Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-1-142 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-44/972-323
Karar Tarihi : 03.08.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : İsmail Atalay YOLCU, Selim ÜNAL, Burak SAĞLAM 10
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - İsmail Selvi
Adilhan Köyü Gelibolu Çanakkale
- Havva Özden Su
Kurtgazi Mh. Dervişağa Sk. No:5 Birgi Kasabası-Ödemiş/İzmir
- Özvar İnş. Taah. Ith. İhr. San. ve Tic. A.Ş.
İnönü Cad. Öztürkler Han. No:110/8 Bursa
- Ergül İnş. Tic. San. ve Ltd. Şti. adına Hulki Ergül
Mehmet Buyruk Cad. Çöşnük Kavşağı Malatya
- Şeker Finansal Kiralama A.Ş. adına Dinçer Karaduman 20
Karanfil Sok. 22/A Kızılay-Çankaya/Ankara
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : - Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş.
Atatürk Havalimanı Kavşağı EGS Business Park B2 Blok
Kat:10 34149 Yeşilköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. tarafından dikey anlaşmalar
ve çeşitli uygulamalar yoluyla 4054 sayılı Kanun'un ve 2002/2 sayılı Tebliğ'in ihlal
edildiği iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına intikal eden ve aşağıda yer verilen şikayetler
ile ilgili olarak hazırlanan 16.06.2011 tarih ve 2011-1-38/İİ-11-139.İAY sayılı İlk 30
İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun 23.06.2011 tarihli toplantısında görüşülmüş ve
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde bir soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1. maddesi
uyarınca ilgili şirket hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun
üzerine, 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
22.07.2011 tarih ve 2011-1-142/ÖA-11-139.İAY sayılı Önaraştırma Raporu 25.07.2011
tarih ve REK.0.05.00.00-110/212 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-44 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvurularda özetle; Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. 40
(Alpet)’nin şikayetçiler ile yaptığı dikey anlaşmaların ve çeşitli uygulamaların 4054
sayılı Kanun ile 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı olduğu iddia edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- İsmail Selvi tarafından yapılan başvuru bakımından başvuru konusu hususlardan
borç-alacak ilişkisine ilişkin kısımların 4054 sayılı Kanun’un kapsamı dışında olduğu,
taraflar arasındaki dikey ilişkinin 20.10.2011 tarihine kadar grup muafiyeti
kapsamında olduğu,
11-44/972-323
2
- Havva Özden Su tarafından yapılan başvuru bakımından istasyonun bulunduğu
taşınmazlar üzerindeki intifa/kira haklarının tapudan terkin edilmiş olduğu, bu
nedenle söz konusu başvurular ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında 50
herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı, eski malik Sayın Su ile işletici Caner
Petrol arasında imzalanan kira sözleşmesi uyarınca, istasyonunun kullanım
hakkının kira sözleşmesinin hitamına kadar Caner Petrol’de bulunduğu,
- Özvar İnşaat tarafından yapılan başvuru bakımından Baras Teknik ile Alpet
arasındaki dikey ilişkinin 5.3.2012 tarihine kadar grup muafiyeti kapsamında
bulunduğu,
- Ergül İnşaat adına Hulki Ergül ve Şeker Finansal Kiralama A.Ş. adına Dinçer
Karaduman tarafından yapılan başvurular bakımından anılan istasyonların
bulunduğu taşınmazlar üzerindeki intifa/kira haklarının tapudan terkin edilmiş
olduğu, bu nedenle söz konusu başvurular ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun 60
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Konu ile İlgili Mevzuat Hükümleri, Danıştay ve Rekabet Kurulu Kararları
2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı,
satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar “dikey anlaşma” olarak
tanımlanmaktadır. Tebliğ’in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü “alıcının
anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini,
satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı 70
her türlü yükümlülük” olarak ifade edilmiştir. Tebliğ’in 5(a) maddesinde ise, Tebliğ ile
tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı
aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır.
Rekabet Kurulunun konuya ilişkin olarak daha önce almış olduğu kararlar uyarınca,
18.09.2005 tarihinden önce yapılan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan
dikey anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır. 18.09.2005 tarihinden sonra yapılan
dikey anlaşmalar ise yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile
düzenlenen grup muafiyeti kapsamındadır.
Bunun yanında 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde, anlaşmalardaki rekabet etmeme 80
yükümlülüklerine veya bu yükümlülüğün anlaşmanın asli bir parçası olduğu hallerde
anlaşmanın tamamına yönelik olarak getirilen beş yıllık grup muafiyeti sınırına ilişkin
olarak bir istisnai durum düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm, “Alıcının anlaşmaya
dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı
ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde
sağlayıcıya ait ise yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan
üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının konusu olan bir
tesiste sürdürecekse, alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü, söz konusu
tesisin alıcı tarafından kullanıldığı süreye bağlanabilir; şu kadar ki, rekabet etmeme
yükümlülüğü, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından, sadece alıcının söz konusu 90
tesiste yürüteceği faaliyetini kapsar.” şeklindedir.
2002/2 sayılı Tebliğ’in açıklanmasına ilişkin Kılavuz’un 36. paragrafında ise, Tebliğ’in
5. maddesinde dikey anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüklerine yönelik olarak
düzenlenen istisna konusunda, “Tebliğ’in 5 inci maddesi ile getirilen bu istisna,
“öncelikle ve özellikle” ilişkinin başlangıcından itibaren üçüncü şahıslardan ayni ya
11-44/972-323
3
da şahsi haklar kapsamında taşınmazın kullanma ve/veya yararlanma hakkının
alınması ve bunu müteakiben tesisin bizzat sağlayıcı tarafından işletilmesi ya da
kullanma/yararlanma hakkı veren ile hiçbir bağlantısı olmayan şahıslarla bayilik
ilişkisinin kurulması ile sınırlıdır. Muafiyet kapsamındaki beş yıllık süre dolmadan;
faaliyetlerin sona erdirilmesi, devralma vb. yollarla dikey anlaşmanın taraflarında 100
değişiklik ortaya çıkması halinde muafiyetten yararlanılabilecek sürenin uzaması söz
konusu değildir.” şeklinde açıklama yer almaktadır.
Söz konusu hüküm ve açıklamalar dikkatle irdelendiğinde, bahse konu istisnadan
yararlanmanın, öncelikle iki koşuldan birinin varlığına bağlı olduğu görülmektedir. Buna
göre alıcı (bayi) anlaşmaya dayalı faaliyetini:
- ya doğrudan veya alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir
üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya (dağıtıcıya) ait tesis (akaryakıt istasyonu)
üzerinde,
- ya da bizzat sağlayıcı tarafından alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden
elde edilen bir ayni veya şahsi kullanım hakkına konu bir tesiste 110
sürdürmelidir.
Bunun yanı sıra Kılavuzda açıkça belirtildiği gibi, taraflar arasındaki dikey ilişkinin
istisna hükmünden yararlanabilmesi için, söz konusu ilişkinin en baştan itibaren
yukarıda belirtilen koşullara uygun olarak kurulması gerekmektedir. Nitekim
Danıştay’ın TOTAL/Akdağ dosyasında, Rekabet Kurulu kararına karşı Danıştay 13.
Dairesi’nin E.2006/1604 esas numarasına kayden açılan dava sonucunda verilen
13.05.2008 tarih ve K.2008/4196 sayılı kararın gerekçesi, bu değerlendirmeyi haklı
kılmaktadır. Söz konusu kararda özetle; dağıtıcının bayiyle kurmuş olduğu hukuki
ilişkinin yani taraflar arasındaki dikey anlaşmanın temelinin işletme sözleşmesi ve kira
sözleşmesi olmak üzere iki sözleşmeye dayandığı belirtildikten sonra, Yüksek 120
Mahkeme’nin, bayilik sözleşmesi de dahil olmak üzere anlaşmanın unsurlarında
sonradan oluşacak değişikliklerin değil, anlaşmanın en baştan itibaren 2002/2 sayılı
Tebliğ’e uygun olarak kurulup kurulmadığının dikkate alınması ve değerlendirmenin bu
çerçevede yapılması gerektiğine işaret ettiği görülmektedir.
Bunun yanında konunun akaryakıt sektörü özelinde ayrı bir önemi de bulunmaktadır.
Şöyle ki; akaryakıt sektöründe akaryakıt istasyonu olmaksızın istasyonlu bayilik
faaliyeti yürütülememesi nedeniyle, dağıtım firmalarının ve bayilerin yürüttükleri ticari
faaliyet ile istasyon arasında sıkı bir ilişki söz konusudur. Bu nedenle, 2002/2 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesinde sayılan özel durum bir yana bırakılırsa, beş yıllık rekabet
yasağı süresinin esasen; “bir dağıtıcının bir istasyonu tek seferde yapacağı 130
sözleşmeler yoluyla diğer dağıtıcıların faaliyetine kapatabileceği üst sınır” olarak
yorumlanması gerekmektedir.
Diğer taraftan, Rekabet Kurulunun ve Danıştayın konuyla ilgili olarak daha önce almış
olduğu kararlar ile de sabit olduğu üzere, intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzer
etkiye sahip sözleşmeler, bayi üzerindeki rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin
2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen beş yıllık üst sınırı fiili olarak aşmasına neden
olmaktadır. Bu bakımdan, işbu dosya kapsamında yer alan ve rekabet yasağı içeren
bayilik sözleşmeleri ve bunlarla bağlantılı intifa, kira gibi sözleşmelerin, aralarındaki
hukuki ve iktisadi ilişki nedeniyle tek bir anlaşma olarak 2002/2 sayılı Tebliğ’e
uygunluklarının değerlendirilmesi gerekmektedir. 140
I.2. Alpet Hakkındaki Şikayetlere İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler
I.2.1. İsmail Selvi
Kurum kayıtlarına 08.03.2011 tarih ve 1795 sayı ile intikal eden başvuruda özetle;
11-44/972-323
4
- Alpet ile sözleşme yenilemediklerinden dolayı (…..) TL’lik alacak davası ile karşı
karşıya oldukları,
- İntifa sözleşmelerinin 26.10.2011 tarihinde sona erdiği, fakat Alpet’in sözleşme
yenilemek amacıyla bu tarihten sonra da intifayı kaldırmayacağı konusunda
kendilerine baskı yaptığı,
- İstasyon üzerindeki ipoteğin de kaldırılmadığı
ifade edilerek, konu hakkında gereğinin yapılması talep edilmektedir. 150
Başvuru içeriği incelendiğinde, ihtilaf konusu hususlardan birinin taraflar arasındaki
borç-alacak ilişkisini ilgilendirdiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında imzalanan
sözleşmelerden kaynaklanan borç-alacak konuları taraflar arasındaki özel hukuk
ilişkisini ilgilendirmektedir ve bu nedenle söz konusu hususlar 4054 sayılı Kanun’un
kapsamı dışındadır. Bu ihtilafların çözümüne yönelik başvuru merciinin adli yargı
olduğu düşünülmektedir. Öte yandan ipotek hakkının terkini ile ilgili olarak ise Kurul
tarafından daha önce alınmış kararlar ile de sabit olduğu üzere, Rekabet Kurumunun
ipotek hakkının terkinine karar verme yetkisinin bulunmadığı ve bu hususun Hukuk
Mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu değerlendirilmektedir.
Taraflar arasındaki dikey ilişkinin sona erme tarihi ile ilgili olarak, raportörlerce, Alpet ile 160
görüşülmüş ve taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 26.10.2006 tarihinde, intifa
sözleşmesinin ise 20.10.2006 tarihinde akdedildiği öğrenilmiştir. Dolayısıyla, taraflar
arasındaki dikey ilişkinin grup muafiyetinden son yararlandığı tarih 20.10.2011 tarihidir.
Bu bilgiler ışığında, taraflar arasındaki dikey ilişkinin 20.10.2011 tarihine kadar grup
muafiyeti kapsamında olduğu ve mevcut durumda başvuruya ilişkin olarak 4054 sayılı
Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı kanaatine
varılmıştır.
I.2.2. Caner Petrol Ürün. Gıda Mad. ve Tur. İşlet. San. Tic. Ltd. Şti. (Caner Petrol)
Kurum kayıtlarına 21.04.2011 tarih ve 3055 sayı ve 29.06.2011 tarih ve 4771 sayı ile
intikal eden ve Havva Özden Su tarafından yapılan başvurularda; 170
- İzmir ili, Ödemiş İlçesi, Bozdağ Kasabası, Çayır mevkiinde bulunan 247 ada, 15-16
parselde kayıtlı akaryakıt istasyonunun önceki malik tarafından 2004 yılında 10
yıllığına Caner Petrol’e kiralandığı, söz konusu kira sözleşmesinden sonra bu
taşınmaz üzerinde Alpet lehine intifa ve ipotek hakkı tesis edildiği,
- Alpet’e çekilen ihtarnamelere rağmen 31.12.2010 tarihine kadar söz konusu
taşınmaz üzerinde bulunan intifa ve ipotek hakkının terkin edilmediği ve ipotek
hakkının baskı aracı olarak kullanıldığı,
- Daha sonrasında ise 15.04.2011 tarihinde anılan istasyon üzerindeki intifa hakkının
sona erdirildiği,
- Fakat Caner Petrol’ün halen yeni intifa hakkı tesisi gerçekleştirilmeksizin ve anılan 180
istasyonda akaryakıt kontrol sistemi kurmaksızın akaryakıt satışına devam ettiği ve
Alpet’in de Caner Petrol ile bayilik ilişkisini sürdürdüğü
ifade edilerek konu hakkında gereğinin yapılması ve gerekli müeyyidelerin
uygulanması talep edilmektedir.
Anılan istasyon ile ilgili olarak daha önceki malik ve yeni malik Hava Özden Su’nun
annesi Sayın Su tarafından da Kuruma yapılmış başvurular mevcuttur. Raportörlerce
Hava Özden Su ile yapılan telefon görüşmesi sonucunda istasyonun bulunduğu
taşınmazın mülkiyetinin annesinden kendisine devredildiği bilgisine ulaşılmıştır. Önceki
malik Sayın Su tarafından Kuruma yapılan başvurulara ilişkin Rekabet Kurulu
tarafından alınan 9.2.2011 tarih ve 11-08/160-52 sayılı kararda; 190
11-44/972-323
5
- Caner Petrol ile Alpet arasında kurulan dikey ilişki öncesi eski malik ile işletici
arasında kurulmuş kira ilişkisinin, söz konusu dikey ilişkiyi 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesinde yer alan istisnanın kapsamı dışına çıkardığı,
- Alpet ile Caner Petrol arasındaki dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2
sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanabildiğine, bahse konu dikey
ilişkiye 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de
tanınamayacağına, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde
aralarındaki dikey anlaşmaları sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında
4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi 200
hususunda Başkanlığın görevlendirilmesine
karar verilmiştir. Havva Özden Su tarafından yapılan başvuru içeriği incelendiğinde,
anılan taşınmaz üzerindeki intifa hakkının kaldırılması hususunda gerekenin yapıldığı
ve fakat Caner Petrol ile Alpet arasındaki bayilik ilişkisinin sürdürüldüğü
anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, eski malik Sayın Su ile işletici Caner Petrol arasında
imzalanmış 19.12.2003 tarihli 10 yıl süreli kira sözleşmesi nedeni ile halihazırda anılan
taşınmazın kullanım hakkı 19.12.2013 tarihine kadar Caner Petrol’dedir. Alpet ile
Caner Petrol’ün 20.09.2010 tarihinde 1 yıl süreli bayilik ilişkisi kurarak aralarındaki
anlaşmayı yenilediği de dikkate alındığında, intifa hakkını kaldıran Alpet ile ilgili olarak
bu başvuruya ilişkin 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine 210
gerek olmadığı ve başvurunun reddinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
I.2.3. Baras Teknik Ltd. Şti. (Baras Teknik)
Kurum kayıtlarına 27.5.2011 tarih ve 4055 sayı ile intikal eden ve Özvar İnş. Taah. İth.
İhr. San. ve Tic. A.Ş. (Özvar İnşaat) tarafından yapılan başvuruda; Özvar İnşaat ile fiili,
hukuki, ticari ve iktisadi birlikteliği bulunan Baras Teknik ile Alpet arasındaki dikey ilişki
kapsamında, intifa veren Özvar İnşaat’ın maliki bulunduğu Bursa ili, Osmangazi 1.
Bölge, 2724 ada, 2 parsel üzerinde Alpet lehine 27.03.2007 tarihinde 20 yıl süreli intifa
hakkı kurulduğu ifade edilerek, taraflar arasındaki dikey ilişkinin 27.03.2012 tarihine
kadar grup muafiyetinden yararlandığının tespiti ve bu tarihten sonra sözleşme
yapmaya zorlanması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem 220
yapılacağının Alpet’e bildirilmesi talep edilmektedir.
Raportörlerce başvuru sahibi ile yapılan görüşmede, başvuru sahibinin Bursa ilinde
Alpet dağıtım firması ile çalıştığı iki ayrı istasyonun bulunduğu, işbu başvurunun bir
önceki başvurularında karara bağlanmamış ikinci istasyona ilişkin olduğu belirlenmiştir.
Nitekim Alpet tarafından dikey anlaşmalar ve çeşitli uygulamalar yoluyla 4054 sayılı
Kanun’un ve 2002/2 sayılı Tebliğ’in ihlal edildiği iddiasına yönelik yürütülen diğer bir
önaraştırma safhasında bilgi isteme talebine cevaben Alpet tarafından gönderilen ve
Kurum kayıtlarına 06.04.2011 tarihinde giren yazıda, Baras Teknik ile Alpet arasında
iki ayrı istasyon için akaryakıt bayiliği dikey ilişkisi tesis edildiği ifade edilmiş ve bu
başvurunun konusunu oluşturan istasyon ile ilgili olarak; Özvar İnşaat’tan 05.03.2007 230
tarihinde 20 yıl müddetle intifa hakkı iktisap edildiği, Baras Teknik ile de 09.03.2007
tarihinde 5 yıl süreli bayilik anlaşması tesis edildiği, fakat daha sonra bayilik ilişkisinin
hitama erdirildiği ve intifa hakkına dayalı olarak halihazırda Uluyol Akaryakıt unvanlı
firma ile akaryakıt bayiliği tesis edildiği belirtilmiştir. Dolayısıyla mevcut bilgi ve belgeler
çerçevesinde, Alpet’in anılan taşınmaz üzerinde 05.03.2012 tarihine kadar intifa hakkı
bulunduğu ve mevcut durumda 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis
edilmesine gerek olmadığı değerlendirilmektedir.
11-44/972-323
6
I.2.4. Ergül İnş. Tic. San. ve Ltd. Şti. (Ergül İnşaat) 240
Kurum kayıtlarına 29.03.2011 tarih ve 2408 sayı ve daha sonra 01.04.2011 tarih ve
2481 sayı ile mükerrer olarak intikal eden ve Ergül İnşaat adına Hulki Ergül tarafından
yapılan başvuruda;
- Ergül İnşaat ile Alpet arasında 31.03.2003 tarihinde akdedilen sözleşme ile Alpet
lisansı ile akaryakıt istasyonu işletilmeye başlandığı, Alpet lehine anılan istasyonun
bulunduğu taşınmaz üzerinde Alpet lehine 15 yıllık intifa hakkı ve teminat ipoteği
tesis edildiği,
- İlgili Rekabet Kurulu kararları üzerine, Alpet’e 15.09.2010 tarihinde ihtarname
çekilerek intifa, ipotek ve teminatların terkininin talep edildiği,
- Alpet’in 20.09.2010 tarihinde kendilerine intifa ve diğer teminatların terkini için bir 250
isim bildirilmesini bildiren bir yazı gönderdiği, Alpet’e ilgili kişinin kimlik bilgilerinin
iletildiği, fakat bu noktadan sonra Alpet’in bu kişi adına vekaletname düzenleme ve
intifanın terkini işlemini gerçekleştirmediği,
- Dağıtım firmasının maddi talepleri ile ilgili mahkemelerde dava açmasını engelleyen
bir konunun bulunmadığı, dağıtım firmasının Ergül İnşaat’tan doğmuş veya doğacak
herhangi bir alacağının da mevcut olmadığı,
ifade edilerek konu hakkında gerekenin yapılması ve gerekli müeyyidelerin
uygulanması talep edilmektedir.
Konuya ilişkin olarak Alpet’ten 04.07.2011 tarihinde elde edilen bilgilerden; rekabet
hukuku alanında yapılan son düzenlemeler sonrasında bayi ile Alpet arasındaki dikey 260
ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar grup muafiyetinden yararlandığı anlaşıldığından,
bayinin talebine uygun olarak intifa terkinine olanak sağlayacak şekilde kendilerine
vekaletname tanzim edildiği anlaşılmıştır. Konuya ilişkin olarak raportörlerce, Ergül
İnşaat ile görüşülmüş, vekaletnamenin kendilerine ulaştığı bilgisi teyit edilmiştir.
Bu bilgi ve belgeler çerçevesinde; intifanın tapudan terkini için gerekli vekaletnamenin
Alpet tarafından bayiye verilmiş olması nedeniyle, başvuruya ilişkin olarak 4054 sayılı
Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı kanaatine
varılmıştır.
I.2.5. Şeker Finansal Kiralama A.Ş. (ŞFK)
Kurum kayıtlarına 19.04.2011 tarih ve 3004 sayı ile intikal eden ve ŞFK adına Dinçer 270
Karaduman tarafından yapılan başvuruda;
- Tapuda Ankara, Yenimahalle, Ergazi İmar Mahallesi, 42700 ada, 2 parsel’de kayıtlı
taşınmaz Elif Yalçın’ın mülkiyetinde iken, 3.4.2006 tarihinde Alpet lehine bu
taşınmazda intifa hakkı tesis edildiği,
- Daha sonra bu taşınmazın 16.8.2006 tarihinde ŞFK’nin mülkiyetine geçtiği,
- İntifa hakkının mevzuat gereği 3.4.2011 tarihinde sona erdiği ve fakat Alpet
tarafından intifanın fek edilmediği, konuya ilişkin Alpet’e 29.3.2011 tarihinde
ihtarname çekildiği, ancak ihtarnameye rağmen Alpet’in intifayı fek etmemekte
kararlı olduğu
ifade edilerek konu hakkında gerekli incelemenin yapılması ve gerekli müeyyidelerin 280
uygulanması talep edilmektedir.
Konuya ilişkin olarak Alpet’ten 04.07.2011 tarihinde elde edilen bilgilerden;
- Halihazırda ŞFK’nın mülkiyetinde bulunan istasyonun önceleri Dinçer Karaduman’ın
ortağı bulunduğu Serhatlar Akaryakıt ve Özkar Elit Petrol tarafından da işletildiği,
11-44/972-323
7
- Anılan istasyonun, yatırım masrafları Alpet tarafından karşılanmış daha önce
üzerinde akaryakıt bayiliği faaliyeti gerçekleşmemiş arazi üzerinde kurularak
faaliyete başladığı,
- Fakat dikey ilişkinin rekabet hukuku düzenlemelerine göre hitamıyla birlikte taraflar
arasında yeni bir anlaşma tesis edilememesi sebebiyle, istasyon üzerindeki intifa
hakkının kaldırılmasına ilişkin vekaletnamenin tanzim edilerek ilgilisine gönderildiği 290
anlaşılmıştır. Konuya ilişkin olarak raportörlerce, Dinçer Karaduman’ın avukatı ile
görüşülmüş, intifanın terkini için vekaletname düzenlendiği bilgisi doğrulanmıştır.
Dolayısıyla her ne kadar ŞFK ile Alpet arasındaki dikey ilişki Rekabet Kurulunun
25.02.2010 tarihli ve 10-19/229-87 sayılı Delta ve 18.03.2010 tarih ve 10-24/338-122
sayılı Total kararlarıyla getirilen daha önce üzerinde akaryakıt faaliyeti gerçekleşmemiş
araziler üzerinde kurulmuş olma şartını taşısa da, aynı kararın devamında yer alan
“bayinin, dağıtıcı firma tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye
tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi” opsiyonu nedeniyle
anlaşmanın bir beş yıllık süre daha yenilenmediği ve taraflar arasındaki dikey ilişkinin
bireysel muafiyet kapsamında değerlendirilemeyeceği görülmektedir. Bu bilgi ve 300
belgeler çerçevesinde; intifanın tapudan terkini için gerekli vekaletnamenin Alpet
tarafından bayiye verilmiş olması ve taraflar arasındaki dikey ilişkinin sona erdirilmiş
olması nedeniyle başvuruya ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir
işlem tesis edilmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
Öte yandan ipotek hakkının terkini ile ilgili olarak ise Kurul tarafından daha önce
alınmış kararlar ile de sabit olduğu üzere, Rekabet Kurumunun ipotek hakkının
terkinine karar verme yetkisinin bulunmadığı ve bu hususun Hukuk Mahkemelerinin
görev alanı içinde olduğu değerlendirilmektedir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 310
- İsmail Selvi tarafından yapılan başvuru bakımından, başvuru konusu hususlardan
borç-alacak ilişkisine konu kısımların 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığına,
taraflar arasındaki dikey ilişkinin 20.10.2011 tarihine kadar grup muafiyeti kapsamında
olduğuna,
- Havva Özden Su tarafından yapılan başvuru bakımından, istasyonun bulunduğu
taşınmazlar üzerindeki intifa/kira haklarının tapudan terkin edilmiş olması nedeniyle
söz konusu başvuru ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığına, eski malik ile işletici Caner Petrol Ürünleri Gıda
Maddeleri ve Turizm İşletmeciliği San. Tic. Ltd. Şti. (Caner Petrol) arasında imzalanan
19.12.2003 tarihli kira sözleşmesi uyarınca, istasyonun kullanım hakkının kira 320
sözleşmesinin hitamına kadar Caner Petrol'de bulunduğuna,
- Özvar İnşaat Taah. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan başvuru bakımından,
Baras Teknik Ltd. Şti. ile Alpet arasındaki dikey ilişkinin 05.03.2012 tarihine kadar grup
muafiyeti kapsamında olduğuna,
- Ergül İnşaat adına Hulki Ergül ve Şeker Finansal Kiralama A.Ş. adına Dinçer
Karaduman tarafından yapılan başvurular bakımından, anılan istasyonların bulunduğu
taşınmazlar üzerindeki intifa/kira haklarının tapudan terkin edilmiş olduğu, bu nedenle
söz konusu başvurular ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığına,
330
11-44/972-323
8
- İpoteklerin terkinine ilişkin hususların 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen rekabet
yasağı süresi ile bağlantısının bulunmadığına ve bu konudaki şikayetlerin reddine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy