Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-4-182 (Devralma)
Karar Sayısı : 04-73/1069-267
Karar Tarihi : 25.11.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER : Oğuzkan GÜZEL, Oğuz KARAKOÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Alpha Overseas Holdings Limited
Temsilcisi: Av. Gülperi YÖRÜKER 20
Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza, Kat:8 D:40
34398 Maslak/İstanbul
D. TARAFLAR : - Alpha Overseas Holdings Limited
Europa House, 804, Bath Road, Cranford
Middlesex TW5 9US, İNGİLTERE
- Ahmet Şerif BENER
Esenyurt Yolu, Bağlariçi Mevkii, No: 26, Kat: 2
34850 Avcılar/İstanbul 30
E. DOSYA KONUSU : Alpha Overseas Holdings Limited (Alpha)’in IDF
İstanbul Duty Free A.Ş. (IDF)’nin sermayesinin %60’ına tekabül eden
hisselerini devralması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 8.11.2004 tarih ve 6199 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi
ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 17.11.2004
tarih, 2004-4-182/Öİ-04-OG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 22.11.2004 40
tarih, REK.0.08.00.00/257 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-73 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- bildirim konusu hisse devrinin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddenin
son fıkrasına dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi
olduğu,
04-73/1069-267
2
- bildirime konu devralma işlemine izin verilmesi gerektiği,
görüşlerine yer verilmiştir.
50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirimi yapılan devralma işlemine konu olan teşebbüs Türkiye’de gümrük hattı
dışı ürün satışı alanında faaaliyet göstermektedir. Bu tür satışlar yapan
mağazaların uluslararası seyahat yapan yolculara yönelik oldukları ve ağırlıklı
olarak gümrük vergisiz ürünler sattıkları için tüketici gözünde fiyat açısından diğer
perakende ürün satışı yapan mağazalarla ikame edilmelerinin zor oldukları göz
önüne alınarak ilgili ürün pazarı, “gümrük hattı dışı perakende ürün satışı pazarı”
olarak belirlenmiştir. 60
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
T.C. gümrük mevzuatına göre, gümrük hattı dışında satış yapan mağazalar,
“Türkiye’ye gelen veya Türkiye’den giden yolcular ile transit yolculara, yabancı
devletlerin veya uluslararası kuruluşların Türkiye’deki temsilciliklerine ve
mensuplarına, yabancı ülkelere sefer yapan gemi ve uçaklara, yat limanlarına
gelip giden veya kışlayan yat ve tekne sahiplerine, yabancı basın yayın
organlarının yabancı uyruklu mensuplarına ve Gümrük Müsteşarlığı’nca
belirlenecek diğer kişilere satış yapmak üzere giriş ve çıkış yolcu kapılarında”
açılabilmektedir. 70
Uluslararası seyahat eden yolcular, ilgili ürün pazarında ticareti yapılan ürünleri,
çıkış veya varış noktasındaki herhangi bir gümrük hattı dışı ürün satışı yapan
mağazadan ve/veya seyahat esnasında (uçakta ya da gemide) alabilmektedirler.
Bu nedenle, ilgili coğrafi pazar, “Türkiye’deki ve Türkiye bağlantılı seyahat yapılan
hatlardaki gümrük kapıları” olarak belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ Çerçevesinde Değerlendirme
Bildirimin konusu, Alpha ile IDF arasında akdedilen “Hisse Alım Sözleşmesi” ve
akdedileceği beyan edilen “Hissedarlar Sözleşmesi” çerçevesinde, Alpha 80
tarafından IDF’nin hisselerinin %60’ının satın alınması işlemine izin verilmesi
talebinden ibarettir.
Bildirim konusu işlem sonucunda, IDF Ahmet Şerif BENER’in münhasır
kontrolünden çıkacak ve Alpha ile IDF’nin mevcut hissedarlarının ortak kontrolü
altına girecektir.
Anılan işlemler, 1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin
belirlendiği 2. maddesinin, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
04-73/1069-267
3
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya
kontrol etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamında devralmadır. 90
Söz konusu Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik "İzne Tabi Birleşme veya
Devralmalar" başlıklı 4. maddesinde, “birleşme veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında,
toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa
bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü getirilmiştir.
Başvuru konusu işlemin devralan tarafı olan Alpha’nın Türkiye’deki ilgili ürün
pazarında herhangi bir iştiraki veya faaliyeti bulunmamaktadır. Devralınan
teşebbüs olan IDF ise ilgili pazarda faaliyet göstermektedir. Dosya mevcudu
bilgilere göre, IDF’nin 31.12.2003 tarihi itibarıyla biten mali yılda cirosu 100
(…………………………).TL olarak gerçekleşmiştir. Bu bilgilerin ışığında,
devralınan teşebbüsün ilgili ürün pazarındaki toplam cirosunun 1997/1 sayılı
Tebliğ’de öngörülen ciro eşiğini aştığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla bildirime konu
devralma işlemi Kurul'un iznine tabi bir işlemdir.
Öte yandan, devralınan teşebbüs olan IDF’nin ilgili pazardaki pazar payı %(…)
olup, devralan teşebbüsün anılan pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
Bu nedenle, bildirime konu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarın yapısında
herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Bu çerçevede, anılan devralma işlemi
sonucunda ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması söz konusu değildir. 110
H.2.2. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasakları Açısından
Değerlendirme
Hissedarlar Sözleşmesi’nin “Rekabet Yasağı” başlıklı maddesinde taraflara
birtakım rekabet yasakları getirilmektedir. Birleşme/devralma işlemlerinde yan
sınırlamalar ve bu çerçevede rekabet yasakları, yoğunlaşmayı meydana getiren
sözleşmenin ana amacının yanında sözleşmenin hukuki getirilerinden
yararlanılmasına yönelik düzenlemeler olarak nitelendirilebilir. Alıcılar tarafından
satıcılara getirilen rekabet yasakları, uygulamada alıcıların devraldıkları maddi ve
maddi olmayan varlıkların değerinden tam olarak yararlanmalarının, dolayısıyla 120
alıcı tarafından yapılan yatırımın karşılığının tam olarak alınmasının bir aracı
olarak değerlendirilmektedir.
Söz konusu sözleşmenin ilgili maddesi uyarınca getirilen rekabet yasağının, IDF
şirketinin faaliyet alanı olan işleri içermesi, sözleşmenin tarafları açısından
kısıtlayıcı olması, devralma işlemi ile doğrudan ilgili ve gerekli olması, süre
yönüyle ortak kontrolün devamı süresi ile sınırlandırılması ve hissedarlıktan
ayrılma halinde herhangi bir süre sınırı getirilmemiş olması nedeniyle devralma
işleminin yürütülmesi için gerekli yan sınırlama niteliklerini taşır bir yükümlülük
olduğu anlaşılmış ve ilgili maddenin “hissedarların, şirkette ortak kontrolde
oldukları müddetçe” uygulanması koşuluyla, devralma işlemiyle birlikte izin 130
verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
04-73/1069-267
4
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
taraflarının ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları yönüyle, 4054 sayılı rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğuna; ancak,
devralan Alpha Overseas Holdings Limited’in Türkiye’de herhangi bir faaliyetinin
olmaması ve bu işlem sonucunda Türkiye’de tarafların toplam pazar paylarında 140
herhangi bir değişiklik olmaması sebebiyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde
belirtilen bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına; hissedarlık sözleşmesinin 11. maddesindeki rekabet yasağının,
“hissedarların, şirkette ortak kontrolde oldukları müddetçe” şeklinde uygulanması
koşuluyla, bildirime konu devralma işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy