TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDÜLHAMİT DALGIÇ VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/13481)
Karar Tarihi: 19/1/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
Gökçe GÜLTEKİN
Başvurucular
:
Abdülhamit DALGIÇ mirasçıları
1. Bülent DALGIÇ
2. Nurhan Nur BEŞENK
3. Yasemin DALGIÇ MUNGAN
4. Songül DALGIÇ
5. Zekiye Sibel DALGIÇ DİKMEN
6. Seda ASLAN
Vekili
:
Av. İsmail DOĞAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 19/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir.
7. Bireysel başvuruda bulunduktan sonra vefat eden başvurucu Abdulhamit Dalgıç'ın mirasçıları Bülent Dalgıç(23483427744),Nurhan Nur Beşenk (43768755690),Yasemin Dalgıç Mungan (19121577148), Songül Dalgıç (57973282384), Zekiye SibelDalgıç Dikmen (23480427808), Seda Aslan (23474428026) tarafından AnayasaMahkemesine sunulan 14/12/2016 tarihli dilekçe ile anılan kişiler murisleritarafından yapılmış olan bireysel başvuruyu devam ettirdiklerini beyanetmişlerdir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucunun yönetim kurulu başkanı olduğu şirkete ait araçta24/5/2003 tarihinde arama yapılmış, sonrasında marka hakkına tecavüz suçunuişlediği iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında Ömerli CumhuriyetBaşsavcılığının 31/12/2003 tarihli iddianamesiyle başvurucu hakkında kamudavası açılmıştır. Mardin 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 4/12/2008 tarihlikararıyla başvurucunun adli para cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasınıngeri bırakılmasına karar verilmiştir. Temyiz üzerine hüküm Yargıtay 19. CezaDairesinin 22/2/2016 tarihli kararıyla onanmıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 19/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Ceza yargılamasının süresi tespit edilirken süreninbaşlangıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddiasının yetkili makamlartarafından bildirildiği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltıgibi birtakım tedbirlerin uygulandığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olaraksuç isnadına ilişkin nihai kararın verildiği, yargılaması devam eden davalaryönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararınıverdiği tarih esas alınır (B.E.,B. No: 2012/625, 9/1/2014, § 34)
14. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığıdeğerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflarınve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanınsüratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkatealınır (B.E., § 29).
15. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 12 yıl 9 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
18. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucunun mirasçıları Bülent Dalgıç'a, Nurhan Nur Beşenk'e, Yasemin Dalgıç Mungan'a, Songül Dalgıç'a, ZekiyeSibel Dalgıç Dikmen'e, Seda Aslan'a ayrı ayrı net 3.200 TL manevi tazminatödenmesine karar verilmesi gerekir.
21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucununmirasçıları Bülent Dalgıç'a, Nurhan Nur Beşenk'e,Yasemin Dalgıç Mungan'a, Songül Dalgıç'a, Zekiye Sibel Dalgıç Dikmen'e, SedaAslan'a müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucunun mirasçıları Bülent Dalgıç'a, Nurhan Nur Beşenk'e, Yasemin Dalgıç Mungan'a, Songül Dalgıç'a, ZekiyeSibel Dalgıç Dikmen'e, Seda Aslan'a ayrı ayrı net 3.200 TL manevi tazminatÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucunun mirasçıları Bülent Dalgıç'a,Nurhan Nur Beşenk'e, Yasemin Dalgıç Mungan'a, SongülDalgıç'a, Zekiye Sibel Dalgıç Dikmen'e, Seda Aslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Mardin 1. Asliye Ceza Mahkemesine(E.2004/132, K.2008/546) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE19/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.