AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 35034/10
Tahir ALTUN / Türkiye
(Ekteki tabloya bakınız)
Başkan
Branko Lubarda,
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Marko Bošnjak
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla, 17 Haziran 2021 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Yukarıda belirtilen 1 Haziran 2010 tarihli başvuruyu,
Başvurunun kayıttan düşürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından sunulan deklarasyonu ve başvuranın bu deklarasyona cevabını göz önüne alarak gerçekleştirdiği müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USUL
Başvurana ilişkin bilgiler ekteki listede yer almaktadır.
Başvuran, Batman Barosuna bağlı avukat M. Korkmaz tarafından temsil edilmiştir.
Söz konusu başvuru, esas olarak, 3 Mayıs 2004 tarihinde Batman’da gerçekleşen bir yeraltı patlaması sonucu başvuranın maruz kaldığı taşınmaz zararı ile ilgilidir. Başvuranın, süre sınırı kuralının hatalı uygulandığı iddiası nedeniyle tazminat talebinde bulunmak için hukuk mahkemelerine erişim sağlayamamasına ilişkin Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetleri ve patlamanın sonucu olarak mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkin Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamındaki şikâyetleri Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
Hükümet, Sözleşme’nin 6. maddesi kapsamında ileri sürülen sorunların çözüme kavuşturulması amcasıyla bir deklarasyon sunmuştur. Hükümet, mevcut başvuruya konu olan hukuk davalarının, mahkemeye erişim hakkına ilişkin olarak Sözleşme’nin 6. maddesinde öngörülen standartları yerine getirmediklerini kabul etmiştir. Hükümet, ekteki tabloda belirtilen miktarın başvurana ödenmesini teklif etmiş ve Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca Mahkemeyi başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir. Söz konusu miktar, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kararın tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Bu miktarın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmiştir.
Bu ödeme, davanın nihai çözüme kavuşturulduğu anlamına gelecektir.
Başvuran, deklarasyon şartlarını kabul ettiğini Mahkemeye bildirmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Mahkeme, başvuranın Hükümet tarafından sunulan deklarasyonda belirtilen şartları açık bir şekilde kabul etmesinin ardından, davanın taraflar arasında varılan dostane çözüm olarak değerlendirilmesi gerektiği kanısındadır.
Mahkeme dolayısıyla, taraflar arasında ulaşılan dostane çözümü dikkate almaktadır. Mahkeme, çözümün temelinde, Sözleşme ve Protokolleri kapsamında tanımlanan insan haklarına saygı ilkesinin yer aldığı ve başvurunun deklarasyonun kapsadığı kısmının incelenmesine devam edilmesini haklı kılacak herhangi bir neden bulunmadığı kanısındadır.
Yukarıda belirtilenler dikkate alınarak, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetlere ilişkin olarak bu başvurunun kayıttan düşürülmesi uygundur.
Başvuran aynı zamanda, Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında aşağıdaki şikâyetlerde bulunmuştur:
(i) Devlet yetkilileri, patlamayı ve sonucunda taşınmazına gelen zararı önlemek için gerekli önlemleri almaya ilişkin pozitif yükümlülüklerini yerine getirmemişlerdir.
(ii) Devam eden sızıntı ve yeni patlamaların meydana gelme riski sebebiyle ilgili tarihte halen yürürlükte olan, patlamadan sonra yetkili makamlar tarafından yapılara ilişkin getirilen kısıtlamalar taşınmazının kullanımını ciddi şekilde kısıtlamıştır.
(iii) Bilirkişiler tarafından tanınmasına rağmen maruz kaldığı zarar tazmin edilmemiştir.
Mahkeme, (i) ve (ii) şikâyetlerine ilişkin olarak, bu şikâyetleri incelemiş ve elinde bulunan tüm belgeler ışığında ve şikâyette bulunulan hususların yargı yetkisine girdiği ölçüde, söz konusu şikâyetlerin, Sözleşme’nin 34. ve 35. maddelerinde yer alan kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamadıkları ya da Sözleşme ve Protokolleri ile öngörülen hak ve özgürlüklerin ihlaline işaret etmedikleri kanaatine varmıştır (bk. Kurşun/Türkiye, no. 22677/10, §§ 125 ve 129-33, 30 Ekim 2018).
Dolayısıyla, Mahkeme, başvurunun bu kısmının Sözleşme’nin 35 § 4 maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmaktadır.
Mahkeme, başvuranın patlama nedeniyle taşınmazına gelen zararın tazminatını alamamasına ilişkin yukarıda bahsedilen (iii) şikâyeti ile ilgili olarak, Hükümetin söz konusu hukuk davalarında eksiklikler olduğuna yönelik ihlali kabul etmesini göz önünde bulundurarak bu şikâyetin kabul edilebilirliği veya esasının ayrı ayrı incelenmesine gerek olmadığını değerlendirmektedir (bk. yukarıda anılan Kurşun kararı, § 128).
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetlere ilişkin olarak başvurunun, Sözleşme’nin 39. maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine;
Sözleşme’ye Ek 1 No’lu Protokolün 1. maddesi kapsamında başvuranın kaza nedeniyle ortaya çıkan maddi hasara karşı tazminat alamamasına yönelik şikâyetin kabul edilebilirliğine ve esasına yönelik incelenme yapılmasına gerek olmadığına;
Başvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiş olup 8 Temmuz 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir. {s
Viktoriya Maradudina Branko Lubarda
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi ve Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamındaki şikâyetleri konu alan başvuru
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuranın adı
Doğum yılı
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Yazısının Alındığı Tarih
Maddi ve Manevi Zararlar ile Masraf ve Giderler için verilmesine hükmedilen meblağ
(avro cinsinden)[1]
35034/10
01/06/2010
Tahir ALTUN
1965
24/11/2020
31/03/2021
9.000
[1] Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere.