Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-67 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-26/767-220
Karar Tarihi : 16.05.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Osman Tan ÇATALCALI, Ebru İNCE
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Çağatay ÇOŞKUN
Yunus Emre Caddesi Orkide Apt. No:1 Dükkan:1 Maltepe/İstanbul
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
- Anadolu Akvaryum ve Pet Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.
Kaş üstü Mevkii Samandıra Cd. No:28 Büyükbakkalköy/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Anadolu Akvaryum ve Pet Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’nin Royal
Canin markalı kedi ve köpek mamalarını başvuru sahibine satmayı reddettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda ve 04.05.2012 tarihinde başvuru sahibi ile yapılan
telefon görüşmesinde özetle;
- Royal Canin markalı kedi ve köpek mamalarının Türkiye distribütörü Anadolu Akvaryum
ve Pet Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (Anadolu Pet)’den ürün talebinde bulundukları, ancak
firmanın başka bayileri olduğu gerekçesiyle başvuru sahibine ürün tedarik etmeyeceklerini
bildirdiği,
- Diğer bölgeler bakımından aynı sokakta yer alan birden fazla mağazaya ürün tedarik
edildiği halde, başvuru sahibinin satış noktasının olduğu bölgede tekel yaratılmaya
çalışıldığı,
- Yeni faaliyete geçen mağazalarında 10’a yakın, marka bilinirliğine sahip kedi ve köpek
maması markasının bulunduğu, Royal Canin’in de sektörde önemli markalardan biri
olduğu,
- Royal Canin markasını Anadolu Pet’in ürün tedariki yaptığı diğer satış noktalarından
temin etmek durumunda kaldıkları, diğer satış noktalarıyla rekabet edebilmek için bu
ürünlerde zarar ettikleri
iddia edilerek, gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.02.2012 tarih ve 1280 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 27.02.2012 tarih ve 2012-4-67/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun
görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 04.05.2012 tarih ve 2012-4-67/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
12-26/767-220
2 / 3
(5) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu iddia ile ilgili olarak
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına
gerek olmadığı ve şikâyetin reddi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
(6) Anadolu Pet, evcil hayvan ürünleri ve mamaları sektöründe dağıtım ve satış alanında
faaldir. Dosya kapsamında ilgili ürün pazarı, 18.02.2010 tarih ve 10-18/198-74 sayılı
Kurulu kararına paralel olarak “kedi mamaları pazarı” ve “köpek mamaları pazarı” olarak
belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
(7) İlgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.2.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(8) Başvuruda yer alan iddialar, 4054 sayılı Kanun’un “hâkim durumun kötüye kullanılması”
başlıklı 6. maddesinin (b) bendi çerçevesinde değerlendirilmesi gereken hususlar
içermektedir. 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde herhangi bir teşebbüsün
alıcıya mal vermeyi reddetmek suretiyle müşterileri arasında ayrımcılık yapmasının hâkim
durumun kötüye kullanımı olarak değerlendirilebilmesi için öncelikle söz konusu
teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda olması gerektiği açıktır. Bu bağlamda herhangi
bir pazarda hâkim durumda bulunmayan bir teşebbüsün bir kısım alıcıya mal vermekten
kaçınması, 4054 sayılı Kanun kapsamında rekabeti engelleyen, bozan veya kısıtlayan bir
eylem olarak değerlendirilmemektedir.
(9) Hâkim durum ise 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde tanımlanmıştır. Hâkim durumun
belirlenmesinde ilgili teşebbüsün pazar payı, pazarda faaliyet gösteren diğer firmaların
sayısı ve pazar payları gibi nicel ölçütlerin yanında, piyasaya giriş engelleri, fikri ve sınaî
mülkiyetin varlığı, teknolojik üstünlük gibi nitel ölçütler de kullanılmaktadır. Pazar payı
hâkim durumun belirlenmesinde tek başına yeterli bir ölçüt olmasa da teşebbüsün pazar
payının düşük olması, piyasanın çok sayıda oyuncunun yer aldığı rekabetçi bir piyasa
olması, ürünün homojen nitelikte olması ve giriş engellerinin bulunmaması gibi durumlarda
hâkim durumdan bahsetmek zorlaşmaktadır.
(10) Diğer yandan ilgili pazarda hâkim durumda olan bir teşebbüsün mal vermeyi reddetmesi
eylemi, pazarda rekabeti azaltmak ya da tümüyle ortadan kaldırmak amacına yönelik
olduğu veya bu etkiyi taşıdığı durumlarda yasaklanmaktadır. Teşebbüslerin mal vermeyi
reddetme eylemlerinin 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal olarak değerlendirilebilmesi için
aşağıda yer verilen koşulların bir arada varlığı aranmaktadır:
- Mal vermeyi reddeden teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda olması,
- Anlaşma konusu mal veya hakkın vazgeçilmez nitelikte olması,
- Ret eyleminin alt pazarda rekabeti önemli ölçüde olumsuz etkilemesi,
-Hâkim durumdaki firma tarafından gerçekleştirilen eylemin objektif bir gerekçesinin
olmaması.
12-26/767-220
3 / 3
(11) Başvuru konusu ile ilgili olarak Anadolu Pet’ten pazarın yapısı ve firmanın pazardaki
konumuna yönelik talep edilen bilgilere istinaden gelen cevabi yazıda özetle;
- Firmalarının Royal Canin markalı kedi ve köpek mamalarının Türkiye distribütörü
oldukları,
- Royal Canin markalı ürünlerin ilgili pazarlarda tahminen yaklaşık %8-10 pazar payına
sahip olduğu,
- Türkiye pazarına yakın tarihte yeni kedi ve köpek maması markalarının girdiği,
- Türkiye’de bugün itibarıyla, yerli ve yabancı olmak üzere yetmişin üzerinde kedi ve köpek
maması markası altında ürün arzının bulunduğu ve
- Pazarda Royal Canin’in yanı sıra Nestle Pruna Pro Plan, Hill’s, Champion, Goody gibi
önemli markaların yer aldığı
belirtilmektedir.
(12) 14.10.2009 tarih ve 09-47/1165 sayılı Kurul kararında da, Anadolu Pet tarafından sunulan
ve pazarın rekabetçi yapısına işaret eden bilgilere paralel olarak, Türkiye’de yılda takriben
15 bin ton kedi ve köpek maması satıldığı, söz konusu satışın, kedi ve köpek maması
pazarını 68 milyon dolarlık bir hacme ulaştırdığı, bu pazarda 20 firmanın 50 farklı markayla
bulunduğu bilgisi yer almıştır. 2010 yılında ise Türkiye'de evcil hayvanlara yönelik mama,
ilaç ve aksesuarlardan oluşan pazarın 230 milyon TL'lik bir hacme sahip olduğu, pazarın
170 milyon TL'sini kuru kedi ve köpek mamasının oluşturduğu, sektörde son yıllarda
özellikle yerli oyuncuların yatırımlarının ön planda olduğu bilgisi çeşitli basın ve yayın
organlarında yer almıştır. Bunun yanı sıra başvuru sahibi ile raportörlerce yapılan
görüşmeden, mağazasında Royal Canin’e ikame olabilecek yaklaşık 10 marka altında kedi
ve köpek maması satışı yaptığı anlaşılmış olup, mağaza portföyüne ait çok markalı
durumun sektörün rekabetçi yapısını destekler nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu
açıklamalar çerçevesinde Anadolu Pet’in rekabetçi bir pazarda faaliyet gösterdiği, firmanın
rakiplerinden ve müşterilerinden bağımsız hareket etmesini sağlayacak bir pazar gücüne
sahip olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(13) Diğer taraftan, hâkim durum şartından bağımsız olarak başvuruya konu teşebbüs
eyleminin yukarıda yer verilen kötüye kullanma şartlarını da bir arada sağlamadığı ve
Anadolu Pet’in anlaşma yapmama tercihinin piyasa ekonomisinin önemli unsurlarından
sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde vuku bulduğu sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy