Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-5-7 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-10/329-99
Karar Tarihi : 08.03.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin 10
TOPRAK
B. RAPORTÖR : İmren SEYRANTEPE
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Mustafa YILMAZ
Merkez Mahallesi Yeni Pazar Sok. No:6 Alaplı/Zonguldak
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Alaplı Belediyesi
Merkez Mahallesi İskele Cad. No: 27 Alaplı/Zonguldak
E. DOSYA KONUSU: Alaplı Belediyesi'nin Zonguldak ili Alaplı ilçesinde işlettiği
düğün/toplantı salonunda uyguladığı fiyatlarda %50 oranında indirim yaptığı ve bu 20
durumun rakibinin faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Alaplı Belediyesi’nin, Yılmazlar Düğün
Salonu’nun (YILMAZLAR) sahibi olan Mustafa YILMAZ’ın faaliyetini zorlaştırmak için
işletmekte olduğu düğün/toplantı salonunda uyguladığı fiyatları 2012 yılı başında yarıya
düşürdüğü, buna ilaveten, Burhan ALPER isimli şahsın başvuru sahibine ait düğün/toplantı
salonunun yanında bir inşaat yapımına başladığı ve bu alanı düğün/toplantı salonu olarak
işleteceği belirtilmiştir. Ayrıca, Alaplı Belediyesi tarafından tüketiciyi yanıltıcı nitelikte bir
kampanya yürütüldüğü de öne sürülmüştür. Buna göre belediyenin internet sitesinde de
duyurulan %50 indirimli fiyatların sadece salon kiralamasına ilişkin fiyatlar olduğu ancak,
tüketicilerde bu fiyatların salon kirasının yanı sıra dekorasyon, müzik, yemek ve benzeri 30
gibi hizmetleri de kapsadığı gibi bir algı oluştuğu belirtilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 18.01.2012 tarih ve 500 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 24.01.2012 tarih ve 2012-5-7/İİ-12-396.İS sayılı İlk
İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun 02.02.2012 tarihli toplantısında görüşülerek, 4054
sayılı Kanun’un 41 nci maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının
tespiti amacıyla önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 01.03.2012 tarih ve 2012-5-7/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, önaraştırma konusu dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında soruşturma 40
açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Başvuruya konu Alaplı Belediyesi’nin, ilçede işletmekte olduğu düğün/toplantı salonunda
uyguladığı fiyatları 2012 yılı başında yarıya düşürdüğü ve bu durumun başvuru sahibinin
faaliyetini zorlaştıracağı iddiası 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamına girmektedir.
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi ile “Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde
ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut
12-10/329-99
2
başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka
aykırı ve yasak”tır.
Bu çerçevede, yıkıcı fiyat uygulamasının da dahil olduğu hakim durumun kötüye 50
kullanılmasına ilişkin yapılan analizlerde, incelenmesi gereken ilk husus şikayete konu
olan teşebbüsün hakim durumda olup olmadığıdır. Hakim durum değerlendirmesinde
öncelikle dikkate alınması gereken husus ise, teşebbüslerin pazar payıdır. Öte yandan, bir
teşebbüsün hakim durumda olup olmadığını belirlemekte pazar payının yanı sıra
teşebbüslerin pazardaki konumları, pazarın yapısı, giriş engelleri gibi unsurların da
değerlendirilmesi gerekmektedir.
İlgili ürün pazarının “düğün/toplantı salonu işletmeciliği hizmetleri pazarı”, ilgili coğrafi
pazarın ise “Zonguldak ili Alaplı ilçesi” olarak tanımlandığı söz konusu olaya ilişkin tespitler
kapsamında, Zonguldak ili Alaplı ilçesinde düğün/toplantı salonu işletmeciliği hizmetleri
pazarında sürekli olarak faaliyet gösteren üç adet teşebbüsün bulunduğu anlaşılmıştır 60
(YAMANLAR, YILMAZLAR, Alaplı Belediyesi).
Pazar paylarını hesaplamak için ciro ve kiralama adedine ayrı ayrı bakılmış, buna göre,
2010 yılında ciro bazında Alaplı Belediyesi pazar lideri olmakla birlikte, üç teşebbüsün de
birbirine yakın pazar paylarına sahip olduğu görülmüştür. Aynı yıl kiralama adedi bazında
hesaplanan pazar paylarına göre, YILMAZLAR’ın pazar lideri olduğu, Alaplı Belediyesi’nin
pazar payının ise %(…..)’de kaldığı anlaşılmıştır. 2011 yılında ise Alaplı Belediyesi ne ciro
bazında ne de kiralama adedi bazında pazar lideri konumunda olmayıp, ciro bazında
ikinci, kiralama adedi bazında ise sonuncu sıradadır. Bu çerçevede, pazar paylarının
birbirine yakın seyrettiği bu tip bir pazarda, pazar lideri konumunda bulunmayan bir
teşebbüs bakımından hakim durumda olduğu yorumunu yapmak mümkün değildir. Kaldı 70
ki, başvurudan halihazırda pazara yeni bir teşebbüsün girme hazırlığında olduğu
anlaşılmıştır. Buna ilaveten, pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüsten Alaplı ilçesinde
dönemsel olarak daha düşük düzeylerde de olsa pazarda faaliyet gösteren başka
teşebbüslerin de olduğu bilgisi edinilmiştir. Esasen bu durum, bir başka deyişle farklı
alanlarda faaliyet gösteren teşebbüslerin dönemsel olarak düğün/toplantı salonu kiralama
faaliyetini yürütebilmesi, pazara giriş engellerini yüksek olmadığına da işaret etmektedir.
Otel, misafirhane, öğretmenevi ve benzeri işletmelerin diledikleri takdirde salonlarını
düğün/toplantı ve benzeri için kiralayarak pazara giriş yapabilmesi mümkün
görünmektedir. Öte yandan, başvuru sahibi tarafından sağlanan bilgiler çerçevesinde,
Alaplı ilçesinde düğün/toplantı salonu işletmeciliği faaliyetine başlamanın yüksek maliyetler 80
gerektirmediği ve pazara rahatlıkla başka işletmecilerin de girebileceği anlaşılmıştır.
Dolayısıyla, inceleme kapsamında Alaplı Belediyesi bakımından coğrafi pazarın en dar
haliyle Alaplı ilçesi olarak tanımlandığı durumda dahi hakim durumun varlığına işaret eden
herhangi bir bilgi ya da belgeye ulaşılamamıştır.
Bunlara ilaveten teşebbüslerin fiyatları arasında Ereğli Belediyesi’nin uyguladığı fiyatları da
içerecek şekilde yapılan karşılaştırma, Alaplı Belediyesi’nin 2010 yılı itibariyle rakiplerinin
oldukça üzerinde, iki katı ve daha fazla fiyatlar uyguladığını göstermiştir. Söz konusu
yılda, Alaplı Belediyesi’nin fiyatları, görece daha gelişmiş bir ilçede faaliyet gösteren ve bu
çerçevede temelde daha yüksek fiyatlar uygulaması beklenebilecek olan Ereğli
Belediyesi’nin fiyatlarından dahi yüksektir. Alaplı Belediyesi’nin, fiyatlarda indirim yapma 90
eğiliminin 2011 yılında başladığı görülmektedir. 2012 yılındaki söz konusu düşüşle de
fiyatını rakiplerinden aşağı indirmiş ise de, bu indirimin pazarda hakim durumda bulunan
bir teşebbüs tarafından uygulanacak yıkıcı nitelikte bir fiyatlamanın etkilerini
oluşturabileceği yorumunu yapmak mümkün değildir.
Sonuç itibariyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde, hakim durumda
bulunduğundan söz edilmesi mümkün olmayan Alaplı Belediyesi’nin başvuruya konu
12-10/329-99
3
eylemine ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal olarak değerlendirilecek bir
durumun bulunmadığı kanısına ulaşılmıştır.
Başvurudaki diğer şikayetler ise, Burhan ALPER isimli şahsın da başvuru sahibine ait
düğün/toplantı salonunun yanında bir inşaat yapımına başlaması ve bu alanı 100
düğün/toplantı salonu olarak işletecek olması ile Alaplı Belediyesi tarafından tüketiciyi
yanıltıcı nitelikte bir kampanya yürütülmesidir. Buna göre belediyenin internet sitesinde de
duyurulan %50 indirimli fiyatların sadece salon kiralamasına ilişkin fiyatlar olduğu ancak
tüketicilerde bu fiyatların salon kirasının yanı sıra, salonun dekorasyonu, müzik ve yemek
organizasyonu ve benzeri gibi hizmetleri de kapsadığı gibi bir algı oluştuğu belirtilmiştir.
Ancak, serbest piyasa ekonomisi modelinde asıl olanın teşebbüslerin özgürlüğü
olmasından hareketle, bir teşebbüsün özgürce karar alarak yeni mal ve hizmet
piyasalarına giriş yapması 4054 sayılı Kanun kapsamında yasaklanan hususlardan
olmadığı gibi, teşebbüslerin bir pazara girmeye yönelik kararlarının yanı sıra tüketiciyi
yanıltıcı nitelikteki reklam uygulamaları 4054 sayılı Kanun kapsamında değildir. 110
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy