T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
MERSİN VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı : 68554973-105[413-2016/7]-74 19.12.2016
Konu : Aktife Kayıtlı (ATİK) Taşıtın 2. El Olarak Satışında Muhasebe Kaydı
İlgide kayıtlı özelge talep dilekçenizde, ikinci el otomobil ve hafif motorlu kara taşıt ticareti ile iştigal ettiğiniz belirtilerek, işletme aktifine kayıtlı olan taşıtların satılması halinde yapılacak muhasebe kaydı hususunda özelge talep edilmektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun;
269 uncu maddesinde "İktisadi işletmelere dahil bilumum gayrimenkuller maliyet bedelleri ile değerlenir.
Bu kanuna göre, aşağıdaki yazılı kıymetler gayrimenkuller gibi değerlenir:Gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatı;Tesisat ve makinalar;Gemiler ve diğer taşıtlar;Gayrimaddi haklar."
hükmü,
274 üncü maddesinde "Emtia, maliyet bedeliyle değerlenir." hükmü,
313 üncü maddesinde "İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269'uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edavat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder." hükmü,
"Amortismana Tabi Malların Satılması" başlıklı 328 inci maddesinde "Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması halinde alınan bedel ile bunların envanter defterinde kayıtlı değerleri arasındaki fark kar ve zarar hesabına geçirilir. İşletme hesabı esasında defter tutan mükelleflerle serbest meslek kazanç defteri tutan mükellefler bu farkı defterlerinde hasılat veya gider kaydederler.
Amortisman ayrılmış olanların değeri ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra kalan meblağdır."
Hükmü yer almaktadır.
Öte yandan 213 sayılı Kanunun 175 ve mükerrer 257 nci maddelerinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak; 26.12.1992 tarihli ve 21447 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinin "Tekdüzen Hesap Çerçevesi. Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları" başlıklı bölümünde;
"153. Ticari Mallar: Herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacı ile işletmeye alınan ticari mallar (emtia) ve benzeri kalemler bu hesapta yer alır. Satın alınan ticari mallar (emtia) maliyet bedeli ile bu hesaba borç, satılması veya herhangi bir nedenle ambardan çekilmesinde ise maliyet bedeli ile alacak kaydedilir."
"254. Taşıtlar: îşletme faaliyetlerinde kullanılan tüm taşıtların izlendiği hesaptır. Ulaştırma sektöründe hizmet üretimi amacıyla kullanımda olan tüm taşıt araçları da bu hesapta izlenir. Ancak. ulaştırma sektöründe ana üretimde kullanılan taşıt araçlarının toplam tutarı bilanço dipnotlarında gösterilir."
"257. Birikmiş Amortismanlar: Maddi duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde hesaben yokedilebilmesini sağlamak amacıyla kullanılan hesaptır."
hükümleri yer almaktadır.
Bu itibarla, alım satım amacıyla iktisap ettiğiniz sıfır veya ikinci el taşıtların şirketiniz açısından emtia mahiyetinde olduğu, bu bakımdan amortismana tabi olmadığı ve söz konusu taşıtların maliyet bedeli ile aktifinize kaydedilmesi (153-Ticari Mallar" hesabının borcuna) gerektiği açıktır. Bu araçların satılması halinde ise satış bedeli ile maliyet bedeli arasındaki farkın kâr olacağı tabiidir.
Diğer taraftan, şirketiniz faaliyetlerinde kullanılmak üzere iktisap edilmiş ve maliyet bedelleri ile aktifinize kayıtlı (254- Taşıtlar hesabının borcunda) bulunan araçların satılması halinde alınan bedel ile amortisman ayrılmış olanlarda ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra bunların envanter defterinde kayıtlı değerleri arasındaki farkın kâr ve zarar hesabına geçirilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.
Full & Egal Universal Law Academy