AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 15290/18
Ali Kanber AKYOL / Türkiye
ve diğer 8 başvuru
(bk. ekte bulunan tablo)
Başkan
Jovan Ilievski,
Hâkimler
Gilberto Felici,
Diana Sârcu,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla 25 Ağustos 2022 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (“İkinci Bölüm”)
Ekte bulunan tabloda belirtilen tarihlerde yapılan yukarıda ifade edilen başvuruları,
Davalı Hükümetin Mahkemeyi başvuruları kayıttan düşürmeye davet eden deklarasyonlarını dikkate alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE USUL
Başvuranların listesi, ekte yer alan tabloda bulunmaktadır.
Başvuranlar, Ankara Barosuna bağlı Avukat Mehmet Horuş tarafından temsil edilmişlerdir.
Başvuranların Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi bağlamında dile getirdikleri şikâyetler (acele kamulaştırma prosedürünün yasal dayanağını teşkil eden idari işlemi iptal eden mahkeme kararlarına rağmen söz konusu prosedürün devam etmesi) Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Mahkeme, başvuruların benzerlik göstermesini göz önünde bulundurarak, başvuruların tek bir kararda birlikte incelenmesinin uygun olduğu kanaatine varmaktadır.
Dostane çözüm amacıyla yapılan görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, Hükümet, bu şikâyetlerle ileri sürülen sorunların çözüme kavuşturulması amacıyla, tek taraflı deklarasyonlar sunmayı teklif ettiğini Mahkemeye bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi Sözleşmenin 37. maddesi uyarınca, başvuruları kayıttan düşürmeye davet etmiştir.
Hükümet, Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini kabul etmiştir. Hükümet, başvuranlara ekte bulunan tabloda yeniden düzenlenen miktarları ödemeyi önermekte ve Mahkemeyi Sözleşmenin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca başvuruları kayıttan düşürmeye davet etmektedir. Bu meblağlar, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve verilen Mahkeme kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren üç aylık bir süre içinde ödenecektir. Bu meblağlar belirtilen süre içinde ödenmediği takdirde, Hükümet, sürenin sona erdiği tarihten itibaren söz konusu miktarların ödenmesine kadar geçen süre zarfında, Avrupa Merkez Bankasının anılan dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faizi uygulayacağını taahhüt etmektedir.
Bu ödeme, davaların nihai çözümünü teşkil edecektir.
Tek taraflı deklarasyonlarda belirtilen şartlar, başvuranlara, bu kararın verildiği tarihten birkaç hafta önce iletilmiştir. Başvuranların deklarasyonlarda yer alan şartları kabul ettiklerini belirten bir cevap, Mahkemeye ulaşmamıştır.
Mahkeme, Sözleşmenin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi gereğince, aşağıda belirtilen bir durumda, bir davayı kayıttan düşürebileceğini hatırlatmaktadır:
“ (...) Mahkemenin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse. ”
Mahkeme böylelikle, bu hüküm gereğince, başvuranların davalarının incelemesinin devam etmesi yönündeki isteklerine rağmen, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak, başvuruları kayıttan düşürülebilmektedir (bk. özellikle, Tahsin Acar/Türkiye (öncelikli sorun) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).
Mahkemenin bu konuya ilişkin içtihadı açıktır (bk. Yel ve diğerleri/Türkiye, no. 28241/18, §§ 56 ila 100, 13 Temmuz 2021).
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonlarında yer alan imtiyazları ve tazminat olarak önerilen meblağı (ki bu meblağ benzer davalarda ödenmesine hükmedilen meblağlara uygundur) göz önünde bulundurarak, başvuruların incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan herhangi bir nedenin bulunmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi).
Mahkeme ayrıca, yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının öte yandan, başvuruların incelenmesine devam edilmesini gerektirmediği kanısına varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesi (in fine)).
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyonlarında belirtilen şartları yerine getirmemesi halinde, Sözleşme’nin 37. maddesinin 2. fıkrası uyarınca başvuruların yeniden kayıt altına alınabileceğinin altını çizmektedir (bk. Josipović/Sırbistan (k.k.), no.18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilenler hususlar dikkate alındığında, bu başvuruların kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvuruların birleştirilmesine;
Davalı Hükümetin sunduğu deklarasyonlarda yer alan şartları ve böylelikle verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen özel koşulları dikkate alarak;
Başvuruların Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine
karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, 15 Eylül 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Viktoriya Maradudina Jovan Ilievski Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. Maddesi Bağlamındaki Şikâyetlere ilişkin Başvuruların Listesi
No.
Başvuru Numarası ve Tarihi
Başvuranın Adı ve Doğum Yılı
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Yazısının Alındığı Tarih
Her Başvuru İçin
Manevi Tazminat Olarak Ödenmesine Karar Verilen Meblağ
(avro cinsinden)[1]
Her Başvuru İçin
Masraf ve Giderler İçin Ödenmesine Hükmedilen Meblağ
(avro cinsinden)[2]
15290/18
20.03.2018
Ali Kanber AKYOL
1944
27.04.2022
8.05.2022
1.000
250
19946/18
6.03.2018
Hasan AKYOL
1936
27.04.2022
8.05.2022
1.000
250
20128/18
18.04.2018
(7 başvuran)
Abdulaziz AKYOL
1955
Kemal AKYOL
1949
Cemal AKYOL
1947
Alişan AKYOL
1970
Metin AKYOL
1968
Necati AKYOL
1944
Ali AKYOL
1933
27.04.2022
8.05.2022
1.000
250
20131/18
18.04.2018
(11 başvuran)
Cihan YARTIM
1971
Hüseyin YARTIM
1949
İbrahim YARTIM
1966
Hasan YARTIM
1957
Kenan YARTIM
1956
Ali Ekber YARTIM
1969
Süleyman YARTIM
1955
Sevgiye YARTIM
1956
Gülender İŞİTMEN
1958
Perihan AKYOL
1960
Haskar AKYOL
1950
27.04.2022
8.05.2022
1.000
250
25777/18
21.05.2018
Celal AKYOL
1939
27.04.2022
8.05.2022
1.000
250
25779/18
21.05.2018
(2 başvuran)
Çinar SALTIK
1955
Nacaye AKYOL
1955
27.04.2022
8.05.2022
1.000
250
33615/18
19.06.2018
Azime AKYOL
1943
27.04.2022
8.05.2022
1.000
250
34671/18
17.04.2018
(4 başvuran)
Ali Ekber AKYOL
1960
Ali Haydar AKYOL
1966
Hüseyin AKYOL
1955
Mazruha TAYDAŞ
1963
27.04.2022
8.05.2022
1.000
250
34686/18
17.04.2018
(8 başvuran)
Kumriye AKYOL
1937
İbrahim AKYOL
1963
Hakan AKYOL
1976
Necati AKYOL
1979
Fatma AKYOL
1967
Sabriye AKYOL
1969
Aynur AKYOL
1961
Sibel ERDOĞAN
1972
27.04.2022
8.05.2022
1.000
250
1 Başvuran tarafça ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere.
2 Başvuran tarafça ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere.