK, Özel Aker MTSK, Özel
Sonar MTSK, Özel Zirve MTSK, Özel Anadolu MTSK ve Özel Seçkin MTSK’ya dağıtıldığı
sonucuna ulaşılmıştır.
(69) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler ışığında, Aksaray il merkezinde faaliyet
gösteren Özel Aker MTSK, Özel Cem MTSK, Özel Çağdaş MTSK, Özel Aksaray MTSK,
Özel Anadolu MTSK, Özel Yaz-Ar MTSK, Özel Ar MTSK, Özel Başarı MTSK, Özel Yiğit
Can MTSK, Özel Can MTSK, Özel Elif MTSK, Özel Kariyer MTSK, Özel Seçkin MTSK,
Özel Lider MTSK, Özel Saray MTSK, Özel Sonar MTSK, Özel Zirve MTSK, Özel Zümrüt
MTSK ve Özel Şişman MTSK’nın ehliyet türü bazında fiyatlar ile ödeme koşullarını
14-06/127-56
28/43
belirlemeleri, kursiyerlerden elde edilen gelirin bir havuzda toplanarak sürücü kursları
arasında dağıtılması hususlarında anlaştıkları ve havuza ilişkin anlaşmaların uygulamaya
konulduğu anlaşılmaktadır. Teşebbüslerin anılan eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinde örnek niteliğinde sayılmış olan “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının
fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit
edilmesi” durumu ile örtüştüğü, dolayısıyla teşebbüsler arası akdedilen söz konusu
sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti bozucu bir anlaşma
niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir. Söz konusu anlaşma fiyat tespitini içermesi
nedeniyle, Rekabet Hukuku bağlamında kartel olarak nitelendirilmiştir.
(70) Bilindiği üzere Rekabet Hukuku’nda yasaklanan rekabeti bozucu anlaşma türlerinin
başında kartel anlaşmaları gelmektedir. Karteller, fiyatı ve kârı arttırmak amacıyla rakip
teşebbüsler arasındaki uzlaşmalardır. Uygulamada, bu durum, genellikle, fiyat tespiti, arz
miktarının kısıtlanması, pazar paylaşımı, müşteri veya bölgelerin bölüşümü, ihalelerde
danışıklı hareket edilmesi veya bunların bileşimi ile gerçekleştirilmektedir. Karteller rekabeti
sınırlamakla birlikte telafi niteliğinde herhangi bir somut fayda ortaya çıkarmamaktadırlar.
Aksine fiyatların rekabetçi seviyenin üzerine çıkmasını sağladıklarından, tüketicilere ve
topluma zarar vermektedir. Fiyat artışı neticesinde tüketiciler ya hizmeti hiç satın
alamamakta ya da aynı mal veya hizmeti daha yüksek bir fiyattan satın almaktadırlar. Bu
şekilde tüketici refahında ve dolayısıyla toplumsal refahta bir azalma gerçekleşirken
sadece kartel üyelerinin refahında bir artış olmaktadır.
(71) Kartellerin ortaya çıkardığı zararlar yalnızca tüketicilerin refahındaki azalmayla da sınırlı
değildir. Karteller üyeleri üzerindeki maliyetleri azaltmak ve yenilikler yapmak yönündeki
baskıları azalttığından, başka birtakım iktisadi, sosyal, kültürel ve siyasal problemler de
doğurmaktadır. Bu çerçevede; enflasyonun artması, etkinliğin ortadan kalkması, aynı
sektörde hukuka uygun bicimde rekabet etmek isteyen ve/veya kartel konusu ara ürün
niteliğinde ise bunun alıcısı konumundaki teşebbüslerin zarara uğraması daha kaliteli
ürünün, daha az fiyatla, daha çok kişi tarafından satın alınamaması nedeniyle sosyal
problemler oluşması, girişimciliğin azalması ve halkın serbest piyasa ekonomisine olan
güveninin sarsılması, kartellerin ortaya çıkardığı diğer zararlar olarak sayılabilir.
(72) Bu çerçevede, soruşturmaya konu rekabet ihlallerine ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesi kapsamında re’sen muafiyet değerlendirmesi yapılması durumunda, söz konusu
davranışların “mal veya hizmetlerin üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni
gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması” gibi bir sonuç
doğurmadığı gibi soruşturmaya konu eylemler sonucu ortaya çıkan faydanın tamamen
kartel üyeleri lehine etki doğurması sebebiyle ve daha da önemlisi başta soruşturmaya
taraf teşebbüslerin müşterileri olmak üzere, toplumun bu uygulamalardan büyük oranda
zarar görmesi nedenleriyle söz konusu anlaşmaların muafiyet alamayacağı kanaatine
varılmıştır.
(73) Dosya kapsamında, haklarında soruşturma açılan teşebbüslerin 2009 yılına ilişkin birlikte
fiyat ve ödeme koşullarını belirledikleri veya havuz oluşturduklarını gösteren herhangi bir
belgeye ulaşılmamıştır. Bununla birlikte, 2008, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin rekabeti
bozucu anlaşmaların içeriğinin benzer olduğu, 2010-2013 yılları arasında havuz
paylaşımının yapıldığını gösteren belgeler bulunduğu görülmektedir.
(74) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde “…Temel para cezası,
Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddelerinde yasaklanmış, piyasa, nitelik ve kronolojik süreç
olarak birden fazla bağımsız davranışın saptanması halinde, her bir davranış için ayrı ayrı
hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.
14-06/127-56
29/43
(75) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerin, yukarıda yer verilen 2008 ve 2010-2013
yıllarına ilişkin rekabeti bozucu anlaşmaların, Ceza Yönetmeliği kapsamında birden fazla
bağımsız davranış oluşturduğunun ortaya konulması için yeterli olmadığı kanaatine
ulaşılmıştır. Bu nedenle, 2008-2013 yıllarında teşebbüsler arasında yapılan ve uygulamaya
geçirildiği anlaşılan rekabet bozucu anlaşmaların tek bir anlaşmanın parçası olarak
değerlendirilmesi uygun görülmüştür.
I.4.2. Yapılan Ad Değişiklikleri, Devir İşlemleri ve Sonuçlarına İlişkin Değerlendirme
(76) Yukarıdaki bölümde Dernek’ten elde edilen belgelerden hareketle sürücü Gerek Aksaray İl
Milli Eğitim Müdürlüğü ve gerekse teşebbüslerden gelen belgelerden yukarıda işletme adı
verilen bazı teşebbüslerin ad değiştirdiği, bazılarının faaliyetlerine son verdiği ve bazı
işletmelerin ise devir edildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında yapılan
değerlendirmelerde, tüzel kişiliğin ve (gerçek kişiler açısından) ticari unvanın değiştiği
durumlarda devralan tarafın ilgili sürücü kursunu tüm borç ve alacakları ile devraldığı ve bu
bağlamda ilgili sürücü kursu bakımından incelenen dönenim tamamında, 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında işlenen eylemlerden sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Dolayısıyla, hangi tüzel kişiliğin hangi dönemden sorumlu tutulacağının açıklığa
kavuşturulması gerekmiştir.
(77) Aksaray İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nden gelen belgelerden aşağıdaki sürücü kurslarında
kontrol değişikliği yapılmadan, ad değişikliklerinin yaşandığı anlaşılmıştır:
- Özel Yiğit Can MTSK’nın işletme adı Özel Can MTSK,
- Özel Öz Genç Lider MTSK’nın işletme adı Özel Lider MTSK,
- Özel Öz Başarı MTSK’nın işletme adı Özel Başarı MTSK
olarak değiştirilmiştir. Bu teşebbüsler açısından bir tüzel kişilik değişikliği yaşanmaması
nedeniyle, söz konusu ad değişikliği işlemlerinin ilgili teşebbüslerin ihlale taraf olma
durumunu ve süresini etkilemediği kanaatine ulaşılmıştır.
(78) Bunun yanı sıra, tüzel kişilik/ticari unvan değişikliği ile sonuçlanan devir işlemleri ve bu
şekildeki devir işlemiyle birlikte ad değişikliğinin birlikte gerçekleştiği belirtilen işlemlere ise
aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:
14-06/127-56
30/43
Tablo 3: Soruşturma Tarafları Arasındaki Devir İşlemleri
Devir Öncesi
İşletme Adı Devreden Taraf
Devralan Taraf
Devir Tarihi
Devir Sonrasındaki
Yeni İşletme Adı
Özel Öztürk MTSK
Nazar Eğitim
Öğretim San. ve
Tic. Ltd. Şti
Aköz Özel Eğitim
Öğretim İletişim İnş.
Nakliye San. ve Tic.
Ltd. Şti.15
03.05.2010 Özel Kariyer MTSK
Özel Kariyer MTSK
Aköz Özel Eğitim
Öğretim İletişim İnş.
Nakliye San. ve Tic.
Ltd. Şti.
Akyüz Kardeşler
Eğitim Nakliyat İnş.
Otomotiv Turizm San
ve Tic. Ltd. Şti.
13.05.2011 Özel Seçkin MTSK
Özel Yaz-ar MTSK16 Yaşar AR
Çakıroğlu Eğitim
Reklam Gıda
Otomotiv San. Tic.
Ltd. Şti.
29.06.2011 Özel Ar MTSK
Özel Aksaray MTSK Mustafa ÜNSAL Fazlı AĞIRDICI 17.12.2012 -
Özel Anadolu MTSK
Başarı Can Öğretim
Eğitim Hizmetleri
İnş. Hafriyat San.
ve Tic. Ltd. Şti.
Aköz Özel Eğitim
Öğretim İletişim İnş.
Nakliye San. ve Tic.
Ltd. Şti.
06.12.2011 -
Özel Anadolu MTSK
Aköz Özel Eğitim
Öğretim İletişim İnş.
Nakliye San. ve Tic.
Ltd. Şti.
Mansur ALTINDAL 17.12.2012 -
Özel Cem MTSK Nafis TÜLEK
Genç Gözde Eğitim
ve Öğretim Hizm.
Ltd. Şti.
12.03.2013 -
Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Belgeler ve Ticaret Sicil Gazetesi
(79) Ayrıca İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nden edinilen bilgiye göre Ali İlker ŞİŞMAN, 06.02.2013
tarihinde Özel Şişman MTSK’nın faaliyetlerine son vermiştir.
(80) Yukarıda sunulan bilgiler çerçevesinde, hangi tüzel kişiliğin veya gerçek kişi tacirin ne
kadar süreyle ilgili pazarda faaliyet gösterdiği de dikkate alınarak edilen belgelerden
hareketle ihlale taraf olma süresinin belirlenmesi önem arz etmektedir. Tablo 3’ten,
soruşturma taraflarından Aköz Özel Eğitim Öğretim İletişim İnş. Nakliye San. ve Tic. Ltd.
Şti., Yaşar AR ve Mustafa ÜNSAL, Başarı Can Öğretim Eğitim Hizmetleri İnş. Hafriyat San.
ve Tic. Ltd. Şti.’nin işlettikleri sürücü kursunu devrettikleri görülmektedir. Bu nedenle söz
konusu bu teşebbüslerin ihlale taraf olma süreleri devralan teşebbüslerin ihlale taraf olma
sürelerine eklenerek devralan teşebbüsler açısından tek bir süre hesaplanmıştır. Bu
çerçevede her bir teşebbüs bazında dosya kapsamında elde edilen belgelerin tarihine göre
hesaplanan sürücü kursları arasındaki anlaşmaya taraf olma süresine aşağıdaki tabloda
yer verilmektedir:
15 13.10.2010 tarih ve sayılı 7668 nolu Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına göre Nazar Eğitim Öğretim
San. ve Tic. Ltd. Şti. şeklindeki şirket unvanı bu tarih itibariyle Aköz Özel Eğitim Öğretim İletişim İnş. Nakliye
San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak değiştirilmiştir. Dolayısıyla, söz konusu teşebbüs açısından ihlalin süresi
belirlenirken tüzel kişiliğin başladığı 13.10.2010 tarihi esas alınmıştır.
16 Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre Özel Yaz-ar MTSK 29.06.2011 tarihinde devredildikten sonra
işletme adı Özel Ar MTSK olarak değiştirilmiştir. Dolayısıyla söz konusu tarihten önceki anlaşmaların tarafının
Yaz-ar MTSK, bu tarihten sonraki anlaşmaların tarafının ise Ar MTSK olduğu kabul edilmiştir.
14-06/127-56
31/43
Tablo 4: Teşebbüslerin Anlaşmaya Taraf Olma Yılları ve Süreleri
Teşebbüs Adı
Teşebbüs Hakkındaki
Belgelerin Tarihi
Süre
(Yıl)17
1 Aker Eğitim Hizmetleri Temz. Nakliyat İnş. Turizm ve San. Ltd. Şti. (Özel Aker MTSK) 2010-2013 4
2 Nafis TÜLEK (Özel Cem MTSK) 2008-2013 3 Çağdaş Sürücü Kursları Özel Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Çağdaş MTSK) 2008-2013 4 Lider Sürücü Kursu Öğretim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Lider MTSK) 2008-2013 5 Saray Eğitim Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. (Özel Saray MTSK) 2008-2012 6 Sonar Eğitim Gıda İnş. Petrol Turizm San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Sonar MTSK) 2010-2013 4
7 Zirvem Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Zirve MTSK) 2010-2013 4
8 Özel Zümrüt Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Ltd. Şti. (Özel Zümrüt MTSK) 2010-2013 4
9 Elif Sürücü Kursu Nakliye Eğitim Bilg. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Elif MTSK) 2010-2013 4
10 Ali İlker ŞİŞMAN (Özel Şişman MTSK) 2011 11 Fazlı AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK) 2013 >1
12 Mansur ALTINDAL (Özel Anadolu MTSK) 2013 >1
13 Çakıroğlu Eğitim Reklam Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Ar MTSK) 2011-2013 14 Başarı Sürücü Kursları Nak. Bilgisayar Hiz. İşlt. Eğt. Öğrt. Hiz. Otom. San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Başarı MTSK) 2008-2013 15 Yiğitcan Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Can MTSK) 2008-2013 16 Akyüz Kardeşler Eğitim Nakliyat İnş. Otomotiv Turizm San ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Seçkin MTSK) 2012-2013 >1
Kaynak: Yerinde İncelemede Elde Edilen ve Teşebbüslerden Gelen Belgeler
(81) Hakkında soruşturma açılan taraflardan yukarıdaki tabloda yer almayan Başarı Can
Öğretim Eğitim Hizmetleri İnş. Hafriyat San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Anadolu MTSK)
tarafından yapılan birinci yazılı savunmada, teşebbüsün Özel Anadolu MTSK’yı
24.10.2011 tarihinde kurduğu ve Aksaray 2. Noterliği'nin 06.12.2011 tarih ve 19135 yev.
nolu işletme Hakkının Devri Sözleşmesiyle de sattığı belirtilmektedir. Bahse konu
24.10.2011-06.12.2011 tarihleri arasında ise söz konusu teşebbüsün veya sürücü
kursunun anlaşmaya taraf olduğunun gösterir herhangi bir belge bulunmamaktadır. Bu
çerçevede, soruşturma taraflarından Başarı Can Öğretim Eğitim Hizmetleri İnş. Hafriyat
17 Süre olarak verilen tam sayılar (4 yıl) yaklaşık sürelerdir. Bu sürenin yuvarlanması, ‘Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para
Cezalarına İlişkin Yönetmelik’ açısından sonucu değiştirmemektedir.
18 Özel Cem MTSK’nın 12.03.2013 tarihinde devredilmesi nedeniyle süre hesaplanırken Belge 1’in tarihi olan
08.04.2008 tarihi ile 01.02.2013 tarihli havuz paylaşım belgesi dikkate alınmıştır.
19 Teşebbüsün adı Belge 1’de yer almadığından süre hesaplanırken Belge 2’nin tarihi 23.05.2008 ile Belge
8’in tarihi 12.03.2013 dikkate alınmıştır.
20 Süre hesaplanırken Belge 1’in tarihi olan 08.04.2008 tarihi ile Belge 8’in tarihi 12.03.2013 dikkate
alınmıştır. Benzer durum Başarı MTSK ve Can MTSK açısından da geçerlidir.
21 2008 yılına ilişkin Belge 1’in tarihi olan 08.04.2008 tarihi ile 2012 yılına ilişkin havuz paylaşımı belgesi olan
17.01.2012 tarihi dikkate alınmıştır.
14-06/127-56
32/43
San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine dair herhangi bir
bulguya ulaşılamamıştır.
(82) Diğer yandan benzer bir durum, hakkında soruşturma açılan taraflar arasında yer almayan
ancak 12.03.2013 tarihinde Özel Cem MTSK’yı Nafis TÜLEK’ten devralan Genç Gözde
Eğitim ve Öğretim Hizm. Ltd. Şti. açısından da geçerlidir. 23.03.2013 tarihli Karar başlıklı
belgede (Belge 8) Nafis TÜLEK’in imzası bulunmaktadır. Buna karşın Nafis TÜLEK,
yaptığı birinci yazılı savunmada işletmeyi devrettiği tarih itibariyle söz konusu sürücü kursu
ile ticari ilişkisinin kalmadığını ifade etmiştir. Bu çerçevede, söz konusu belgede tek başına
Nafis TÜLEK’in imzasının bulunmasının Genç Gözde Eğitim ve Öğretim Hizm. Ltd. Şti.’nin
de anlaşmanın bir parçası olduğu sonucuna ulaşmak için yeterli olmadığı kanaatine
ulaşılmıştır. Zira Özel Cem MTSK’ya ilişkin olarak 12.03.2013 tarihi sonrası ait olan başka
bir belgeye ulaşılmamıştır. Bu kapsamda, Genç Gözde Eğitim ve Öğretim Hizm. Ltd.
Şti.’nin de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine dair bir tespit yapılamamıştır.
I.4.3. Teşebbüslerin Savunmalarına Yönelik Değerlendirmeler
I.4.3.1. Teşebbüslerin Ortak Olan Savunmalarının Birlikte Değerlendirilmesi
(83) Soruşturmanın, Başarı Can Öğretim Eğitim Hizmetleri İnş. Hafriyat San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Özel Anadolu MTSK-Başarı Can) haricindeki diğer tüm taraflarının gönderdikleri ilk yazılı
savunmalarında yer alan beş temel savunmanın ortak olduğu görülmüştür. Aşağıdaki
bölümde, Özel Aker MTSK, Nafis TÜLEK (Özel Cem MTSK), Özel Çağdaş MTSK, Fazlı
AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK), Özel Anadolu MTSK-Aköz Özel Eğitim, Mansur
ALTINDAL (Özel Anadolu MTSK), Yasar AR (Özel Yaz-Ar MTSK), Özel Ar MTSK, Özel
Başarı MTSK, Özel Can MTSK, Özel Elif MTSK, Özel Kariyer MTSK, Özel Seçkin MTSK,
Özel Lider MTSK, Özel Saray MTSK, Özel Sonar MTSK, Özel Zirve MTSK, Özel Zümrüt
MTSK, Ali İlker ŞİŞMAN (Özel Şişman MTSK) ve Mustafa ÜNSAL(Özel Aksaray MTSK)
tarafından yapılan söz konusu ortak savunmalar ele alınmıştır.
I.4.3.1.1. Soruşturma Açılmasına Dayanak Olan Tüm Bilgi ve Belgelerin Raportörlere
Hiçbir Engel Çıkartılmadan Teslim Edildiği, Bu Konuda Görevlilere Yardımcı
Olunduğu ve İnceleme Esnasında Herhangi Bir Olumsuzluk Yaşanmadığı Yönündeki
Savunmaların Değerlendirilmesi
(84) Yukarıda belirtilen sürücü kursları tarafından yapılan yazılı savunmalarda, Dernek’te
yapılan yerinde incelemede soruşturma açılmasına dayanak olan tüm belgeler ve bilgiler
hatta tutulmuş olan el yazmalı notların bile ön soruşturmayı yürüten görevlilere hiçbir engel
çıkartılmadan teslim edilmiş ve fotokopi almasının sağlandığı, bu konuda herhangi bir
olumsuzluğun yaşanmadığı belirtilmektedir.
(85) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği)
7/1. maddesinde hafifletici unsurlar “Temel para cezası, yasal yükümlülüklerin yerine
getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması, ihlalde kamu otoritelerinin teşvikinin
veya diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması, zarar görenlere gönüllü olarak tazminat
ödenmesi, diğer ihlallere son verilmesi, ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler
içerisindeki payının çok düşük olması gibi haller ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliği
tarafından ispatlanırsa 1/4 ile 3/5 arasında indirilebilir.” şeklinde düzenlenmektedir.
(86) Yukarıda görüldüğü üzere yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye
yardımcı olunması Ceza Yönetmeliği’nde hafifletici unsur olarak sayılmıştır. Ancak
savunmada iddia olunan ise, raportörler inceleme yaparken herhangi bir engel
14-06/127-56
33/43
çıkartılmadığıdır. Yerinde inceleme yapma yetkisi ve teşebbüslerin inceleme esnasındaki
yükümlülükleri 4054 sayılı Kanun’da açıkça belirtilmektedir.
(87) Bu bağlamda, Kanun’un 15. maddesine göre, “Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği
görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde
incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:
a) Defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini inceleyebilir ve gerekirse suretlerini alabilir,
b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,
c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.
İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye giderken
yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idarî para cezası
uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar. İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair
vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür.”
(88) Ayrıca, Kanun’un 44. maddesinde, “Kurul adına hareket eden ve Kurul tarafından belirlenip
görevlendirilen raportörlerden oluşan bir heyet, soruşturma safhasında bu Kanunun 14
üncü maddesinde düzenlenen bilgi isteme ve 15 inci maddesinde düzenlenen yerinde
inceleme yetkilerini kullanabilir. Belirlenen bu süre içinde lüzum gördükleri evrakın
gönderilmesini ve her türlü bilginin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden
isteyebilir...” hükmü yer almaktadır.
(89) 4054 sayılı Kanunun 16. maddesinde ise;
“Kurul, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin
üyelerine;
...
d) Yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması,
…
hallerinden..., (d) bendinde belirtilenler için ise aynı şekilde saptanacak olan gayri safi
gelirlerinin binde beşi oranında idarî para cezası verir. Ancak bu esasa göre belirlenecek ceza
onbin Türk Lirasından az olamaz.”
hükmü yer almaktadır.
(90) Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun ile raportörlere, teşebbüslerde yerinde inceleme yapma
yetkisi verilmiş ve bu yetkinin kullanılmasının engellenmesi veya zorlaştırılması durumunda
ceza uygulanması gerektiği öngörülmüştür. Bu çerçevede, teşebbüslerin savunmalarında
belirttikleri şekilde raportörlere engel olunmaması ve istenen belgelerin sunulması durumu
4054 sayılı Kanun ile teşebbüslerin yasal yükümlülüğü olarak görülmektedir. Bunun
haricinde incelemeye yardımcı olunması hali mevcut durumda söz konusu olmayıp, bu
anlamda hafifletici unsur olarak kabul edilebilecek bir husus oluşturmamaktadır.
I.4.3.1.2. Derneğin Kuruluş Amacının Sürücü Adaylarının İyi Bir Eğitim Almasını
Sağlamak, Sürücü Kursları Arasındaki İletişimi Kurmak ve Eğitim Kalitesini
Yükseltmek Olduğu, Paraya Yönelik Bir Kuruluş Olmadığı Yönündeki Savunmaların
Değerlendirilmesi
(91) Soruşturma tarafları ayrıca, Aksaray merkezde kurulan Aksaray Sürücü Kursları ve
Eğitimcileri Derneğinin kuruluş amacının sürücü adaylarının iyi bir eğitim almasını
sağlamak, sürücü kursları arasındaki iletişimi kurmak ve eğitim kalitesini yükseltmek
olduğu, paraya yönelik bir kuruluş olmadığı ve bunun dernek tüzüğünün incelenmesinden
anlaşılacağını iddia etmektedir.
14-06/127-56
34/43
(92) Raporun, teşebbüs eylemlerinin değerlendirildiği bölümünde ayrıntılı olarak belirtildiği
üzere, derneğin resmi kayıtlardaki kuruluş amacından bağımsız olarak soruşturmaya taraf
teşebbüsler tarafından yapılan anlaşmaların esas amacı teşebbüsler arasındaki fiyat
rekabetinin ortadan kaldırılmasıdır. Zira soruşturmaya dayanak oluşturan belgelerden
teşebbüslerin fiyatları belirlemek ve belirlenen fiyatları etkin bir şekilde uygulamak
amacıyla anlaştıkları açıktır.
I.4.3.1.3. Yerinde İncelemede Elde Edilen Sözleşmelerin Fiilen Uygulanmadığı,
Adaylardan Tahsil Edilen Ücretlerin Tümünün Anlaşmalarda Belirlenen Fiyatla Aynı
Olmadığı ve Bu Hususun İlgili Vergi Kayıtlarından Anlaşılabileceği Yönündeki
Savunmaların Değerlendirilmesi
(93) Yukarıda belirtilen sürücü kursları tarafından yapılan yazılı savunmalarda, her ne kadar
dernekte Aksaray merkezde bulunan sürücü kurslarıyla ilgili sözleşmeler bulunmuş ise de
sözleşmelerin hiçbir zaman uygulanmadığı, ayrıca fiilen adaylara uyguladıkları ücretlerin
bazılarında anılan anlaşmalarda belirlenmiş fiyatların aksine farklılaşma olduğu ve bu
durumun da sürücü kursu vergi kayıtları incelenerek teyit edilebileceği belirtilmiştir.
(94) Öncelikle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde düzenlenen ihlalin tespiti açısından, rakip
teşebbüsler arasında yapılan anlaşmada rekabeti bozucu amacın bulunması yeterli olup
söz konusu amacın tespit edilmesi halinde ayrıca rekabeti bozucu etkinin ve dolayısıyla
zararın ortaya konulmasına gerek bulunmamaktadır. Nitekim Rekabet Kurulu’nun,
Adıyaman LPG22, Ege Çimento23, İstanbul Ekmek24, PUİS/TABGİS25, Yonga Levha I26,
Yonga Levha II27, Ege Çimento II28, Ege Hazır Beton29, Ankara Ekmek II30, Bartın
Otobüs31, Manisa Kuyumcular32, Şanlıurfa Kuyumcular33 gibi pek çok kararında da bu
husus açıkça ifade edilmiştir. Dolayısıyla bir an için soruşturmaya konu anlaşmaların
uygulanmadığı kabul edilse bile bu durum, ihlali ve teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun
kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.
(95) Diğer taraftan raporun, teşebbüs eylemlerinin değerlendirildiği bir önceki bölümünde
soruşturmaya taraf teşebbüsler tarafından yapılan anlaşmaların temel amacının fiyat
rekabetini ortadan kaldırmak olduğu açıkça ortaya konulmuştur. Ayrıca 2008 yılında
başlayan anlaşmanın başarılı şekilde uygulanarak fiyat birlikteliğinin sağlanması amacıyla
teşebbüsler tarafından inceleme yetkililerinin tayin edilmesi ve oluşturulan havuz
sisteminden ödemelerin yapılması hususları da anlaşmaların hayata geçirildiğini
göstermektedir.
I.4.3.1.4. Derneğin Soruşturmaya Konu İddiaların Aksine Hukuka Uygun ve Makul
Amaçlar İçin Kurulduğu Yönündeki Savunmaların Değerlendirilmesi
(96) Bahse konu sürücü kursları üyesi oldukları Derneğin kuruluş amacının; sürücü adaylarına
verilen eğitim hizmeti kalitesini yükseltmek, sürücü kursları arasında iletişimi sağlamak ve
22 Adıyaman LPG, 26.11.1998 tarih ve 93/750-159 sayılı karar.
23 Ege Çimento I, 17.06.1999 tarih ve 99-30/276-166(a) sayılı karar.
24 İstanbul Ekmek, 27.10.1999 tarih ve 99-49/536-337 sayılı karar.
25 PUİS/TABGİS, 18.09.2000 tarih ve 00-35/392-219 sayılı karar.
26 Yonga Levha I, 06.09.2002 tarih ve 02-53/685-278 sayılı karar.
27 Yonga Levha II, 25.02.2003 tarih ve 03-12/135-63 sayılı karar.
28Ege Çimento II, 02.12.2004 tarih ve 04-77/1108-277 sayılı karar.
29 Ege Hazır Beton, 02.12.2004 tarih ve 04-77/1109-278 sayılı karar.
30 Ankara Ekmek II, 18.01.2005 tarih ve 05-06/52-21 sayılı karar
31 Bartın Otobüs, 26.12.2006 tarih ve 06-94/1191-357 sayılı karar.
32 Manisa Kuyumcular, 28.03.2007 tarih ve 07-28/255-88 sayılı karar.
33 Şanlıurfa Kuyumcular, 28.03.2007 tarih ve 07-28/256-89 sayılı karar.
14-06/127-56
35/43
adaylardan üye kurslar hakkında gelebilecek şikayetleri ilgili kursu dernek olarak uyarmak
suretiyle sonlandırmak olduğunu, eğitim dışında herhangi bir maddi amacın dernekçe
güdülmediğini ve tüm bu hususların dernek tüzüğü incelendiği takdirde saptanabileceğini
belirtilmişlerdir.
(97) 4054 sayılı Kanunun “Amaç” başlıklı birinci maddesinde yer verildiği üzere Kanunun
amacı, mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma,
karar ve uygulamaları ve piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye
kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak rekabetin
korunmasını sağlamaktır.
(98) Bu çerçevede, teşebbüslerce derneğin kuruluş amacına gerekçe olarak sunulan eğitim
odaklı yapısal sorunların, sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin rekabeti bozucu
faaliyetleriyle değil etkin bir düzenleme ve denetim mekanizması ile giderilmesi
gerekmektedir. Bu sorunların soruşturmaya konu olayda görüldüğü gibi sektörde faaliyet
gösteren teşebbüslerce rekabetin kısıtlanmasına yol açan bir yöntemle çözülmeye
çalışılması durumunda, mevcut sorunlara ek olarak toplumsal refah kaybına yol açan ayrı
bir sorun daha yaratılmış olmaktadır. Dolayısıyla, teşebbüslerin rekabeti bozucu
uygulamalarına, sektörel birtakım sorunları mazeret olarak sunmaları, 4054 sayılı Kanun
kapsamındaki sorumluluklarını ortadan kaldırmamaktadır.
I.4.3.1.5 Yapılan Anlaşmalarda Belirlenen Kurs Ücretlerinin Milli Eğitim Bakanlığı
Bilgilendirilmek Suretiyle Belirlendiği Savunmaların Değerlendirilmesi
(99) Sürücü kursları tarafından yapılan yazılı savunmalarda teşebbüsler, kendi şirketleri adına
cari yıl için uygulayacakları sürücü kursu ücretlerini azami hadden Milli Eğitim Bakanlığı'na
bildirdiklerini, Bakanlığın sitesinde de ilan edilen ücretlerin ilan çıktısından bir suret alarak
kendi kurslarındaki ilan tahtasına astıklarını ve bu hususu aynı zamanda İl Milli Eğitim
Müdürlüğü'ne de bildirdiklerini, dolayısıyla ücrete ilişkin süreçlerin tamamen aleni işlediğini
ve ayrıca ilan edilen ücretlerden hiçbir zaman sapmadıklarını belirtmişlerdir.
(100) Raporun teşebbüslerden elde edilen belgelerin değerlendirildiği ilgili kısmında da belirtildiği
üzere soruşturmaya taraf teşebbüsler kurs ücretlerini tespit etmek amacıyla çeşitli
zamanlarda anlaşma imzalamışlar ve bu anlaşmaların ekine ise uygulanacak olan fiyatların
listesini eklemişlerdir. Dolayısıyla, teşebbüslerin Milli Eğitim Bakanlığına yıllık ücret
ilanında bulunmaları, söz konusu anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
eder niteliğini değiştirmemektedir. Ayrıca dosya kapsamında, teşebbüslerin fiyat tespiti
amacıyla anlaşmaları ve gelirlerin paylaşılması için havuz sistemi oluşturmalarının Milli
Eğitim Müdürlüğü’nün talimatı doğrultusunda veya bilgisi dahilinde gerçekleştiğine ilişkin
bir bilgi veya bu yönde yapılmış bir savunma da mevcut değildir.
(101) Teşebbüslerin savunmalarına ek olarak gönderilen ücret ilanlarına bakıldığında ise azami
olarak belirlendiği belirtilen saatlik ders ücretlerinin bulunduğu görülmüştür. Ayrıca, 2012-
2013 yılı ücret ilanının tüm teşebbüsler ve tüm sertifika tipleri için aynı olması ( (….)TL)
hususu söz konusu ücretlerin birebir uygulanmasını zorlaştırmaktadır.
I.4.3.1.6. Soruşturma Bildiriminde Yer Alan İddialarla Herhangi Bir İlgilerinin
Bulunmadığı, Böyle Bir İlgileri Tespit Edilse Dahi Buna Yönelik Hukuka Aykırılık
Bilinç ve Kastı Taşımadıkları Yönündeki Savunmaların Değerlendirilmesi
(102) Sürücü kursları tarafından yapılan yazılı savunmaların her birinde, işbu soruşturmaya konu
ihlal iddiaları ile bir bağlantılarının bulunmadığı belirtilmiş, böylesi bir bağlantı tespit edilse
dahi söz konusu ihlalleri bilerek ve isteyerek işlemedikleri ifade edilmiştir.
14-06/127-56
36/43
(103) Yapılan anlaşmaların hukuka aykırı olduğunun bilinmemesi teşebbüslerin 4054 sayılı
Kanun kapsamındaki sorumluluklarının ortadan kaldırmamaktadır.
I.4.3.1.7. Rekabet Kurulunca Ceza Verilmesine Karar Verilmesi Durumunda
Pişmanlığın Göz Önünde Bulundurulması Gerektiği Yönündeki Savunmaların
Değerlendirilmesi
(104) Söz konusu teşebbüsler yazılı savunmalarında işbu soruşturmada isnat edilen ihlaller ile
ilgileri bulunmadığını yineleyerek, böyle bir ilgilerinin varlığı saptansa dahi bundan
pişmanlık duyduklarını ve yürütülen soruşturmanın ihlal tespiti ile sonuçlanması halinde ise
pişmanlık beyanlarının, ekonomik durumlarının güçlüğü ve diğer hafifletici nedenlerle
birlikte ceza takdirinde dikkate alınmasını istediklerini belirterek, “Kartellerin Ortaya
Çıkartılması Amacıyla Aktif işbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik”ten (Pişmanlık
Yönetmeliği) yararlanmaları ve cezalarının asgari hadden tayini yönünde karar verilmesini
talep etmişlerdir.
(105) Teşebbüslerin Pişmanlık Yönetmeliği’nden yararlanma talepleri üzerine, teşebbüslere
gönderilen yazılar ile teşebbüslerin Pişmanlık Yönetmeliği’nden yararlanılabilmesi için
uyulması gereken usul ve koşullara hakkında bilgilendirilmesi sağlanmıştır.
I.4.3.2. Başarı Can-Özel Anadolu MTSK Tarafından Yapılan Savunmanın
değerlendirilmesi
(106) Başarı Can-Özel Anadolu MTSK yazılı savunmasında, sahip olduğu şirket bünyesinde
24.10.2011 tarihinde kurulan Anadolu Motorlu Taşıt Sürücü Kurslarını Aksaray 2.
Noterliği'nin 06.12.2011 tarih ve 19135 yev. nolu işletme Hakkının Devri Sözleşmesiyle
satmış olduğunu ve bu nedenle 06.12.2011 tarihinden sonraki ihlallere ilişkin şirket olarak
herhangi bir bilgileri bulunmadığını, dolayısıyla 24.10.2011-06.12.2011 tarihleri arasında
işbu soruşturmaya konu iddialardan sorumlu tutulamayacağını ve ayrıca yerinde
incelemelerden elde edilen anlaşmalarda isminin yer almadığını belirterek hakkında ceza
tayin edilmemesini talep etmiştir.
(107) Anlaşmalarda isminin geçmemesi hususu ile ilgili olarak teşebbüsün sürücü kursu işlettiği
24.10.2011-06.12.2011 tarihleri arasında soruşturmaya konu anlaşmaya taraf olduğuna
dair bir belge veya bulgu tespit edilmemiştir. Bu çerçevede teşebbüsün savunması kabul
edilmiştir.
I.4.3.3. Özel Can MTSK Tarafından Yapılan Savunmanın değerlendirilmesi
(108) Yapılmış olan anlaşmalarda Özel Can MTSK’nın da içerisinde bulunduğu bazı kurumların
anlaşmalarının 5 yıldan uzun süre, diğer kursların da 1 yıldan kısa ve 1 yıldan uzun 5
yıldan kısa sürdüğünün tespit edildiği, Aksaray ilinde bulunan sürücü kurslarının devamlı
şekilde ve kurumlar olarak ayrı ayrı anlaşmalar yapmadığı ve 5 yıl gibi bir süre değil en
fazla 8 ay süren bir anlaşma olduğu, kesinlikle 5 yıl devam eden bir anlaşmanın
bulunmadığı iddia edilmiştir.
(109) 2008-2013 yıllarında teşebbüsler arasında yapılan ve uygulamaya geçirildiği anlaşılan
rekabet bozucu anlaşmalar tek bir anlaşmanın parçası olarak değerlendirilmiştir.
I.4.3.4. Bazı Teşebbüslerce Soruşturma Süreci İçinde Gerçekleştirilen
Devretme/Devralma İşlemlerine İlişkin Yapılan Savunmaların Değerlendirilmesi
I.4.3.4.1. Özel Aksaray MTSK (Fazlı AĞIRDICI)
(110) Özel Aksaray MTSK tarafından yapılan yazılı savunmada kursun müdürü Fazlı AĞIRDICI,
söz konusu kursun Aksaray 2. Noterliği'nin 17.12.2012 tarih ve 20245 yev. nolu İşletme
14-06/127-56
37/43
Hakkının Devri Sözleşmesiyle satın alındığı, bu tarihten önceki durumlarda da aynı
işyerinde tam yetki ile kurs müdürlüğü görevini yürütmekte olduğu ve tam yetki kendisinde
bulunduğundan bütün sorumluluğun tarafına ait olduğu beyanına yer vererek, kendisinden
önce ilgili kursun yetkilisi konumundaki Kurucu Mustafa ÜNSAL'ın ise ihlal iddiaları ile
herhangi bir bağlantısının olamayacağını ve yapılmış tüm işlemlerden önce olduğu gibi
şimdi de kendisinin sorumlu tutulması gerektiğini ifade etmiştir.
(111) Soruşturmaya taraf olan Özel Aksaray MTSK’nın 2008, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında
imzalanan sözleşmelere taraf olduğu ve 2010-2013 yılları arasında havuz paylaşımında
yer aldığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda, Fazlı AĞIRDICI tarafından tüm sorumluluğun
kendisine ait olduğuna ilişkin yapılan açıklamanın teşebbüsün 17.12.2012 tarihinden
önceki sahibinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı; 2008, 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin
bahse konu belgeler dikkate alındığında Mustafa ÜNSAL’ın da 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiği tespit edilmiştir. Ancak devralma işleminin gerçekleştirildiği
durumlarda devreden teşebbüs için ayrı bir cezai yaptırım uygulanmasına gerek olmadığı
kanaatine ulaşılmıştır.
I.4.3.4.2. Aköz Özel Eğitim (Özel Anadolu MTSK)
(112) Özel Anadolu MTSK tarafından yapılan yazılı savunmada, söz konusu kursun Aksaray 2.
Noterliğinin 06.12.2011 tarihinde İşletme Hakkının Devri Sözleşmesiyle satın almış
olduğunu ve bu tarihten önceki durumlardan şirket olarak herhangi bir bilgileri
bulunmadığını belirterek, tarafına ceza tayin edilmemesini talep etmiştir.
I.4.3.4.3. Aköz Özel Eğitim (Özel Kariyer MTSK)
(113) Özel Kariyer MTSK tarafından yapılan yazılı savunmada, belirtilen sürücü kursunun
Aksaray 2. Noterliğinin 03.05.2010 tarihli Limited Şirket Hisse Devri Sözleşmesiyle satın
alınmış olduğunu ve bu tarihten önceki durumlardan şirket olarak herhangi bir bilgileri
bulunmadığını belirterek, tarafına ceza tayin edilmemesini talep etmiştir.
I.4.3.4.4. Akyüz Kardeşler (Özel Seçkin MTSK)
(114) Özel Seçkin MTSK tarafından yapılan yazılı savunmada, belirtilen sürücü kursunun
Aksaray 2. Noterliğinin 13.05.2011 tarih ve 07549 yev. nolu Limited Şirket Hisse Devri
Sözleşmesiyle satın alınmış olduğunu ve bu tarihten önceki durumlardan şirket olarak
herhangi bir bilgileri bulunmadığını belirterek, tarafına ceza tayin edilmemesini talep
etmiştir.
I.4.3.4.5. Nafis TÜLEK (Özel Cem MTSK)
(115) Nafis TÜLEK (Özel Cem MTSK) tarafından yapılan yazılı savunmada, belirtilen sürücü
kursunu Aksaray 3. Noterliğinin 12.03.201334 tarih ve 02472-73 yev. nolu İşletme Hakkının
ve Ruhsatın Devri Sözleşmesiyle Genç Gözde Eğitim ve Öğretim Hizm. Ltd. Şti.’ye
devrettiğini ve bu tarih itibariyle söz konusu sürücü kursu ile ticari ilişkisinin kalmadığını
ifade etmiştir.
I.4.3.4.6. Mansur ALTINDAL (Özel Anadolu MTSK)
(116) Mansur ALTINDAL (Özel Anadolu MTSK) tarafından yapılan yazılı savunmada, belirtilen
sürücü kursunun Aksaray 2. Noterliğinin 17.12.2012 tarih ve 20161-(A) yev. nolu İşletme
Hakkının Devri Sözleşmesiyle satın alınmış olduğunu ve bu tarihten önceki durumlardan
34 Savunmada devir tarihi olarak 04.03.2013 tarihi belirtilmişse de savunma ekinde yer verilen Devir
Sözleşmesi’nin tarihi olan 12.03.2013 tarihi esas alınmıştır.
14-06/127-56
38/43
şirket olarak herhangi bir bilgileri bulunmadığını belirterek, tarafına ceza tayin edilmemesini
talep etmiştir.
I.4.3.4.7. Yaşar AR (Özel Ar MTSK)
(117) Özel Ar MTSK adına Yaşar AR tarafından yapılan yazılı savunmada, belirtilen sürücü
kursunu Aksaray 5. Noterliğinin 29.06.2011 tarihli İşletme Hakkının Devri Sözleşmesiyle
Çakıroğlu Eğitim Reklam Gıda Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’ye sattığını ve bu tarihten
sonraki durumlardan şahsı olarak herhangi bir bilgileri bulunmadığını belirterek, tarafına
ceza tayin edilmemesini talep etmiştir. Savunmada ayrıca 2008 yılında anlaşma yaptıkları
ancak, bunun sadece anlaşmada kaldığı ve başka tarihte bir anlaşmaya taraf olmadıkları
belirtilmektedir.
I.4.3.4.8. Çakıroğlu Eğitim (Özel Ar MTSK)
(118) Özel Ar MTSK adına Çakıroğlu Eğitim tarafından yapılan yazılı savunmada ise belirtilen
sürücü kursunu Aksaray 5. Noterliğinin 29.06.2011 tarihli İşletme Hakkının Devri
Sözleşmesiyle satın aldığını ve bu tarihten önceki durumlardan şirket olarak herhangi bir
bilgileri bulunmadığını belirterek, tarafına ceza tayin edilmemesini talep etmiştir.
(119) Yukarıda yer verilen ve Aköz Özel Eğitim’in Özel Anadolu ve Kariyer MTSK’ları, Akyüz
Kardeşler’in Özel Seçkin MTSK’yı, Mansur ALTINDAL’ın Özel Anadolu MTSK’yı ve
Çakıroğlu Eğitim’in Özel Ar MTSK’yı devralması işlemleri ile Nafis TÜLEK’in Özel Cem
MTSK’yı ve Yaşar AR’ın Özel Ar MTSK’yı devretmesi işlemlerinde tüzel kişilik veya
devralan taraflar arasında gerçek kişi bulunması durumunda ticari unvanın da değiştiği
görülmektedir. Söz konusu işlemler soruşturma kapsamında yapılan değerlendirmelerde
dikkate alınarak sadece devralan taraflara cezai yaptırım uygulanmış ve devralma
işlemlerinin tarihi, teşebbüsler bazında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin hangi
tarihlerde ihlal edildiğinin tespitinde göz önünde bulundurulmamıştır.
I.4.3.4.9. Özel Zümrüt MTSK
(120) Özel Zümrüt MTSK tarafından yapılan yazılı savunmada, adı geçen sürücü kursunun
Aksaray 1. Noterliğinin 09.09.2009 tarih ve 09510 yev. nolu Limited Şirket Hisse Devri
Sözleşmesiyle satın alındığını ve bu tarihten önceki durumlardan şirket olarak herhangi bir
bilgileri bulunmadığını belirterek, tarafına ceza tayin edilmemesini talep etmiştir.
I.4.3.4.10. Özel Zirve MTSK
(121) Özel Zirve MTSK tarafından yapılan yazılı savunmada, belirtilen sürücü kursunun Aksaray
3. Noterliğinin 04.03.2013 tarih ve 020472-73 yev. nolu Limited Şirket Hisse Devri
Sözleşmesiyle satın alınmış olduğunu ve bu tarihten önceki durumlardan şirket olarak
herhangi bir bilgileri bulunmadığını belirterek, tarafına ceza tayin edilmemesini talep
etmiştir.
(122) Özel Zümrüt MTSK ve Özel Zirve MTSK adına yapılan yukarıdaki savunmalarda geçen
devralma işlemleri hisse devrini içermekte olup söz konusu işlemlerden sonra herhangi bir
tüzel kişilik veya ticari unvan değişikliğinin yapılmadığı görülmektedir. Soruşturma
kapsamında incelenen eylemlerden ihlale taraf olunan dönemde nihai olarak ilgili sürücü
kursunu işleten tüzel kişilik veya tacir sorumlu tutulduğundan hisse devri niteliğindeki söz
konusu devir işlemleri dikkate alınmamıştır.
I.4.4. Ceza Miktarının Takdirine İlişkin Değerlendirme
(123) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci
maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile
14-06/127-56
39/43
teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda
oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl
sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde
onuna kadar idarî para cezası verilir.” hükmüne yer verilmiştir. 15.02.2009 tarih ve 27142
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve
Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 1. maddesinde ise Yönetmeliğin amacı; “4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış
davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyeleri ile bunların
yönetici ve çalışanlarına, aynı Kanunun 16 ncı maddesi gereğince verilecek para cezasının
tespitine ilişkin usul ve esasları düzenlemek” şeklinde belirlenmiştir.
(124) Bu bağlamda işbu kararın önceki bölümlerinde yer verilen bilgi, bulgu ve değerlendirmeler
çerçevesinde; Aksaray ili merkez ilçelerinde faaliyet gösteren sürücü kurslarının aralarında
rekabeti bozucu anlaşma yapmak ve bu anlaşmaları da uygulamaya geçirmek suretiyle
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği anlaşıldığından, söz konusu teşebbüslere
4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve Ceza Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde idari para
cezası uygulanması uygun görülmüştür.
(125) Ceza Yönetmeliği uyarınca nihai para cezası miktarı belirlenirken, öncelikle temel para
cezası belirlenmekte ve ardından varsa ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar uygulanarak nihai
para cezası tespit edilmektedir. Yönetmeliğin 5. maddesinde temel para cezasının
hesaplanması bakımından karteller ve diğer ihlaller şeklinde bir ayrım yapıldığı
görülmektedir. Buna göre Aksaray’da faaliyet gösteren; Özel Aker MTSK, Özel Cem
MTSK, Özel Çağdaş MTSK, Özel Aksaray MTSK, Özel Anadolu MTSK, Özel Yaz-Ar
MTSK, Özel Ar MTSK, Özel Başarı MTSK, Özel Yiğit Can MTSK, Özel Can MTSK, Özel
Elif MTSK, Özel Kariyer MTSK, Özel Seçkin MTSK, Özel Lider MTSK, Özel Saray MTSK,
Özel Sonar MTSK, Özel Zirve MTSK, Özel Zümrüt MTSK ve Özel Şişman MTSK’nın taraf
olduğu rekabeti bozucu anlaşma kartel olarak nitelendirilmiş ve temel para cezası
belirlenirken Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde, ilgili
teşebbüslere 2013 yılı gayri safi gelirinin yüzde ikisi oranında temel para cezası
uygulanmasına karar verilmiştir.
(126) Ayrıca temel para cezaı belirlenirken, Yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrası
bağlamında, tespit edilen kartelin Aksaray il merkezindeki tüm teşebbüsleri kapsadığı ve
tüketicilerin başka il ve ilçelerdeki kurslara gitme dışında kartele üye olmayan bir sürücü
kursunda eğitim alma imkânlarının ortadan kalktığı hususu göz önünde bulundurulmuştur.
(127) Bunun yanı sıra Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin de
ceza miktarının tespitinde dikkat alındığı görülmektedir. Buna göre, bir yıldan uzun beş
yıldan kısa süren ihlallerde temel para cezasının yarısı oranında; beş yıldan uzun süren
ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacağı hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede, Ali İlker
ŞİŞMAN’ın (Özel Şişman MTSK) ihlale bir yıldan kısa bir süre boyunca taraf olmaları
nedeniyle bu teşebbüsler bakımından temel para cezası belirlenirken Yönetmeliğin 5.
maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında herhangi bir artırıma gidilmesine gerek olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri tespit
edilen teşebbüslerden;
Aker Eğitim Hizmetleri Temz. Nakliyat İnş. Turizm ve San. Ltd. Şti. (Özel Aker
MTSK),
Nafis TÜLEK (Özel Cem MTSK),
14-06/127-56
40/43
Saray Eğitim Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. (Özel Saray MTSK),
Sonar Eğitim Gıda İnş. Petrol Turizm San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Sonar MTSK),
Zirvem Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Zirve
MTSK),
Özel Zümrüt Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Ltd. Şti. (Özel Zümrüt MTSK)
Elif Sürücü Kursu Nakliye Eğitim Bilg. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Elif
MTSK),
Çakıroğlu Eğitim Reklam Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Ar MTSK)
(Yaşar AR - Özel Yaz-Ar MTSK),
Akyüz Kardeşler Eğitim Nakliyat İnş. Otomotiv Turizm San ve Tic. Ltd. Şti.
(Özel Seçkin MTSK) (Aköz Özel Eğitim Öğretim İletişim İnş. Nakliye San. ve
Tic. Ltd. Şti.- Özel Kariyer MTSK),
Fazlı AĞIRDICI (Özel Aksaray MTSK) (Mustafa ÜNSAL - Özel Aksaray
MTSK),
Mansur ALTINDAL’ın (Özel Anadolu MTSK) (Aköz Özel Eğitim Öğretim İletişim
İnş. Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.- Özel Anadolu MTSK),
Çağdaş Sürücü Kursları Özel Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel
Aksaray Çağdaş MTSK),
Lider Sürücü Kursu Öğretim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özel Lider MTSK),
Başarı Sürücü Kursları Nak. Bilgisayar Hiz. İşlt. Eğt. Öğrt. Hiz. Otom. San. Tic.
Ltd. Şti. (Özel Başarı MTSK) ve
Yiğitcan Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin (Özel
Can MTSK)
söz konusu ihlale bir yıldan uzun, beş yıldan kısa bir süre için taraf olmaları nedeniyle bu
teşebbüsler bakımından belirlenecek temel para cezasının yarısı oranında arttırılması
gerektiği kanaatine varılmıştır.
(128) Diğer taraftan Ceza Yönetmeliği’nin 6 ve 7. maddeleri kapsamında temel para cezasının
ağırlaştırılmasını veya hafifletilmesini gerektiren herhangi bir unsurun mevcut dosya
bakımından bulunmadığı tespit edilmiştir.
J. SONUÇ
(129) Düzenlenen Rapor’a, yapılan savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre;
1.
- Aker Eğitim Hizmetleri Temz. Nakliyat İnş. Turizm ve San. Ltd. Şti. -
Özel Aker MTSK,
- Akyüz Kardeşler Eğitim Nakliyat İnş. Otomotiv Turizm San. ve Tic. Ltd.
Şti. - Özel Seçkin MTSK (Aköz Özel Eğitim Öğretim İletişim İnş. Nakliye
San. ve Tic. Ltd. Şti.- Özel Kariyer MTSK),
- Ali İlker ŞİŞMAN - Özel Şişman MTSK,
14-06/127-56
41/43
- Çağdaş Sürücü Kursları Özel Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd.
Şti. - Özel Aksaray Çağdaş MTSK,
- Çakıroğlu Eğitim Reklam Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. - Özel Ar
MTSK (Yaşar AR - Özel Yaz-Ar MTSK),
- Başarı Sürücü Kursları Nak. Bilgisayar Hiz. İşlt. Eğt. Öğrt. Hiz. Otom.
San. Tic. Ltd. Şti. - Özel Başarı MTSK,
- Elif Sürücü Kursu Nakliye Eğitim Bilg. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özel
Elif MTSK,
- Fazlı AĞIRDICI - Özel Aksaray MTSK (Mustafa ÜNSAL - Özel Aksaray
MTSK ),
- Lider Sürücü Kursu Öğretim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özel Lider
MTSK,
- Mansur ALTINDAL-Özel Anadolu MTSK (Aköz Özel Eğitim Öğretim
İletişim İnş. Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.- Özel Anadolu MTSK),
- Nafis TÜLEK - Özel Cem MTSK,
- Özel Zümrüt Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Ltd. Şti. - Özel Zümrüt
MTSK,
- Saray Eğitim Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. - Özel Saray MTSK,
- Sonar Eğitim Gıda İnş. Petrol Turizm San. Tic. Ltd. Şti. - Özel Sonar
MTSK,
- Yiğitcan Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. -
Özel Can MTSK,
- Zirvem Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özel
Zirve MTSK’nın
aralarında anlaşarak ehliyet türü bazında fiyatlar ile ödeme koşullarını belirlemek,
kursiyerlerden elde edilen geliri bir havuzda toplayarak aralarında paylaşmak
suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiklerine OYBİRLİĞİ ile,
2. Söz konusu anlaşmaya, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan koşulları
taşımaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınamayacağına OYBİRLİĞİ ile,
3. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ile “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in
a) 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve ikinci fıkrası uyarınca, 2011 mali yılı
sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin
takdiren %2’si (yüzde ikisi) oranında olmak üzere;
- Ali İlker ŞİŞMAN - Özel Şişman MTSK’ya 587,51 TL,
b) 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a)
bendi hükümleri uyarınca, 2013 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından
14-06/127-56
42/43
belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren %3’ü (yüzde üçü) oranında olmak
üzere;
- Aker Eğitim Hizmetleri Temz. Nakliyat İnş. Turizm ve San. Ltd. Şti. -
Özel Aker MTSK’ya 6.291,48 TL,
- Başarı Sürücü Kursları Nak. Bilgisayar Hiz. İşlt. Eğt. Öğrt. Hiz. Otom.
San. Tic. Ltd. Şti. - Özel Başarı MTSK’ya 6.669,44 TL ve
- Çağdaş Sürücü Kursları Özel Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd.
Şti. - Özel Aksaray Çağdaş MTSK’ya 6.641,77 TL,
- Çakıroğlu Eğitim Reklam Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. - Özel Ar
MTSK’ya 3.676,67 TL
- Elif Sürücü Kursu Nakliye Eğitim Bilg. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özel
Elif MTSK’ya 5.702,90 TL
- Fazlı AĞIRDICI - Özel Aksaray MTSK’ya 5.073,38 TL
- Lider Sürücü Kursu Öğretim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özel Lider
MTSK’ya 6.633,47 TL,
- Mansur ALTINDAL - Özel Anadolu MTSK’ya 7.522,65 TL
- Nafis TÜLEK - Özel Cem MTSK’ya 430,56 TL,
- Özel Zümrüt Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Ltd. Şti. - Özel Zümrüt
MTSK’ya 6.155,50 TL,
- Saray Eğitim Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. - Özel Saray MTSK’ya 408,33 TL,
- Yiğitcan Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. -
Özel Can MTSK’ya 7.344,23 TL
- Zirvem Sürücü Kursları Öğretim Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. -
Özel Zirve MTSK’ya 5.409,25 TL,
c) 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a)
bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca, 2013 mali yılı
sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin
takdiren %2’si (yüzde ikisi) oranında olmak üzere;
- Akyüz Kardeşler Eğitim Nakliyat İnş. Otomotiv Turizm San. ve Tic. Ltd.
Şti. - Özel Seçkin MTSK’ya 10.501,18 TL
- Sonar Eğitim Gıda İnş. Petrol Turizm San. Tic. Ltd. Şti. - Özel Sonar
MTSK’ya 19.141,08 TL,
idari para cezası verilmesine OYÇOKLUĞU ile,
4. İşlettikleri sürücü kurslarını devretmeleri ve devralan teşebbüslere idari yaptırım
uygulanması nedeniyle
14-06/127-56
43/43
- Aköz Özel Eğitim Öğretim İletişim İnş. Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. -
Özel Kariyer MTSK ve Özel Anadolu MTSK,
- Mustafa ÜNSAL - Özel Aksaray MTSK ve
- Yaşar AR - Özel Yaz-Ar MTSK’ya
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olduğu tespit edilen eylemlerinden
dolayı ayrıca idari para cezası verilmesine yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile
5. Başarı Can Öğretim Eğitim Hizmetleri İnş. Hafriyat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özel
Anadolu MTSK tarafından 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ihlal edildiğine dair
bulguya ulaşılamadığına OYBİRLİĞİ ile
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
14-06/127-56
44/43
Rekabet Kurulu’nun 12.02.2014 Tarih ve 14-06/127-56 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Kurulumuz mezkur Kararıyla, 4054 Sayılı Kanun’un 16. maddesinin 3.fıkrası ile
“Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in, 5. maddesinin birinci
fikrasının (a) bendi başta olmak üzere 5.maddenin diğer fıkraları ve bazıları yönünden
7.maddesi hükümleri uyarınca, Aksaray ilinde faaliyet gösteren ve ünvanları Kararımızda
açıkça yazılı sürücü kurslarının 2013 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen
yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren bir kısmına % 2, bir kısmına % 3 oranlarında olmak
üzere; idari para cezası verilmesine karar vermiş bulunmaktadır. Anılan bu idari para
cezaları belirlenirken, 4054 sayılı yasanın 16.maddesi ile birlikte, yukarıda belirtilen
Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmeliğin ilgili hükümlerinin
uygulanarak temel para cezaları baz alınarak ceza verilmiş olup, anılan yönetmeliğin 5 (a)
maddesi temel para cezası belirlenmesi yönünden 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanuna aykırı olduğu ve yine teşebbüslerin durumuna göre yüksek olduğu
inancıyla, aşağıda belirteceğim nedenlerle kararın ceza oran ve miktarlarını belirleyen
3.maddesine katılmıyorum.
Karşı oyumuz, “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in
5.maddesi ile getirilen kabahat tipleri ve bu kabahat tiplerine verilecek idari para cezalarına
alt ve üst sınır konulması suretiyle kanuna aykırı yönetmelik hükümlerinin uygulanması
kabahatin niteliğine göre cezanın daha düşük belirlenmesi gerektiği noktalarından
doğmaktadır.
Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik 4054 Sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna aykırıdır.
Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in; “Temel Para
Cezası’’ başlığı altındaki 5.maddesinde;
(1)Temel para cezası hesaplanırken, Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış
davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin, nihai
karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa
nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan
yıllık gayri safi gelirlerinin;
a) Karteller için, yüzde ikisi ile yüzde dördü,
b) Diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü,
arasında bir oran esas alınır.
(2) Birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin
piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın
ağırlığı gibi hususlar dikkate alınır.
(3) Birinci fıkraya göre belirlenen para cezası miktarı;
14-06/127-56
45/43
a) Bir yıldan uzun, beş yıldan kısa süren ihlallerde yarısı oranında,
b) Beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında,
arttırılır.’’ denilmiş, yine 6.maddesinde Ağırlaştırıcı Unsurlar ve 7.maddesinde de Hafifletici
Unsurlar ayrı ayrı sayılmıştır.
Aşağıda geniş olarak açıklanacağı üzere Yasa Koyucu 16.maddeye göre
verilecek cezalarda; alt sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların yüzde ona
kadar verileceğini hükme bağlamasına ve Rekabet Kurulu’na aşağıda geniş olarak
açıklayacağımız gibi, yetki aşımı nedeniyle yönetmelikle düzenlenmesi mümkün olmayan
bir konuda, yönetmelikle düzenleme yapılarak belli suçlar için, belirli cezalar getirilmiş, yine
yönetmelikte, Kanunda olmayan bir kural konularak alt sınır ve yasada öngörülmeyen bir
üst sınır belirlenmiş ve karteller için yüzde iki ile dört arası, diğer ihlaller içinse binde beş
ile yüzde üçü oranında şeklinde ceza verilmesi öngörülmüştür.
Anayasamızın 13.maddesinde; “Temel hak ve hürriyetler, özlerine
dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı
olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna,
demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı
olamaz.” hükmü bulunmakta, Anayasamızın madde 38.maddesinde ise; “Kimse, işlendiği
zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz;
kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır
bir ceza verilemez. ‘’ ……hükmü yer almıştır. Bu hükümler kişilere maddi yaptırımlarında
kapsamına girdiği, kişilerin temel hak ve özgürlüklerinin kısıtlanmasının ancak yasa ile söz
konusu olabileceğini, yine yasa hükmü ile belirlenen bir cezadan daha ağır bir cezanın
verilemeyeceğini temel kural olarak belirlemiştir. Aşağıda ayrıntılı olarak açıklayacağımız
gibi, yukarıda içeriği belirtilen anılan yönetmelik hükmü ile bu hükme aykırı maddi ceza
hükümleri getirilerek, anayasal kurallar göz ardı edilmiştir.
Hiyerarşik normlar sistemine dayalı olan hukuk düzenimizde, alt düzeydeki
normların dayanaklarını ve yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur.
Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha
sonra gelen kanunlar dayanağını ve yürürlüğünü Anayasa’dan, tüzükler dayanağını ve
yürürlüğünü kanundan, yönetmelikler ise dayanağını ve yürürlüğünü kanun ve tüzükten
almaktadır. Bir normun kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını teşkil eden
bir norma aykırı ve bunu değiştirici veya ihmal edici nitelikte bir hükmü hukuk alemine
getirmesi olanaklı bulunmamaktadır.
Hukuk devletinde yönetimin işlem ve eylemlerine uygulanacak hukuki kurallarının
şeffaf ve anlaşılabilir bir şekilde belirlenmesi kadar söz konusu normların normlar
hiyerarşisine uygunluğu da, bu kuralların sağlığı için büyük bir önem taşımaktadır. Normlar
hiyerarşisine aykırı düzenlenen bir norm, denetim aşamasını da etkilemekte ve denetime
esas kararlarda çoğu zaman normlar hiyerarşisinden sapmalar hukuka aykırılık nedeni
olarak kabul edilmektedir. Bu konuda onlarca Danıştay kararı bulunmaktadır.(35)
Bu nedenlerle, hukuk sistemimizde öngörülen hukuk hiyerarşisi kavramının sağlıklı
işleyebilmesi için; gerek düzenleme yapıcıların, uygulayıcıların ve gerekse, yargısal
35 Danıştay İ.D.D.K 16.06.2005 gün ve E.2003/275 K.2005/2170 Sayılı Kararı
Danıştay 8.Daireesi 07.03.2007 gün ve E.2005/6261, K.2007/1246 Sayılı Kararı
Danıştay 10.Dairesi 16.03.2009 gün ve E.2006/5588, K.2009/1879 Sayılı Kararı
14-06/127-56
46/43
denetimi yapan mercilerin anayasal ve yasal sınırlar içerisinde hareket etmeleri gerekli ve
hatta zorunludur. Çünkü bu gereklilik ve zorunluluk Anayasa’mızın 2.maddesinde
öngörülen devletin temel niteliklerinden en önemlisi olan “hukuk devleti ilkesinin’’ olmazsa
olmazlarındandır.
Yasama yetkisi asli bir yetkidir. Yasama yetkisinin kullanımı şeklinde ortaya çıkan
yasa yapımı yasa koyucunun istediği alanda düzenleme yapmasına cevaz vermektedir. Bir
konu Anayasa da düzenlenmese bile yasa koyucu bu konuda yasa çıkarabilir. Bu nedenle
Anayasa’ya dayanma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, yasa yapılırken uyacağı mutlak
kural, yapılan yasanın Anayasa’ya aykırı olmamasıdır. Buna karşılık idare, daha önce
yasama organı tarafından yasa ile düzenlenmemiş bir alanda doğrudan doğruya bir
düzenleme yapamaz. Bu nedenle idarenin bu düzenleme yetkisi yasadan kaynaklanan,
yasayı izleyen (secundum legem) bir yetkidir. Başka bir deyişle idarenin tüm düzenleyici
işlemleri yasaya dayanmak, yasayla düzenlenmiş bir alan içerinde olmak zorunda olan,
onun altında ve ona bağımlı bir yetkidir. Bu yetki idareye bir anlamda tam inisiyatif
vermeyen ve yasayla düzenlenmiş alanla sınırlı bir yetkidir.
Öte yandan, idarenin düzenleyici işlemler yönünden uyacağı bir diğer kural yasalara
aykırı düzenleme yapamayacağıdır. İdarenin düzenleyici işlemlerinin dayandığı yasaya
uygun olması ve bu yasanın çizdiği sınırların dışına çıkmaması zorunludur. İdarenin
düzenleyici işlemlerinin yasaya aykırı (contra legem) olması olanaklı değildir. İdarenin
düzenleyici işlemlerinin yasaya uygun olması, ve yasanın çizdiği sınırlar içerisinde kalması
(intra legem) düzenleyici işlemelerin asli şartlarının en önemlilerinden birisidir.(36)
Anayasa’mızın “Yönetmelikler” başlığı altındaki 124. maddesinde; Başbakanlık,
bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve
tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla,
yönetmelikler çıkarabileceği ve hangi yönetmeliklerin Resmî Gazetede yayımlanacağının
kanunda belirtileceği Anayasa Koyucu tarafından vaz edilmiştir.
Yönetmelikler, Kamu Kuruluşlarının kendi görev alanlarına giren konularda yasa
ve tüzük uygulanmasına yönelik yönetsel anlamdaki hukuk kurallarıdır. Yukarıda hükmü
alınan Anayasanın 124.maddesine göre Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu kuruluşları
görev alanları ile ilgili yasa ve tüzüklerin uygulanmasını belirleyen yönetmelik çıkarabilir.
Anayasa’mızın 11.maddesinin 2.fıkrasına göre Kanunlar Anayasa’ya aykırı olmayacaktır,
bu kuraldan hareketle hukukun genel ilkelerine göre; yönetmelikler normlar hiyerarşisi
kurallarının bir tekrarı niteliğinde olan anılan 124.madde hükmüne göre de yasa ve
tüzüklere aykırı olamayacağı gibi üst hukuk kurallarına da aykırı olamaz.
Yönetmelikler yasanın açıkça yetki vermediği bir konuda yeni bir düzenleme
yapamayacağı gibi, Yasa ile öngörülen kuralı sınırlayamaz , genişletemez , ihmal
edemez ve yeni bir hüküm koyamaz.
4054 Sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16.maddesinin
3.fıkrasında; “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda
bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin
nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün
olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından
saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.”
hükmü getirilmiş, 5.fıkrasında da; “Kurul, üçüncü fıkraya göre idarî para cezasına karar
36 Kemal Gözler , ‘’Yönetmelikler’’ /yönetmelik.htm erişim tarihi 14.07.2013
14-06/127-56
47/43
verirken, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin
ikinci fıkrası bağlamında, ihlalin tekerrürü, süresi, teşebbüs veya teşebbüs
birliklerinin piyasadaki gücü, ihlalin gerçekleşmesindeki belirleyici etkisi, verilen
taahhütlere uyup uymaması, incelemeye yardımcı olup olmaması, gerçekleşen veya
gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususları dikkate alır.’’ denilmiş, son
fıkrasında da; “Bu maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate
alınan hususlar, işbirliği halinde para cezasından bağışıklık veya indirim şartları, işbirliğine
ilişkin usul ve esaslar Kurulca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.’’ hükmü ihdas
edilmiştir.
Yukarıda hükmü açıklanan 16.maddenin 5.fıkrasının yollamada bulunduğu,
Kabahatler Kanununun 17.maddesinin 2.fıkrasında ise; “ İdarî para cezası, kanunda alt
ve üst sınırı gösterilmek suretiyle de belirlenebilir. Bu durumda, idarî para cezasının
miktarı belirlenirken işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik
durumu birlikte göz önünde bulundurulur.” hükmü bulunmaktadır.
Bu hükümleri yorumlamaya çalışırsak; Yasa Koyucu, maddenin 3.fıkrası ile
verilecek cezalarda alt sınır (asgari had) koymayıp, sadece üst sınırı (azami haddi)
belirleyerek, cezaların nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun
hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve
Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar
verilebileceğini hükme bağlamış, son fıkrasında ise sadece “cezanın tespitinde dikkate
alınan hususlar” kavramını getirerek, Rekabet Kurulu’na sadece cezanın tespitinde
dikkate alınacak hususların belirlenmesine ilişkin yönetmelik çıkarma konusunda sınırlı
yetki vermiştir. Cezanın tespitinde dikkate alınacak hususlar derken yasa koyucu neyi
kastetmektedir? Burada kastedilen hangi fiillere, ne miktarda ceza vereceğini tespit et
demek anlamında değil, 16.madde ile verilen ceza sınırları içerisinde ( % 10 ‘a kadar) ceza
takdir ederken hangi unsurlara göre veya hangi şartların varlığı halinde cezayı
ağırlaştıracaksın veya hafifleteceksin, bir başka deyişle yasada öngörülen sınırlar içerinde
ceza tayin ederken, takdir yetkini kullanma adına hangi unsurları dikkate alarak ceza tesis
edeceksin anlamındadır.
Bir başka deyişle, yasa koyucu Yasa Koyucu Rekabet Kuruluna Yönetmelik
yaparken kabahat tipleri ve bu kabahat tiplerine verilecek ceza miktarlarını ceza
miktarlarını tespit etmesi doğrultusunda bir yetki vermemiş, Kurul takdir yetkisini kullanarak
ceza konusunda karar verirken, % 10 ‘a kadar sınırı içerisinde, ceza miktarını belirlemede
etken olacak unsurların belirlenmesi konusunda yetki vermiştir.
16.Maddede geçen “tespit” kavramı ile kastedilen kabahat tipleri ile bu kabahatlerin
saptanması değil verilecek sonuç ceza miktarının saptanmasını işaret eden bir tespit
yetkisidir. Çünkü, Yasa koyucu Rekabet Kurulu’na, Yönetmelik yaparken hangi fiillere ne
oranda ceza verileceğini tespit etme yolunda bir yetki verseydi o zaman yasaya; “Bu
maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespiti ve maddeye göre verilecek
idarî para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar” kavramını ayrı ayrı yazarak
birlikte getirirdi.
Yasa koyucu bu görüşümüzü teyit eder mahiyette olmak üzere, anılan 16.maddenin
5.fıkrasında, verilecek cezanın üst sınıra kadar olmak koşuluyla Kurulca tespit edilirken, bir
başka deyişle Rekabet Kurulu takdir yetkisini kullanırken ihlalin tekerrürü, süresi,
teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlalin gerçekleşmesindeki
belirleyici etkisi, verilen taahhütlere uyup uymaması, incelemeye yardımcı olup
14-06/127-56
48/43
olmaması, gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususları
dikkate alacağını işaret ederek Yönetmelik koyucuya, “idarî para cezalarının tespitinde
dikkate alınan hususlar”ın nelerden ibaret olabileceğini söylemiş ve adeta bir anlamda
Rekabet Kuruluna yol göstermiştir. Hatta bir adım daha giderek “GİBİ HUSUSLAR”
kavramını getirerek bu hususların tahdidi değil tadadı olduğunu, bu unsurların
çoğaltılabileceğini belirtmiştir. Yasa koyucu bu yolla, son fıkrada belirtilen idarî para
cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar kavramının kapsamının ne olduğunu
5.fıkra ile önceden açıklamış ve bu kavramı son fıkrada yine tekrar ederek, bu ilkelere
göre yönetmelik çıkarılabileceğini söyleyerek, Rekabet Kurulunun çıkaracağı yönetmeliğin
sınırlarını çizmiştir.
Amaçsal yorum (gai yorum) ilkelerinden hareketle yasa koyucunun gerçek amacını
anlamaya çalışırsak, bizce yasa koyucu, yollamada bulunduğu, yukarıda hükmü açıklanan
Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmünün ceza verilirken öncelikle
dikkate alınacağını belirterek, bu hükümde yer alan kanunlarca alt ve üst sınırı belirlenen
idari para cezalarında kullanılacak takdir yetkisinin etkenlerini (unsurlarını) hatırlatarak ve
adeta yönetmelik koyucuya da, bu şekilde yasalarda cezaların alt ve üst sınırı belirlenebilir,
sen yönetmelikle alt ve üst sınır koyamazsın, sadece bu sınırlar içerisinde karar verirken
bazı unsurları dikkate alınabileceği hususlarını düzenleyebilirsin anlamında yol
göstermiştir.
Olayımızda 4054 sayılı yasanın 16.maddesi ile konulan kural, anılan
yönetmelikle bir anlamda değiştirilmekte ve Kurulun hareket alanı daraltılmaktadır. Yasa ile
getirilmeyen ve Yönetmelik Koyucuya ceza miktarlarını ve ceza sınırlarını saptama
konusunda verilmiş bir yetki olmamasına rağmen, belirli suçlara verilecek cezaların
saptanması, para cezasına yeni bir alt sınır ve yeni bir üst sınır konulması 4054 sayılı
yasanın 16.maddesine aykırıdır. Öte yandan, Yönetmeliğin 5/1-a bendinde; karteller için
yüzde ikisi ile yüzde dördü, (b) bendinde; karteller dışında kalan diğer ihlaller için, binde
beşi ile yüzde üçü oranında bir ceza öngörülmesi, Yasanın 16/son maddesinde Kurulca
çıkarılması için verilen yönetmelik yetkisi kapsamını ve sınırlarını aşmaktadır. Onu contra
legem hale getirmektedir. Zira yönetmelik ile temel ceza tespiti mümkün değildir. Bu
nedenle yasaya aykırı bulunan Yönetmelik hükümlerine göre ceza belirlenmesinin olanaklı
olmadığı, hukuken sakat olduğu açıktır. Öte yandan bu karşı oy sahibinin 4054 sayılı yasa
ile kendisine verilmiş bulunan yüzde on sınırları içerisinde kalmak kaydıyla, ağırlaştırıcı ve
hafifletici unsurları dikkate alarak ceza miktarını tespit etme yolundaki takdir yetkisi, daha
önce görev yapan ve aynı seviyede olan üyelerin çıkardığı bir düzenleme ile ipotek altına
alınmakta, adeta onların düşünce ve kararlarını devam ettirme zorunluluğu gibi ve yasaya
dayalı olarak özgürce karar vermesini engelleyecek şekilde asla kabulü mümkün olmayan
hukukla bağdaşmayacak bir durum ortaya çıkarmaktadır. Bu durumun kabulü asla mümkün
değildir.
Bu görüşe karşı bir sav getirilebilir. “Yönetmelik Danıştay’ca iptal edilmediğine
göre hukuken geçerlidir ve zaten verilen cezada yönetmeliğin 6. ve 7. maddeleri
uygulanarak sonuç olarak cezanın, yasanın öngördüğü alt ve üst sınırlara ulaşmaktadır.’’
Hukukun genel ilkeleri, hafifletici ve ağırlaştırıcı unsurların bulunmadığı olayda Rekabet
Kurulu’nun anılan yönetmeliğe göre alt ve üst sınır belirleme yönünden bağlı olması
karşısında bu savın bir geçerliliği olamaz.
14-06/127-56
49/43
Öte yandan 2577 sayılı İ.Y.U.K nun 7.maddesinin 4.fıkrasında; Düzenleyici
işlemin iptal edilmemiş olması, bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olamayacağı
hükmü karşısında, açık olarak hukuka aykırı olduğuna inandığımız yönetmelik hükmünün
tarafımızdan da uygulanmasının zorunlu olmadığına inanıyoruz. Bu hükme göre,
Kurul’umuzca tesis edilen kararın İdare Mahkemesi ve Danıştay’ca yapılacak olası bir
yargısal denetiminde de dikkate alınacağı kanısındayız.
26.9.2004 gün ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun “Suçta ve cezada kanunîlik
ilkesi” başlığı altındaki 2.maddesinde; “Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye
ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. Kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik
tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz.
İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.
Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve
ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.” hükmü
getirilmiştir.
Yine 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun “Kanunilik İlkesi”
başlıklı 4.maddesinde; “Hangi fiillerin kabahat oluşturduğu, kanunda açıkça
tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve
hükmün içeriği, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle de doldurulabilir.
Kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarı, ancak kanunla
belirlenebilir.’’ hükmü bulunmaktadır.
Kabahatler kanunun anılan maddesinin, gerekçesinde; ……….. suçta kanunilik
ilkesine nazaran, kabahatler açısından daha esnek bir sistem kabul edilmiştir. Buna
karşılık, ikinci fıkrada, idari yaptırımlar açısından, cezada kanunilik ilkesine paralel bir
hükme yer verilmiştir……..denilmiş (37) , idari ceza hukuku ile ceza hukuku arasındaki
kanunilik ilkesindeki ayrım gösterilmiştir. Ancak her iki hukuktaki kanunilik ilkesinin
değişmez ana kuralı ceza hukukunda suç ile cezanın, idari ceza hukukunda yaptırımın
türü, süresi ve miktarının kanunla belirleneceği kuralıdır. Ayrıca, Anayasamıza göre
yasama görevi, devredilmesi mümkün olmayan bir yetkidir. Bireyin maddî ve manevî varlığı
üzerinde derin etkiler doğuran suç ve cezaların, ancak ulusal iradeyi temsil eden organ
tarafından yapılacak kanunla düzenlenebilmesi, kişi hak ve özgürlüklerine sağlanan en
önemli anayasal garantilerden birini oluşturur.
Rekabet Kurulu, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile
Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik’in; 5.maddesi ile Türk Ceza Kanunu’nun 2.maddesinin 2.fıkrasına ve
Kabahatler Kanunu’nun 4.maddesinin 2.fıkrasına aykırı olarak 4054 sayılı yasa ile yüzde
ona kadar idari para cezası verilebilmesi hükmünü daraltarak ve bir anlamda sınırlayarak,
belli kabahatlere, belli ceza oranları belirleyerek adeta kendisini Yasa Koyucu yerine
koymuştur. Bu hukuk devletinde asla kabulü mümkün olmayan idari bir davranıştır.
37 Kabahatler Kanunu Hükümet Tasarısı ve Adalet Komisyonu madde gerekçesi
14-06/127-56
50/43
Yönetmelikle, Yasada Bulunmayan Kartel adlı Bir Kabahat Tipi Yaratılmıştır.
Rekabet Hukuku öğretisinde bulunan ancak, 4054 sayılı Yasada terim veya
tanım olarak düzenlenmeyen ‘kartel’ kabahati yaratılmış ve bu kabahat türü için ayrı ve
öğretideki anlamı doğrultusunda daha yüksek bir ceza oranı öngörülmüştür. Oysa, 4054
sayılı yasanın 4.maddesinde öngörülen rekabete aykırı kabahatler rekabeti sınırlayıcı,
anlaşma, uyumlu eylem ve kararlar başlığı altındaki fiillerdir. Öğretide açıklanan kartel
olarak nitelendirilen kabahat te bu kapsama girmekte ve Rekabet Öğretisinde ağır bir
rekabet ihlali olarak kabul edilmektedir.Rekabet Kurulunun, yukarıda belirtilen 4.madede
kapsamına giren öğretideki anlamda kartel kabahati niteliklerini taşıyan bir eylem veya
davranışla karşılaştığında yapacağı, Yönetmelikle böyle bir kabahat tipi yaratmak değil ,
verilen yetki doğrultusunda cezanın tespitinde dikkate alınacak hususları dikkate alarak
ceza miktarını daha yüksek belirlemesidir. Başka bir deyişle 4.maddede öngörülen fiiller
arasındaki ayrım Yönetmelikle kabahat tipi yaratılarak değil, cezayı ağırlaştıran veya
hafifleten nedenlerle yapılabilecek ve saptanacak ceza oranları ile yapılabilecek bir
husustur. Bu kabahat tipi yaratma ve bu kabahat tipine ceza oranı belirlenmesi yukarıda
belirttiğim gerekçelerle hukuka açıkça aykırıdır. Kartel kavramı ile ilgili olarak hukukumuzda
geçen tek hüküm Anayasa’mızın 167.maddesinde bulunmakta olup, bu maddede, “Devlet,
para, kredi, sermaye, mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemelerini sağlayıcı
ve geliştirici tedbirleri alır; piyasalarda fiilî veya anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve
kartelleşmeyi önler.’’ denilmiştir. 4054 sayılı yasada kartel kabahatine ilişkin hiçbir hüküm
bulunmaması nedeniyle, bu kabahat tipinin yaratılmasına anılan Anayasa hükmü gerekçe
teşkil edemez.
Öte yandan, yukarıda belirtilenlerin dışında anılan Yönetmeliğin hukukun genel
ilkelerine ve Kanuna aykırılıkları bulunmaktadır. Türk hukukunda, 5237 sayılı yeni Türk
Ceza Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile birlikte para cezası kalmamıştır. Adli ve İdari Para
cezası kavramları hukukumuza girmiştir. Rekabet Kurulunun verdiği para cezası aslında
“İdari Para Cezası’’dır. Bu nedenle yönetmelikte geçen para cezası kavramı Türk Ceza
Kanununa ve Kabahatler Kanununa aykırıdır.
Yönetmeliğin Yasaya Aykırı Hükümlerinin Açılacak Olası Bir Davada İptal
Edilebileceği Kanısını Taşıyoruz.
İdare hukuku kurallarına göre Yönetmelik gibi düzenleyici işlemlere karşı iptal
davaları iki halde açılabilmektedir. Yönetmeliklerin yayımlanması üzerine ilgililer tarafından
yasal süre içerisinde iptali için dava açılabileceği gibi, bu düzenlemenin bir idari işleme
dayanak olarak alınıp uygulanması ile menfaatleri haleldar olan kişiler tarafından da
işlemle birlikte, yönetmeliğin ilgili hükümlerinin de iptali yolunda işlemin tabi olduğu dava
açma süresi dava açılabileceği bilinmektedir. Bu nedenlerle ve yukarıda açıklamaya
çalıştığım gerekçelerle, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile
Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik’in; 4054 sayılı yasaya aykırı bulunan ilgili hükümlerinin iptal davasına konu
olması halinde iptal edilebileceği kanısını taşımaktayım.
14-06/127-56
51/43
4054 Sayılı Kanunun 16.Maddesinin İrdelenmesi, Anayasa’ya Aykırılık Sorunu ve
Maddenin Yeniden Düzenlenmesi Gereği.
Yukarıda geniş olarak hükmünü açıkladığımız 4054 Sayılı “Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 16.maddesinin 3.fıkrasında; “Bu Kanunun 4, 6 ve 7nci maddelerinde
yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya
bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun
hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve
Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para
cezası verilir.” hükmü bulunmaktadır. Bu hükümle Yasa Koyucu anılan 4054 sayılı
Kanunun 4, 6 ve 7.madde de belirtilen rekabet ihlali olarak nitelendirilen kabahatler
hakkında verilecek idari para cezalarında Rekabet Kuruluna geniş bir takdir yetkisi alanı
bırakmış ve % 0-10 oranı arasında ceza takdir edebilmesi konusunda yetki vermiştir.
Yukarıda da, açıkladığımız gibi, cezanın takdirinde dikkate alınacak hususlar
konusunda, anılan yasanın 16/5 fıkrası ile Kabahatler Kanununun 17/2 fıkrasına yaptığı
yollamayla birlikte (işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu)
ihlalin tekerrürü, süresi, teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlalin
gerçekleşmesindeki belirleyici etkisi, verilen taahhütlere uyup uymaması, incelemeye
yardımcı olup olmaması, gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi
kavramları getirmiş, yine yukarıda açıkladığımız, 16/son fıkrası ile “gibi” kavramı ile tadadı
olarak bu unsurların çoğaltılması adına “cezanın tespitinde dikkate alınan hususlar”
konusunda yönetmelik çıkarma yetkisi vermiştir. Yönetmeliğin çeşitli hükümleri ile, cezanın
ağırlaştırıcı unsurları olarak; ihlalin süresi, soruşturma kararının tebliğinden sonra kartele
devam edilmesi, İncelemeye yardımcı olunmaması hali, diğer teşebbüslerin ihlale
zorlanması gibi davranışlar, cezanın hafifletilmesi unsurları olarak ise, yasal
yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması, ihlalde kamu
otoritelerinin teşvikinin veya diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması, zarar görenlere
gönüllü olarak tazminat ödenmesi, diğer ihlallere son verilmesi, ihlal konusu faaliyetlerin
yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması gibi haller olarak
belirlenmiştir.
Sonuç olarak; Rekabet Kurulu rekabet ihlalleri için vereceği nispi idari para cezasını
tespit ederken % 0-10 oranı arasında kalmak koşulu ile, yukarıda yasa hükmü ile belirtilen
ve yine Yönetmelik hükmü ile yasa koyucunun işareti ile çoğaltılan unsurları dikkate alarak
takdir yetkisini kullanacaktır.
Hukuk devleti ilkesi, vatandaşların hukuki güvenlik içinde bulundukları, devletin fiil
ve işlemlerinin hukuk kurallarına bağlı olduğu bir sistemi ifade eder. Hukukî güvenlik ilkesi,
herkesin bağlı olacağı hukuk kurallarını önceden bilmesi, tutumunu ve davranışlarını buna
göre güvenle düzene sokabilmesi anlamına gelir. Bu güvenliğin sağlanabilmesi her şeyden
önce, devletin kendi koyduğu hukuk kurallarına kendisinin de uyması bağlıdır. Hukuk
devletinin ön şartlarından biri olan hukuk güvenliği ilkesi ile bireylerin hukuki güvenliğinin
sağlanması amaçlanmaktadır.
Hukuk güvenliğinin unsurları, hukuki belirlilik ilkesi, öngörülebilirlik ilkesi, eşitlik ilkesi ve
cezaların yasallığı ile hukuksal güvenlik ilkeleridir. Bunun dışında konumuzla doğrudan
14-06/127-56
52/43
ilgisi olmayan kazanılmış hak ilkesi ile geriye yürümezlik ilkeleri de Hukuk güvenliğini
sağlayan diğer en önemli ilkelerdir.
Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”
dir. Yasal düzenlemelerin nesnel olması, hukuk devletinde yasadan doğan sorumluluğunun
eylem ve olgu, hukuksal sonuç, hak süjesi yönlerinden herhangi bir duraksamaya ve
kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, belli, anlaşılabilir olması en temel ilkedir. Bu
nedenlerledir ki hukuksal güvenliğinin var olduğunun algılandığı otoritenin keyfilikten uzak
olduğunun düşünüldüğü ortamda bireyde davranışlarını hukuka uyarlayabilecek ve kendine
düşen ödevi yerine sorunsuz getirebilecek kamu düzeni ve hukuk devleti ilkesinin
yerleşmesine katkı ile gereksiz uyuşmazlıkların oluşmasının önüne geçilmiş olabilecektir.
Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde,
hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını,
bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir
Hukuki belirlilik ilkesi gereği olarak Yasa Koyucu tarafından getirilen kuralın, kuralın
muhatabı kişilerin olağan şartlar altında belirli işlem ve eylemlerin hangi sonuçlar
doğurabileceğini öngörmelerini sağlayacak nitelikte düzenlenmesini gerektirir. Bu ilke ile
kuralın, muhatap kişi bu kuraldaki takdir yetkisinin kapsamını, kendisi tarafından
öngörülemez keyfi tutum ve davranışlardan koruyacak düzeyde açıklıkla anlayacak şekilde
düzenlenmelidir. Bir başka deyişle kuralın hukuki öngörülebilirliği olmalıdır.
Yasa ile getirilen kural, Anayasamızın 10.maddesinde belirlenen eşitlik
ilkesine uygun olmalıdır. Şöyle ki; alt ve üst sınır arasında idareye bırakılan takdir alanı
geniş, sınırsız ve ölçüsüz olmamalı, cezanın belirlenmesinin alt ve üst sınır arasında çok
büyük oranda açılmış bir makas şeklinde makul ve ölçülü olmayan şekilde genişliği,
uygulamada, yorum ve değerlendirme farklılıklarına dayalı olarak eşitsizliğe, haksızlığa ve
keyfiliğe yol açabilecek nitelikte düzenlenmemelidir.
Yasa koyucu, kamu düzeninin korunması amacıyla ceza hukuku alanında hangi
eylemlerin suç sayılacağı ve suç sayılan bu eylemlerin hangi tür ve ölçüde cezai yaptırıma
bağlanacağı konusunda takdir yetkisine sahip olmakla birlikte, cezaların yasallığı ve
hukuksal güvenlik ilkelerinin gereği olarak, farklı ve keyfi uygulamalara neden olmamak
için, kabahatler hukukuna uygun geçerli sebepler ve objektif ölçütleri yasada göstermesi
gerekir.
Anayasa Mahkemesi, 17.04.2008 gün ve E.2005/5, K.2008/93 sayılı
kararıyla, 3.5.1985 günlü, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42. maddesini iptal etmiştir.
İptale konu 42.madde de “Ruhsat alınmadan veya ruhsat veya eklerine veya imar
mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının yapı sahibine ve müteahhidine, istisnalar dışında
özel parselasyon ile hisse karşılığı belirli bir yer satan ve alana 500 000 TL. den 25 000
000 liraya kadar para cezası verilir. Ayrıca fenni mesule bu cezaların 1/5’i uygulanır.
Birinci fıkrada belirtilen fiiller dışında bu Kanunun 28, 33, 34, 39 ve 40 ıncı maddeleri
ile 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen mal
sahibine, fenni mesule ve müteahhide 500 000 TL.den 10 000 000 liraya kadar para
cezası verilir.
14-06/127-56
53/43
Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen fiillerin tekrarı halinde para cezaları bir katı
artırılarak verilir………………………………………………hükmü bulunmaktaydı.
Anayasa Mahkemesi, yasa ile getirilen kuralın hukuk devleti ilkelerinden olan hukuki
belirlilik, öngörülebilirlik ilkesi ve cezaların yasallığı ile hukuksal güvenlik ilkelerine aykırı
olduğundan bahisle anılan kuralı iptal etmiştir. Anayasa Mahkemesi mezkur kararında;
“3194 sayılı Yasa’nın 42. maddesinde düzenlenen idari para cezaları, imar
ve kamu düzenine aykırı davranışların önlenmesi amacıyla, araya yargısal bir karar
girmeden, idarenin doğrudan işlemiyle idare hukukuna özgü usullerle kesilen ve uygulanan
yaptırımlardır. Maddenin birinci fıkrasındaki idari yaptırım, idarenin ruhsat alınmadan,
ruhsat veya eklerine veya imar mevzuatına aykırı olarak yapının yapıldığı yönündeki tespiti
ve bu konudaki değerlendirmesine bağlı olarak idarece uygulanmaktadır. Başka bir deyişle
hem cezayı gerektiren eylemin işlendiğini saptamak hem de Yasa’da gösterilen alt ve üst
sınırlar arasında cezanın tutarını belirlemek tamamıyla idari makamların, belediyeler veya
en büyük mülki amirlerin kararlarıyla oluşmaktadır. İtiraz halinde yargının vereceği karar,
onun bu niteliğini değiştirmemektedir. Sonuçları belli ölçüde genel para cezalarına benzese
de tümüyle idari işleme dayanan bir yaptırımdır. Yargı organlarının müdahalesi olmadan
idarece kararlaştırılmakta ve uygulanmaktadır.
İdari makamların Yasa’nın belirlediği sınırlar arasında cezanın takdirinde esas
alacakları objektif ölçütler Yasa’da gösterilmemiştir. Yasa’yla imar para cezasının alt ve üst
sınırları gösterilmiş, bu alan içinde cezayı uygulama yetkisi idareye bırakılmıştır. İdarelerin
hangi ölçütleri esas alacakları açık, belirgin ve somut olarak Yasa’da yer almamıştır. Yasa
kuralı bu anlamda belirli ve öngörülebilir değildir.
Alt ve üst sınır arasında idareye bırakılan takdir alanı geniş, sınırsız ve ölçüsüzdür.
Cezanın belirlenmesinin alt ve üst sınır arasında elli kat gibi makul ve ölçülü olmayan
şekilde genişliği, uygulamada, yorum ve değerlendirme farklılıklarına dayalı olarak
eşitsizliğe, haksızlığa ve keyfiliğe yol açabilecek niteliktedir.
Yasakoyucu, kamu düzeninin korunması amacıyla ceza hukuku alanında hangi
eylemlerin suç sayılacağı ve suç sayılan bu eylemlerin hangi tür ve ölçüde cezai yaptırıma
bağlanacağı konusunda takdir yetkisine sahip olmakla birlikte, cezaların yasallığı ve
hukuksal güvenlik ilkelerinin gereği olarak, farklı ve keyfi uygulamalara neden olmamak
için, imar hukukuna uygun geçerli sebepler ve objektif ölçütleri yasada göstermesi gerekir.
Cezanın Yasa’da gösterilen sınırlar arasında idarece belirlenmesinde, yapının, taşkın,
heyelan, kaya düşmesi gibi afet alanlarında bulunan, sıhhi ve jeolojik mahsurları olan veya
bunlar gibi tehlikeli durumlar göstermesi nedeniyle imar planlarına veya ilgili idarelerce
hazırlanmış, onaylanmış raporlara göre yapılması yasak olan alanlara, imar planlarında
umumi hizmet alanlarına, kamu tesis alanlarına ve yapı sahibine ait olmayan alanlara
yapılması; hangi amaçla yapıldığı, büyüklüğü ve konut, ticari, sanayi, otel, akaryakıt
istasyonu gibi niteliği; fen ve sağlık kurallarına aykırılık taşıması; içinde oturacak veya
çalışacak kişiler için tehlike oluşturması; çevresinde ya da aynı bölgede emsal yapılar için
uygulanan imar para cezaları; kente ve çevreye etkisi; bitmiş ve kullanılır durumda olması
gibi ölçütlere yer verilmemiştir.
14-06/127-56
54/43
Bu tür idari işlemlere karşı yargı yolu açık olmakla birlikte, bu güvencenin uygulama
aşamasından sonra ve ancak itiraz yoluyla ortaya çıkacağı göz önünde
bulundurulduğunda, yasa kurallarının yürürlükte olduğu sürece keyfiliği ortadan kaldırmaya
yeterli olduğu söylenemez. Hukuk kuralları, yargının yorumuna ihtiyaç göstermeyecek ve
uygulayıcılar tarafından anlaşılabilecek şekilde açık ve belirgin olmak, uygulayıcılara
güvence vermek zorundadır.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural, Anayasa’nın 2. maddesine aykırıdır. İptali
gerekir.
Kural iptal edilmiş olduğundan ayrıca Anayasa’nın 10. maddesi yönünden
incelenmesine gerek görülmemiştir.
demiştir.(38)
Yukarıda açıklamaya çalıştığımız, ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer
nitelikteki kararı ışığında 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun
16.maddesinin ilgili fıkralarını irdelediğimizde; Yasa Koyucunun bu maddede de, Hukuki
belirlilik, hukuki öngörülebilirlik, eşitlik ilkesi ve cezaların yasallığı ile hukuksal güvenlik
ilkelerine tam uyduğunu söylemek mümkün değildir. Yasa koyucu, bu hükümle cezanın alt
ve üst sınırı arasında Rekabet Kuruluna büyük bir takdir yetkisi bırakmıştır. Yukarıda
açıklanan, iptale konu 42.madde de alt üst sınır cezanın parasal miktarı konularak 50 kat
şeklinde olmasına rağmen, 16.madde de nispi ceza oranı belirlenmiş olmakla bu fark
şimdiye kadar ki uygulamalara göre 10.000 kat şeklindedir ve hatta Rekabet Kurulu bu katı
daha fazla arttırabilme olanağına sahiptir.
Öte yandan, yukarıda da belirttiğimiz gibi, Rekabet Kuruluna bu alt ve üst sınırlar
arasında idari para cezasını tespit ederken dikkate alacağı hususlar gerek 4054 sayılı
yasa, gerek Kabahatler Yasası ve gerekse Yasa Koyucunun verdiği yönetmelik yetkisi ile
belirlenmiştir. Gerçekten belirlenen unsurlar, alt ve üst sınır arasında bu kadar büyük bir
orandaki farklılık içinde hukuka ve adalete uygun bir şekilde idari para cezasını tespit
etmeye yeterlimidir? Biz bu konuda tam yeterlidir diyemiyoruz. Bu durumun, bir başka
deyişle bu maddenin Anayasa Mahkemesi’nin önüne götürülmesi halinde iptal edilebileceği
kuşkusunu taşımaktayım.
Bilindiği gibi, Rekabet Hukuku 1900 lü yıllarda Sherman yasası ile ilk A.B.D de
doğmuş, 1950 li yıllarda da Avrupa Devletleri bu hukuku kabul etmiştir. Ülkemizde ise
1994 yılında çıkarılan 4054 sayılı yasaya göre Rekabet Kurumu 1997 yılında faaliyetine
başlamıştır. Dünyada epeyce yol alan Rekabet Hukuku, teorik anlamda dahil olmak
ülkemizde, Rekabet Kurumu ile pratik alanda da belirli ve üst bir seviyeye gelmiş
bulunmaktadır. Artık Rekabet Hukukunda da, rekabete aykırı fiiller arasında ayrım
yapılarak kabahat tiplerinin belirlenerek bir ayrıma gidilmesi olanaklıdır. Öte yandan
Anayasamızın 13.maddesinde vücut bulan Ceza muhakemesi hukuku işleminin yapılması
ile sağlanması beklenen yarar ve verilmesi ihtimal dâhilinde bulunan zarar arasında makul
38
14-06/127-56
55/43
bir oranın bulunmasını, oransızlık durumunda işlemin yapılmamasını ifade eden ölçülülük
ilkesi dikkate alınarak ceza miktarlarının ve kabahat tiplerinin, Yasa koyucu tarafından
yeniden belirlenmesi mümkündür. Ve belirtilen gerekçelerle de zorunlu olduğu
kanısındayım.
Belirtilen nedenlerle, sonuç olarak hukuki belirlilik, öngörülebilirlik ve eşitlik ilkeleri
bağlamında, Yasa Koyucunun gelişen Rekabet hukuku ilkelerini dikkate alıp, kabahat
tiplerinde bir ayrıma giderek, cezada ölçülülük ilkelerini de göz ardı etmeksizin 16.maddeyi
yeniden düzenlemesi gerektiği inancındayım.
Sonuç: Yukarıda geniş olarak açıklanan nedenlerle, 4054 Sayılı Kanun’un 16. maddesinin
3.fıkrası ile “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in, 5. maddesinin
birinci fikrasının (a) bendi başta olmak üzere 5.maddenin diğer fıkraları ve bazıları
yönünden 7.maddesi hükümleri uyarınca, Aksaray ilinde faaliyet gösteren ve ünvanları
kararımızda açıkça yazılı sürücü kurslarının 2013 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul
tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren bir kısmına % 2, bir kısmına % 3
oranlarında olmak üzere; idari para cezası verilmesine ilişkin Kurulumuz kararına, anılan
bu idari para cezası belirlenirken, 4054 sayılı yasanın 16.maddesi ile birlikte, yukarıda
belirtilen Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin yönetmeliğin ilgili
hükümlerinin uygulanarak temel para cezaları baz alınarak ceza verildiğinden, Ceza
Yönetmeliğinin temel para cezalarını belirleyen 5.maddesi 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanuna aykırı olduğu inancıyla, aşağıda belirteceğim nedenlerle
ceza oranının, yönetmeliğin ilgili hükümleri uygulanmaksızın, anılan 16.maddeye göre
cezayı etkileyen diğer nedenlerde ve cezaların yüksek oluşu diklkate alınarak , % 2
oranında ceza verilen teşebbüslere takdiren % 1 oranında, % 3 oranında idari para cezası
verilen teşebbüslere ise takdiren % 1,5 oranında belirlenmesi gerektiği düşüncesiyle,
kararın ceza oran ve miktarlarını belirleyen 3.maddesine katılmıyorum.
Reşit GÜRPINAR
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy