T.C. .Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1003 Esas
KARAR NO: 2020/453
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 27/08/2018
KARAR TARİHİ: 29/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortalısı olan -------------tarafından ----------- satın alınan ------- sayılı fatura muhteviyatı ------------ malzemenin---------- davalı şirketin sorumluluğu altında --------- plakalı araçla parsiyel yük olarak taşındığını ve emtianın ----- tarihinde ------ eşliğinde ------ intikal ettiğini, ancak --------- aracın güvenlik mührü açıldıktan sonra yapılan kontrolde ------------ kabında hasar olduğunun tespit edildiğini ve müvekkilinin sigortalısı konumunda olan alıcısı emrine, araç sürücüsünün iştiraki sağlanmak suretiyle düzenlenen tutanağa ve taşıma belgesine konan hasar meşruhatına kayden hasarlı vaziyette teslim edildiğini, olayın müvekkiline bildirilmesi üzerine görevlendirilen bağımsız eksperin mahallinde yaptığı hasar tespit çalışması sonucuna göre belirlediği---- tutarındaki hasar bedelini -------------tazmin eden müvekkilinin TTK md.1472'ye göre sigortalısının haklarına halef olduğunu, ödenen tazminatın dava konusu emtiayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar ziya ve hasarının tamamından sorumlu olan davalıdan rücuen tahsilini teminen icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafın aleyhine yürütülen takibi haksız yere yaptığı itirazla durdurduğu için işbu davanın açılması zarureti doğduğunu gerekçe göstermek ve müvekkilinin fazlaya ilişkin tüm haklarını da saklı tutmak suretiyle, davanın kabulünü, davanın dayandığı icra takibine vaki itirazlann kaldırılmasını ve kaldığı yerden devamını yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini ve davalı borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinden------------ işine konu ürünlerden --- kap içindeki --- adet emtianın tamamı hasarlı kabul edilerek bedeli olan ------- hasarlı kısma İsabet eden ------ilave bedel için ----dâhil edilmek suretiyle ----- olarak tespit edilen hasar bedelinden sovtaj tenzili yapılmak suretiyle kalan miktarın tazminat olarak rücuen talep edildiğini, ancak ambalaj, yükleme ve istifleme işlemlerinin gereği gibi yapılamasından kaynaklandığı iddia edilen hasar, nakliyat sigortası teminatına dâhil olmadığından ve davacının düzenlediği poliçenin şartlan ile çelişen hasar için ödediği tazminat da hatır ödemesi niteliğinde olduğundan tazmin edilen bedelin rücu konusu yapılamayacağını, olay konusu yük parsiyel olarak taşınmış olsa da dava dışı göndericinin müvekkiline dava konusu yükün üst üste istiflenerek taşınmaması gerektiğine dair her hangi bildirim yapmadığını, bu durumda dava konusu taşıma işinin tabi olduğu CMR Konvansiyonunun 17. Maddesinde yer alan düzenlemelere göre müvekkiline derdest davada tartışılan hasar için tazminat bağlamında mesuliyet yüklenemeyeceğini, gerçek zarar ortaya çıkmadan, malın zarar görmüş olabileceği ihtimaline binaen ödenen tazminattan keza %10 fazla ödenen miktardan müvekkilinin zaten sorumlu olmadığını, her halükarda müvekkilinin somut olaydaki mesuliyetinin, sorumluluk sınırının ya da talep edilebilecek faizin davacının talebine ve/veya tazmin ettiği miktara göre değil, müvekkilinin üstlendiği taşıma işinin tabi olduğu CMR Konvansiyonu'nda yer alan hükümlere göre belirlenebileceğini, bu nedenle işbu davanın müvekkilinin üzerine düşebilecek mesuliyete sigorta güvencesi sağlayan sigorta şirketine de ihbar edilmesi ve talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespiti gerektiğini, müvekkili aleyhine ikame edilmiş olan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle husumetten ve nihai olarak da esastan reddini, yargılama masrafları ile ücreti vekâletin de davacı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmektedir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile; ...nun 67.maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
------- İcra Müdürlüğünün --------- sayılı takip dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhine hasar dosyası rücu alacağına dayalı --------- alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalının süresinde takibe borca ve ferilerine itirazlarını bildirdiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Bilirkişi ---------tarafından hazırlanan raporda özetle; Her ne kadar Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartlarının 5. Maddesi uyarınca, "malların gereği veçhile hazırlanmamış veya tertiplenmemiş olmasından veya ambalaj kifayetsizliğinden" ileri gelen ziya ve hasarlar ----------- nakliyat sigortası teminatından "hariç" tutulmuş ise de; somut olay konusu emtia ekspertiz raporunda kayıtlı bilgilere göre naylon ile sarılarak sandık içerisine konmuş ve etrafı plastik şeritle sarılarak, ambalajlanmış ancak------------- parsivel yük olarak sevk aracına davalı taşıyıcının sorumluluğu altında istiflendikten sonra üst üste konan paletler --------------araç kasasına tam sabitlenmediğinden": aracın güzergâh boyunca yaptığı mutat salınımların etkisiyle hareket ettiği için; altta kalan palet zarar görmüş ve alıcısı emrine hasarlı vaziyette teslim edilebilmiştir. alıcısı emrine ---- hasarlı vaziyette teslim edilebilen ---------------- sayılı çekinceli CMR kapsamındaki dava konusu -------- içindeki--- adet emtianın hasarı dolayısıyla davalı taşıyıcının taşımanın tabi olduğu kurallara göre tazminat bağlamında sorumlu tutulabileceği miktarın hasarlı -- paletteki ürünün bedeli ----------bu bedelden ------------------ sovtaj bedeli düşülmek suretiyle -----------olarak hesaplandığı, davalı şirketin uluslararası karayolu taşıma mesuliyetini üstlendiği --- palete istiflenmiş toplam ---------------parsiyel yük içinden alıcısı emrine çekinceli teslim edilebilen ----- sayılı CMR kapsamındaki ----------yük için tazminat bağlamında CMR Md.23/3"de öngörülen sorumluluk üst sınırı ise işbu raporun tanzim tarihi itibariyle bile ---------------yaptığından ve bu tutar derdest davada tartışılan miktarın üzerinde olduğundan, davanın kabulü halinde ayrıca -- hesabı yapılmasına gerek kalmadığı, talebin haklılığına hükmedilmesi halinde ise davacının bu alacağına, miktarı infaz aşamasında belirlenmek üzere davanın dayandığı takip tarihinden itibaren -------------- oranında döviz faizi de işletilebileceği, belirtilmiştir.
Taraf vekilleri rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuşlardır.
Tüm dosya kapsamından; Davanın, taşıma sırasında hasar nedeniyle davacı ... şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği bedelin davalı taşıyıcıdan rucuen tahsili talebine ilişkin olduğu, davacının dava dışı sigortalısı -------------unvanlı üretici şirketten satın aldığı ------------ sayılı fatura muhteviyatı --- malzemenin, naylon dolguyla sarılmak suretiyle sandık içine yerleştirilip, etrafı plastik şerit ile ambalajlanmış vaziyette toplam ---- palete istiflendiği ve --kiloluk parsiyel yük olarak davalının sorumluluğu altında ------ plakalı araçla ----------- formunda yer alan bilgilere göre farklı satıcılardan satın aldığı aksam parçalarla birlikte ----- gönderildiği, ancak davalı tarafın ----------------olarak teslim aldığı ve ----- plakalı araçla ---taşıdığı emtiaları alıcısı emrine teslim aldığı haliyle teslim edemediği; ------- sayılı uluslararası taşıma belgesi ---- kapsamındaki ------------- malzemenin de yüklendiği ---- plakalı araç sürücüsünün iştiraki sağlanmak suretiyle --- tarihinde düzenlenen tutanağa ve taşıma belgeleri ------- üzerine konan--------------şeklindeki meşruhata kayden alıcısı emrine çekinceli olarak teslim edilebildiği,
Hasarın davacı tarafa bildirilmesi üzerine davacı tarafından görevlendirilen eksperin ----------- mahallinde yaptığı incelemede; "sevkiyat sırasında aracın salınımlarıyla üst üste konulan sandık kasaların araç kasası içerisinde kaymış olması yüzünden üsteki kasaların kenar kısımlarının alttaki kasaları zedelemesinin yarattığı baskı nedeniyle hasarlanan ------ nolu sandık içindeki --- adet emtia üzerinde kılcal çatlaklar ve yüzeylerinde kazıntılar izlendiğini" belirttiği, üretici firmanın kümülâtif hasar bedelini, ------------- sovtaj bedelini hariç tutmak suretiyle, poliçede öngörülen %10 ilave bedel ve kısmi taşıma ücreti dâhil -------- olarak belirlediği hasar bedelini (bu miktar üzerinden sigortalısından aldığı; "içeriğinde TTK. Md.1472 ve TBK Md-183'e oöre devir ve temlik beyanı" da bulunan bilâ tarihli) ibraname-tazminat makbuzuna kayden ----------- aracılığıyla ---kazanacak şekilde dava dışı ------ yararına, brüt --- prim karşılığında --- düzenlenen, ---------- vadeli, araç başına ---- teminat bedelli ve -- sayılı --------teminatından sigortalısına ödediği, davacının tazmin ettiği bedelden --- sovtaj tenzili yapmak suretiyle ------------ kısmını davalıdan talep ettiği, olayda CMR Konvansiyonunun uygulanması gerektiği,
CMR Konvansiyonu' nun uygulanması bakımından taşıyıcı çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden (CMR md.3); keza taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtlardan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut ta çalışanlarının hata ve/veya ihmallerinden dolayı (CMR md.17/3) sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olduğu,
Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere taşınacak emtiaların parsiyel olarak sevk aracına yüklenip, istiflenmesi ve güzergâha uygun bir şekilde araca sabitlenmesi (somut olayda davacının sigortalısının veya dava dışı gönderenin değil» davalı taşıyıcının mesuliyeti altında olduğundan ve sabitleme hatası nedeniyle ---------- plakalı araçla taşınan yük, nakliye sürecinde hasar gördüğü için alıcısı emrine teslim alındığı halde hasarsız ve çekincesiz olarak teslim edilemediğinden; davalı taşıyıcının, nakliye sürecinde zarar gören eşya üzerinde hak sahibi olana karşı üstlendiği taşıma işinin tabi olduğu kurallara göre tazminat ödeme mükellefiyetinin doğduğu; tutanağa bağlanmak suretiyle alıcısına çekinceli taşıma belgesi ile teslim edilebilen ---------- parsiyel yük için aksine yönelik iddiaları ispat külfeti taşıyıcının üzerine geçtiği, tazminat bağlamında taşıyıcının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek beyyinelerden istifade edemeyeceği ve nakliye sürecinde meydana gelen zarardan dolayı alıcıya ya da göndericiye yahut da akdi veya kendisine taşıma işini devreden üst taşıyıcıya veya "onlardan birinin sigortacısına" karşı sorumlu tutulabileceği durumlarda (taşıyıcının CMR Md.29 nazarından ağır kusurlu olmadığı durmlarda; tam metni dava dosyasına sunulan CMR Konvansiyonunda öngörülen şekilde, eğer ki yüke ve ambalajına çekince konmadan teslim alınan emtia alıcısı emrine "somut olayda olduğu gibi" teslim alındığı halde çekincesiz olarak teslim edilememiş ya da "teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikme için taşıyıcıya CMR Md.30 uyarınca gerekli ihbar yapılmış ve 32/1-a maddesine göre teslim tarihinden, itibaren 1 yıl içinde tazminat talep edilmiş ise) CMR Konvansiyonunun 23/1. maddesi; taşıyıcıyı yükün "kısmen veya tamamen kaybından" dolayı eşyanın taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre döviz bazındaki tazminat taleplerinde; hasar tazminatının ödendiği tarihten itibaren veya 3095 SK. Md.4/a'ya göre değil; CMR Md.27 uyarınca, taşıyıcıya keşide edilen yazılı bildirim tarihinden itibaren %5 oranında maktu faiziyle birlikte tazminat ödemekle sorumlu tutulması gerektiği ve aynı maddenin 3. fıkrasında tazminat miktarının; hasar dolayısıyla "eksilen ya da zayi olan" malın brüt ağırlığının kilogramı başına 8.33 hesap birimini --------- aşamayacağı, ki somut olayda bu üst sınırı aşan bir talep olmadığı, sigortacının sigortalısına, münakit sigorta sözleşmesinde öngörüldüğü için tazminat olarak ödediği %10 ilave bedelden ise, sigorta sözleşmesinin tarafı olmayan taşıyıcının sorumlu olmayacağı, belirlenen sovtaj bedelinin hasar bedelinden mahsup edilmesinin gerektiği,
Bilirkişi tarafından yapılan hesabın ve tespitlerin gerekçeli ve denetlenebilir olması nedeniyle Mahkememizce uygun görüldüğü ve sonuç olarak davacının ---------- rücuen davalıdan talep etmekte haklı olduğu anlaşılmakla bu bedel üzerinden itirazın iptaline ve alacağa takip tarihinden itibaren CMR Konvansiyonuna göre maktu % 5 oranında faiz işletmek gerekmiş, her ne kadar kısa kararda yazılması sehven unutulmuşsa da bakiye talebin reddine karar verildiği, alacak likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden davacının inkar tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ---------
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Davalının -------İcra Müdürlüğünün ---- sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin ------- asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 5 oranında faiz işletilmesine,
2-Alacak likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin reddine,
3-Karar harcı 2.431,55 TL'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 428,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.003,15 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 35,90 TL başvuru, 428,40 TL peşin nispi harç olmak üzere toplam 464,30 TL'nin davalıldan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 141,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 741,50 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 670,84 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına
6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 5.339,37 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalı ... şirketi kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
29/09/2020