TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDURRAHMAN AKYÜZ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2012/620)
Karar Tarihi: 12/2/2013
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Alparslan ALTAN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Raportör
:
Cüneyt DURMAZ
Başvurucu
:
Abdurrahman AKYÜZ
Vekili
:
Av. Altan BALANTEKİN
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu, Spor Genel Müdürlüğü Merkez Ceza Kuruluncakendisine verilen disiplin cezasına karşı Spor Genel Müdürlüğü Tahkim Kurulu'naitiraz başvurusunda bulunduğunu ancak sonuç alamadığını belirterek, Anayasa’nın36. maddesi ile tanımlanan haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru, 14/11/2012 tarihindeAnayasa Mahkemesine şahsen yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığıtespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 25/12/2012tarihinde başvurunun çözümünün ilke kararını gerektirmesi nedeniyle AnayasaMahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3) numaralıfıkrası uyarınca kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafındanyapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Türkiye Wushu FederasyonuBaşkanı olan başvurucu, 11/8/2011 ila 17/8/2011tarihleri arasında Çin’de düzenlenen bir organizasyona Federasyon Başkanısıfatıyla katılmıştır. Başvurucu’nun başkanlığındakiheyette bir tercüman da görev almıştır.
6. Tercüman, gezi sırasında görevden ayrılmış, 17/8/2011 tarihinde diğer heyet üyeleri ile birlikteTürkiye’ye dönüş yapmamıştır.
7. Başvurucu hakkında Gençlik ve Spor Bakanlığının 21/5/2012 tarih ve 843 sayılı Oluru ile soruşturmaaçılmıştır. Soruşturma sonucunda Spor Genel Müdürlüğü Merkez Ceza Kurulunun 28/9/2012 tarih ve E.2012/4, K.2012/7 sayılı kararıyla,başvurucuya; tercümanı görevli olarak Çin’e götürdüğü, heyet 17/8/2011tarihinde Türkiye’ye döndüğü halde tercümanın dönüş biletinin isteği dışındaiptal edilmesi nedeniyle 28/8/2011 tarihinde döndüğü ve bu suretle görev suçuişlediği gerekçesiyle Amatör Spor Dalları Ceza Yönetmeliği’nin 51. maddesiuyarınca “üç ay hak mahrumiyeti” cezası verilmiştir.
8. Başvurucunun itirazı üzerine kararı inceleyen Spor GenelMüdürlüğü Tahkim Kurulu, 18/10/2012 tarih veE.2012/140, K.2012/188 sayılı kararında, isnat edilen eylemin sübut bulduğunailişkin Merkez Ceza Kurulu’nun kararında isabetsizlik görülmediğini, ancakeylemin anılan Yönetmeliğin 51. maddesi yerine 33. maddesi kapsamındadeğerlendirilmesi gerektiğini belirterek, başvurucuya Yönetmeliğin 33. maddesiuyarınca “üç ay hak mahrumiyeti” cezası vermiştir.
9. Başvurucunun karar düzeltme talebi de koşullarıoluşmadığı gerekçesiyle 22/10/2012 tarih veE.2012/140, K.2012/195 sayılı karar ile reddedilmiştir.
B. İlgili Hukuk
10. 21/5/1986 tarih ve 3289 sayılı Gençlik veSpor Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un ek 9. maddesinindokuzuncu fıkrası şöyledir:
“Tahkim Kurulu, …Federasyon başkanı ile yönetim, disiplin ve denetim kurulu üyelerinin, sporahlakına ve disiplinine aykırı davranışlarının tespiti halinde Bakan tarafındanGenel Müdürlük Merkez Ceza Kuruluna sevk edilmeleri sonucunda, Merkez CezaKurulunca verilecek kararlara karşı, ilgililerin itirazı üzerine karar verir.”
11. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Amatör Spor Dalları CezaYönetmeliği’nin “Centilmenliğe AykırıHareketler” kenar başlıklı 33. maddesi şöyledir:
“Onur kırıcı ve spor ahlakına ve centilmenliğeaykırı harekette bulunan yarışmalarda kural dışı hareket eden kişiler, buhususlarda aynı ceza hükmü bulunmadığı taktirde yirmigünden bir yıla kadar yarışmalardan men veya bir aydan bir yıla kadar, hakmahrumiyeti cezası ile cezalandırılır.”
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
12. Mahkemenin 12/2/2013 tarihindeyapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 14/11/2012 tarih ve 2012/620 numaralıbireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
13. Başvurucu, Spor Genel MüdürlüğüMerkez Ceza Kurulunca kendisine verilen "üç ay hak mahrumiyeti"cezasına karşı Spor Genel Müdürlüğü Tahkim Kurulu'na başvuruda bulunduğunuancak sonuç alamadığını, Tahkim Kurulunun bağımsız ve tarafsız olmadığını,kendisine yöneltilen suçlamanın niteliğinden haberdar olmadığını, göstermişolduğu tanıklarının beyanlarının dikkate alınmadığını, tahkim kurulu kararınakarşı itiraz yolunun bulunmadığını belirterek Anayasa’nın 36. maddesindetanımlanan haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
14. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:
“Herkes, Anayasada güvencealtına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesikapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıylaAnayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanunyollarının tüketilmiş olması şarttır.”
15. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenar başlıklı 45.maddesinin (3) numaralı fıkrası şöyledir:
“(3) Yasama işlemleri ile düzenleyici idariişlemler aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamayacağı gibi AnayasaMahkemesi kararları ile Anayasanın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler debireysel başvurunun konusu olamaz.”
16. Anayasa’nın “Hak aramahürriyeti” kenar başlıklı 36.maddesi şöyledir:
“Herkes, meşrûvasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veyadavalı olarak iddia ve savunma (Değişik ibare: 3.10.2001-4709/14 md.) ile adil yargılanma hakkına sahiptir.
Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindekidavaya bakmaktan kaçınamaz.”
17. Anayasa’nın “Sporungeliştirilmesi ve tahkim” kenar başlıklı 59. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:
“Spor federasyonlarının sporfaaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı ancakzorunlu tahkim yoluna başvurulabilir. Tahkim kurulu kararları kesin olup bukararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz.”
18. Anayasa’nın hak arama özgürlüğüne ilişkin 36. maddesiylegüvence altına alınan dava yoluyla hak arama özgürlüğü, bir temel hak niteliğitaşımasının ötesinde, diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekildeyararlanılmasını ve bunların korunmasını sağlayan en etkili güvencelerdenbirini oluşturmaktadır. Kişinin uğradığı bir haksızlığa veya zarara karşıkendisini savunabilmesinin ya da maruz kaldığı haksız bir uygulama veya işlemekarşı haklılığını ileri sürüp kanıtlayabilmesinin, zararını giderebilmesinin enetkili ve güvenceli yolu, yargı mercileri önünde dava hakkınıkullanabilmesidir. Kişilere yargı mercileri önünde dava hakkı tanınması adilyargılamanın ön koşulunu oluşturur. Öte yandan, Anayasa’nın 125. maddesindebelirtilen idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olmasıilkesine göre, idari işlemlere karşı yargı yolu, Anayasa’da belirtilen kimiayrık durumlar dışında yasalarla sınırlandırılamaz (Anayasa Mahkemesinin 2/6/2011 tarihli ve E.2008/88, K.2011/85 sayılı kararı).
19. Anayasa koyucu, 17/3/2011tarihli ve 6214 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik YapılmasıHakkında Kanun’la Anayasa’nın 59. maddesinde değişikliğe giderek sporfederasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkinkararlarına karşı ancak zorunlu tahkim yoluna başvurulabileceğini, tahkimkurulu kararlarının kesin olduğunu ve bu kararlara karşı hiçbir yargı merciinebaşvurulamayacağını hüküm altına almıştır.
20. 6216 sayılı Kanun’un 45. maddesinin (3) numaralıfıkrasında Anayasa’nın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemlerin bireyselbaşvurunun konusu olamayacağı hükme bağlanmıştır. Anayasa’nın 59. maddesindespor tahkim kurulu kararlarının kesin olduğu ve hiçbir yargı merciinebaşvurulamayacağı hükmüne yer verilmiştir.
21. Başvuru, Tahkim Kurulu tarafındanverilen disiplin cezasına ilişkindir. 6216 sayılı Kanun’un 45. maddesinin (3)numaralı fıkrası uyarınca bu konuda bireysel başvuruda bulunulamaz.
22. Açıklanan nedenlerle, Anayasa ileyargı yolu kapatılan Tahkim Kurulu’nun verdiği disiplin cezasına yönelikbaşvurunun, diğer kabul edilebilirlikşartları yönünden incelenmeksizin “konubakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Başvurunun, “konu bakımındanyetkisizlik” nedeniyle KABULEDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerindebırakılmasına, 12/2/2013tarihinde OY BİRLİĞİYLE kararverildi.