Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı: D3/T.E.-99/2
Karar Sayısı: 99-21/192-108
Karar Tarihi: 29.04.1999
Toplantıya Katılan
İkinci Başkan : Prof. Dr.Tamer MÜFTÜOĞLU,
Üyeler : Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, Dr.Kemal EROL,
Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR.
Bildirimde Bulunan: Anadolu Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili Av. Teoman
SEYİTHANOĞLU (Atatürk Bulv. 199/A-12 06680 Kavaklıdere ANKARA)
Taraflar: - Anadolu Gıda San. ve Ticaret A.Ş.
Esenboğa Yolu Çankırı Kavşağı 21. Km ANKARA
- Atlas Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Davutpaşa Cad. No:10 Topkapı İSTANBUL
Dosya Konusu: Anadolu Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Atlas Gıda Pazarlama Sanayi ve
Ticaret A.Ş. arasında akdedilmiş olan distribütörlük sözleşmesine menfi
tespit/muafiyet verilmesine ilişkin talep.
Raportörlerin Görüşü: Sözkonusu şirketlerin aynı gruba dahil bağlı şirketler olması
nedeniyle tek bir teşebbüs olarak kabul edilmesi gerektiği, bağlı şirketler arası
anlaşmaların teşebbüsün kendi iç işi olarak görülmesi gerektiği ve bu itibarla
bildirilen anlaşmanın 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı düşünülmektedir.
DEĞERLENDİRME
(1) Anadolu Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Anadolu Gıda) ile Atlas Gıda Pazarlama
Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Atlas Gıda) arasında akdedilen distribütörlük anlaşmasına
menfi tespit/muafiyet verilmesi talebi ile Kurum kayıtlarına intikal eden bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması hakkında Kanun’un 4, 5 ve 8 inci
maddeleri ile 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca, Raportörler Tarkan ERDOĞAN ve Pelin UYANIK
tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 13.04.1999 tarih, D3/T.E.-99/2
sayılı Muafiyet Öninceleme Raporu’nu içeren 20.04.1999 tarih, REK.0.007.00.00/17
sayılı Başkanlık Önergesi, 99-21 sayılı Kurul toplantısında ele alınmıştır.
(2) Dosya mevcudu bilgilerden anlaşıldığı üzere, ilgili pazar, Türkiye Cumhuriyeti
sınırları dahilinde bisküvi ve gofret ürün pazarı olarak tespit edilmiştir.
(99-21/192-108)
2
(3) Sözleşme tarafı şirketlerin ortaklık yapıları incelendiğinde, her iki şirketin de Ülker
Grubunu oluşturan şirket ya da kişilerin kontrolünde olduğu görülmektedir. Anadolu
Gıda’da Ülker Grubuna dahil olan Yıldız Gıda ve Ambalaj Yat. San. ve Tic. A.Ş.
(Yıldız Gıda)’nin %22, Sabri Ülker’in %8, Orhan Özokur’un %3, Ahsen Özokur’un
%2, Ülker Grubu şirketi İstanbul Gıda Dış Tic. A.Ş.’nin %1 payı bulunmaktadır.
Şirketteki diğer hissedarlar ise Grup şirketleri olan Ülker Gıda San. ve Tic. A.Ş.,
Farmamak Amb. Mad. ve Amb. Mak. A.Ş. ve Taç Yat. Ort. A.Ş. ile Murat Ülker’dir.
Ayrıca şirketin %62’si hamiline yazılı hisse senedi olarak İMKB’de işlem görmektedir.
Atlas Gıda’da, Yıldız Gıda’nın %15, Anadolu Gıda’nın %26, Al-Tawfeek Company for
Investment Funds’ın %25, Murat Ülker’in %16, Ahsen Özokur’un %9, United
European Bank'in % 5, Orhan Özokur’un %2, F.Betül Ülker’in %1 ve Ali Ülker’in %1
payı bulunmaktadır.
Sözleşme taraflarının yönetim kurulları Ülker Grubu şirketlerinin yönetim kurullarında
yer alan üyelerden oluşmaktadır. Anadolu Gıda’da Yönetim Kurulunu Orhan Özokur
(Y.K. Başkanı), Murat Ülker (Y.K. Başkan Vekili), Ahsen Özokur (Üye), Ali Ülker
(Üye), Hilmi Durmaz (Üye) ve Georg Wiederkehr (Üye) oluşturmakta; Atlas Gıda’nın
Yönetim Kurulu ise Orhan Özokur (Y.K. Başkanı), Murat Ülker (Y.K. Başkan Vekili),
Ali Ülker (Üye), Yener Sonuşen (Üye) ve Jamal Afifi (Üye) den oluşmaktadır.
(5) 4054 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinde “teşebbüslerin aralarında yaptığı rekabeti
engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim
olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde
azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar”ın,
Kanun kapsamına girdiği belirtilmiştir.
(6) Kanun’un uygulanmasında Rekabet Hukuku anlamında “teşebbüs” kavramından ne
anlaşıldığı önem taşımaktadır. Teşebbüs kavramı ve teşebbüsler arası anlaşmalar
değerlendirilirken tarafların ekonomik bütünlük içinde olup olmadığı dikkate
alınmalıdır. Bir şirket diğer bir şirketin kontrolü altında ise bağlı işletme olarak
nitelendirilmekte ve ekonomik bütünlük içinde oldukları kabul edilmektedir. Nitekim
4054 sayılı Kanun ekonomik bütünlük yaklaşımını kabul etmiştir. Kanun’un 3 üncü
maddesinin gerekçesinde aynen “Teşebbüs tanımı yapılırken ekonomik bütünlük
ilkesi benimsenmiştir. Yani, bir yavru şirket tek başına değil, bağlı olduğu diğer şirket
veya şirketlerle birlikte değerlendirilecektir.” denilmek suretiyle teşebbüs tanımında
hukuki yapıdan çok, yürütülen ticari faaliyetler ve ekonomik olarak birbirlerine ya da
ortak bir gerçek veya tüzel kişiye bağlı ekonomik unsurlarının birliğine önem
verilmiştir.
(7) Yukarıdaki açıklamalar ışığında sözkonusu şirketlerin ortaklık yapıları ve karar
mekanizmaları incelendiğinde pay sahiplerinin ve yönetim kurulu üyelerinin hemen
hemen aynı kişiler olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ekonomik bütünlük kavramı
çerçevesinde ilgili şirketlerin aynı gruba dahil bağlı şirketler olması nedeniyle tek bir
teşebbüs olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
SONUÇ
(99-21/192-108)
3
(8) Anadolu Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Atlas Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. arasında
akdedilen distribütörlük sözleşmesine menfi tespit/muafiyet verilmesi talebiyle
yapılan başvurunun değerlendirilmesi sonucunda sözkonusu şirketlerin aynı gruba
dahil bağlı şirketler olması nedeniyle tek bir teşebbüs olarak kabul edilmesi
gerektiğine, bağlı şirketler arası anlaşmaların aynı ekonomik bütünlük çerçevesinde
teşebbüsün kendi iç işi olması nedeniyle, bildirilen anlaşmanın 4054 sayılı Kanun
kapsamında olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy