T.CAnadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/433 Esas
KARAR NO: 2019/657
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/04/2016
KARAR TARİHİ: 02/07/2019
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu ------- havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; -------- tarihinde dava dışı -------- plakalı araçtan düşen varil sebebiyle ------------plakalı araçlar varile çarpmamak için durduğu ve -------- plakalı aracın duramayarak ----- plakalı ve -------- plakalı araçlara çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ayrıca söz konusu zincirleme kazada ------- plakalı araç kazayı fark ederek durduğu ancak arkadan gelen --------- plakalı araç takip mesafesini korumadığından duramayarak ---------- plakalı araca arka taraftan çarptığını, bu nedenle zincirleme trafik kazası meydana geldiğini, sigortalıları tarafından araçta meydana gelen hasarın ödenmesi için müvekkili şirkete başvuruda bulunulduğu, hasara uğrayan sigortalı aracın incelenmesi neticesinde -------- TL hasar tespit edildiği ve işbu tutarın --------- tarihinde sigortalılarına ödendiğini, yapılan bu ödeme ile TTK. Md. 1472 hükmü gereği sigortacı müvekkilinin ----------- sigortalısının kanuni halefi olduğunu, tüm kusur davalıya ait araç sürücüsünde olsa da bir an için mahkeme aksi yönde karar vermesi halinde BK madde 61. Maddesi "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde haklarında müselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır." hüküm gereğince davalı hasardan sorumlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından -------TL' nin ödenmesi için davalı tarafa başvuruda bulunulduğu ve ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 02/07/2019 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 18/05/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin sorumluluğunun kaza tarihi ile belirlenen teminatlarla ve sigortalısının kusuru oranı ile sınırlı olduğunu, dava konusu olayda ---------- plakalı araçtan düşen varil sebebiyle- bu varile çaprmamak için ani fren yapan araçlarla sigortalı aracın kusuruyla çarptığı iddia edilmiş ise de asli kusurlu olanın-------- plakalı araç olduğunu, sigortalı araca kusur ithaf edilmesinin hatalı ve hakkaniyete aykırı olacağını beyanla açıklanan nedenlerle haksız davanın reddine, faiz, masraf ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden faize yönelik taleplerin reddine, hasar ve talep ile ilgili tüm evrakların taraflarına tebliğine dek cevap ve delil sunma haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili hüküm duruşmasına katılmamıştır.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde 20/11/2015 tarihinde dava dışı araçtan düşen varil nedeni ile oluşan trafik kazası sebebiyle duran davacıya kasko sigortası ile davalıya sigortalı aracın çarpması sebebiyle hasarın meydana gelip gelmediği, meydana gelen hasar nedenie ile davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin diğer aracın trafik sigortasına rücu edip edemeyeceği noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği; Kasko sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın rücuan tahsili, davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK’nın 1472/1. maddesindeki “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER
Celp ve tetkik olunan ------- tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre; sürücü -------sevk ve idaresindeki ------- plakalı araç ile sürücü ---------- plakalı araçların kaza yaptıkları, kazaya karışan dava dışı başka araçlarında bulunduğu anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez --------- tarihinde -------. tarafından tanzim edilen Kasko Poliçesi incelendiğinde; poliçenin ------------ tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ---------- Mühendislik, sigortalanan aracın -------------- marka -------- plakalı araç olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan ------------ Plakalı aracın tescil bilgileri incelendiğinde; ------------ Mühendislik adına kayıtlı olduğu, ----- plakalı aracın ise --------- adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Makine Mühendisi bilirkişi -------- havale tarihli raporunda özetle; dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında 6 araçlı zincirleme trafik kazası olduğu, meydana gelen mazada "Kaçınılmazlık" faktörünün etkisinin olmadığı, önlenebilir bir kaza niteliğinde olduğu, söz konusu kaza ile ilgili olarak davacı beyanları ile dosya kapsamında------- plaka sayılı araç sürücüsünün %50 oranı ile asli kusurlu olduğu, ------------ plakal sayılı araç sürücülerinin etkili fren mesafesi içerisinde seyretmeleri nedeni ile kusursuz oldukları,-----------plaka sayılı araç sürücüsünün %25 kusur oranı ile tali kusurlu olduğu, --------plaka sayılı araç sürücüsünün %25 kusur oranı ile tali kusurlu olduğu, dava konusu ----- plaka sayılı - model --------- marka aracın 2. El kazasız piyasa rayiç değerinin yaklaşık -----TL olduğu, dava konusu ------- plaka sayılı aracın hasarına yönelik dosya muhteviyatına ibraz edilen yazılı veya görsel herhangi bir bilgi, belge ve doküman bulunmadığı, bu nedenle hasarın büyüklüğü ve hasar bedeli hakkında tespitte bulunmanın mümkün olmadığını beyan ve rapor etmiştir.
Makine Mühendisi bilirkişi ------- havale tarihli raporunda özetle; dava konusu olayın 3 ayrı kazadan oluştuğu ve sadece ikinci kazanın dava konusu olduğu, işbu raporda sadece ikinci kazanın kusur ve hasar yönünden değerlendirildiği, sürücü --------- yönetimindeki ----------- plakalı otomobili ile önnüde seyreden araçlarla emyinetli takip mesafesini korumadığı ve öndeki kazalara karışmadığı için emniyetli duran -------- plakalı otomobile arkadtan çarptığı için Karayolları Trafik Kanunun 56/c-84/d ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 107-157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, dava konusu ikinci kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, sürücü -------------- yönetimindeki ------- plakalı otomobili ile öndeki kazalara karışmadan emniyetlice durduğu halde arkadan gelen -------- plakalı aracın çarpması sonucu ikinci kazaya da karıştığı için dava konusu ikinci kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı, sürücü ------- sürücü ----, sürücü ----- sürücü -------- ün yönetimindeki araçlar ile ikinci kazaya karışmadıkları için dava konusu ikinci kazanın meydana gelmesinde kusurlarının olmadığı, tazminata konu --------- plakalı ---------- marka tipi,---- model, ------------ tarihinde, ------ km kullanıldıktan sonra kazaya karıştığı, ---- adına tescilli otomobilin teknik ve ticari yönden tam hasarlı(pert) durumunda ve hasar tutarının ----- TL ödendiği, davacı .--------- numaralı kasko sigorta poliçesiyle ----- plaklaı otomobilin ---------- tarihleri arasında kazanın meydana geldiği --------- tarihini de kapsayacak şekilde rayiğ değeri ile sigorta teminatı altına alındığı, Genel Şartların A.1 maddesi gereğince ------------------- palakalı otomobildeki hasarların kadar kasko teminatı altında olduğu, davalı ..--------- numaralı zorunlu mali sorumluluk(trafik) sigortası poliçesiyle ----- plakalı aracın kazanın meydana geldiği ------------ tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında ve maddi teminat limitinin araç başına ------- TL olduğu, Zorunlu mali sorumluluk(trafik) sigortası genel şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın hasar tutarının gerçek zarar ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta teminatı altında olduğu, somut olayda sigortalı ---------plakalı araç sürücüsü -------dava konusu ikinci kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu için davalı ... -----. İkinci kazada meydana gelen hasarların tamamından poliçe limitine kadar sorumlu olduğu, davacı ..------- işbu dava öncesinde davalı ... -----başvurduğunu ve Karayolları Trafik Kanunu 99.-Zorunlu Mali Sorumluluk(trafik) Sigortası Genel Şartlarının Madde B.2.a maddeleri gereğince temerrüde düşürüldüğünü ispatlayan belge dosyada blunamadığ, davacının sigortalısının tacir olduğu dikkate alındığında dava tarihi 12.04.2016 itibariyle avans faizi talep edilebileceği, sigorta şirketleri arasındaki rücu taleplerinin hızlandırılması hakkındaki protokol hükümlerinin uygulanmayacağı, -------- plakalı aracın --------- TL hasar tutarının dava tarihi ----- tarih itibariyle avans faizi ile talep edilebileceği yönünde beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır----------
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir-----------
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Araç Malikinin Sorumluluğu
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir. Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)
İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
------------Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur-
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Trafik Kazası Tespit Tutanakları, Tescil bilgileri, Kasko Poliçesi, Trafik Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Bilirkişi Raporları, ibraname, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; ------- tarihinde --------- plakalı tırdan düşen varile çarpmamak için ------ plakalı aracın yolun solunda durduğu, arkadan gelen ---------plakalı aracın ise -------- plakalı aracın arkasında durduğu, daha sonra ----------plakalı aracın duramayarak ---- plakalı araç ile --------- plakalı araçlara çarptığı, böylelikle birinci kazanın meydana geldiği, daha sonra davacı ... şirketine kasko sigortası ile sigortalı ----- plakalı aracın kazaya karışan araçlara çarpmadan durabildiği ancak arkadan gelen davalı ... şirketine ZMMS ile sigortalı ------- plakalı aracın ------- plakalı araca arkadan çarpması sonucu davaya konu ikinci kazanın meydana geldiği, bunun akabinde ------- plakalı aracın da duramayarak bu kez ----------- plakalı araca çarpması sureti ile üçüncü kazanın meydana geldiği, birinci ve üçüncü kazanın davaya konu olmadığı, davaya konu ikinci kazanın meydana gelmesinde davalının sigortaladığı araç sürücüsü --------- % 100 oranında kusurlu olduğu, davacının sigortaladığı araç sürücüsü ---------- kusurunun bulunmadığı, bu doğrultuda hazırlanan 15/05/2019 tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alındığı, 17/04/2017 tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen kazalar ayrılmış ve ---------- plakalı aracın takip mesafesini korumadığı ve bu nedenle araca arkadan çarptığı tespit edilmiş olmasına rağmen ilk kazaya ilişkin varil düşmesi olayı ile ikinci kaza ilişkilendilerek davalının sigortaladığı araç sürücüsüne % 25 oranında tali kusur izafi edilmesinin somut olaya uygun düşmemesi nedeniyle bu rapora itibar edilmediği, davada trafik(ZMMS) poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle 01/06/2015 tarihinden önce yürürlükte bulunan Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultudu hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan -------- tarihli bilirkişi raporuna göre davacının -------TL hasar bedeli zararının bulunduğu, --------- plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde KTK Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalayan davalı ... şirketinin hasar bedelini ödeyerek sigortalısına halef olan davacı tarafın zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre sorumlu olduğu ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince 11.550,00 TL' nin hüküm altına alındığı, alacağın haksız fiilden kaynaklanıyor olması ve davalının sigortalısının tacir olduğuna dair herhangi bir delilin dosyada bulunmaması ve ayrıca kazanın tarafları arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığından ticari iş karinesinin de uygulanamayacak olması nedeniyle davaya konu tazminata yasal faiz uygulanması gerektiği, davalıya başvuru tarihi dosya kapsamı itibari ile belli olmadığından davalı ... şirketi yönünden temerrütün dava tarihi itibarı ile oluştuğu sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 11.550,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı ... şirketinin sorumluluğu kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı kalmak kaydı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Başlangıçta peşin olarak alınan 197,25 TL harcın alınması gerekli olan 788,98 TL harçtan mahsubu ile bakiye 591,73 TL karar ve ilam harcının davalı 'dan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu peşin harç 197,25 TL, posta ve tebligat gideri 178,10 TL, bilirkişi ücreti 1.400,00 TL, olmak üzere toplam 1.775,35 TL yargılama masrafının davalı 'dan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 2.725,00 TL avukatlık ücretinin davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/07/2019