TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDULKERİM KAÇIRAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/15590)
Karar Tarihi: 23/2/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
Ceren Sedef EREN
Başvurucular
:
1. Mehmet KAMER
2. Sinan AKDEMİR
3. Mehmet KEŞ
4. Hamza KANAT
5. Hasan AKAR
6. Mahmut KONACAK
7. Mehmet Eyyüp AKDEMİR
8. Kazım AKDEMİR
9. Hamo AKAR
10. Salih KANAT
11. Mustafa KAMER
12. Mehmet ATAY
13. Osman KAMER
14. Eyyüp KAÇMAZ
15. Abdulkerim KAÇIRAN
16. Halil AKDEMİR
17. Ferit AKDEMİR
18. İsmail AKDEMİR
19. Ali KANAT
20. Mustafa KANAT
Vekili
:
Av. Resul AYDIN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 19/9/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna kararverilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
7. Başvurucular Sinan Akdemir, Kazım Akdemir, Hamo Akar, Salih Kanat, EyyüpKaçmaz, Abdulkerim Kaçıran ve İsmail Akdemir'indoğrudan kendilerinin; başvurucular Mehmet Kamer ve Osman Kamer'in babalarıolan murislerinin; başvurucu Hasan Akar'ın babası olan murisinin; başvurucuMahmut Konacak'ın babası olan murisinin; başvurucuMehmet Eyyüp Akdemir'in babası olan murisinin;başvurucu Mustafa Kamer'in babası olan murisinin; başvurucular Halil Akdemir veFerit Akdemir'in babaları olan murisleri ile başvurucular Hamza Kanat, AliKanat ve Mustafa Kanat'ın babaları olan murislerinin birlikte 26/10/1989tarihinde Siverek Kadastro Mahkemesinde açtıkları kadastro tespitine itirazdavası anılan Mahkemenin kapatılması üzerine Şanlıurfa Kadastro Mahkemesine gönderilmişve söz konusu dava yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
8. Mahkemenin 23/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
9. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Başvurucular MehmetKeş ve Mehmet Atay Yönünden
10.30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 46. maddesine göre AnayasaMahkemesine bireysel başvuruda bulunulması için başvuruya konu edilen ve ihlaleyol açtığı ileri sürülen kamusal eylem veya işlemden başvurucunun kişisel olarak ve doğrudan etkilenmiş olması gerekir (Onur Doğanay, B. No: 2013/1977, 9/1/2014,§§ 42-45).
11.Somut olayda başvurucuların, uzun sürmesi nedeniyle şikâyetettikleri davada taraf sıfatlarının bulunmadığı, dolayısıyla başvurucularınihlale neden olduğunu ileri sürdükleri kamusal işlem veya eylemden kişiselolarak etkilenmedikleri anlaşılmaktadır.
12.Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Mehmet Keş veMehmet Atay yönünden diğer kabul edilebilirlik koşulları bakımındanincelenmeksizin kişi bakımından yetkisizliknedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
14. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerindenintikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süredeğerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçınınyargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeyeesas alınan sürenin başlangıç anıdır (GülserenGürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 27 yıllık yargılamasüresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
18. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
19. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında, şikâyet konusu davadaki taraf sayısı ve başvurucular murislerinintüm mirasçılarının sayısı da dikkate alınarak başvurucular Sinan Akdemir, KazımAkdemir, Hamo Akar, Salih Kanat, EyyüpKaçmaz, Abdulkerim Kaçıran ve İsmail Akdemir'e ayrıayrı net 27.000 TL; başvurucular Hasan Akar, Mehmet Kamer ve Osman Kamer'e ayrıayrı net 9.000 TL; başvurucular Mehmet Eyyüp Akdemirve Mustafa Kamer'e ayrı ayrı net 3.850 TL; başvurucular Mahmut Konacak, HalilAkdemir ve Ferit Akdemir'e ayrı ayrı net 3.000 TL; başvurucular Hamza Kanat,Ali Kanat ve Mustafa Kanat'a ise ayrı ayrı net 2.500 TL manevi tazminatödenmesine karar verilmesi gerekir.
22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderininbaşvurucular Sinan Akdemir, Kazım Akdemir, Hamo Akar,Salih Kanat, Eyyüp Kaçmaz, AbdulkerimKaçıran, İsmail Akdemir, Hasan Akar, Mehmet Kamer, Osman Kamer, Mehmet Eyyüp Akdemir, Mustafa Kamer, Mahmut Konacak, HalilAkdemir, Ferit Akdemir, Hamza Kanat, Ali Kanat ve Mustafa Kanat'amüşterekenödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurucular Mehmet Keş ve Mehmet Atay yönünden başvurunun kişi bakımından yetkisizlik nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Diğer başvurucular yönünden Anayasa’nın 36. maddesindegüvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucular Sinan Akdemir, Kazım Akdemir, Hamo Akar, Salih Kanat, EyyüpKaçmaz, Abdulkerim Kaçıran ve İsmail Akdemir'e ayrıayrı net 27.000 TL; başvurucular Hasan Akar, Mehmet Kamer ve Osman Kamer'e ayrıayrı net 9.000 TL; başvurucular Mehmet Eyyüp Akdemirve Mustafa Kamer'e ayrı ayrı net 3.850 TL; başvurucular Mahmut Konacak, HalilAkdemir ve Ferit Akdemir'e ayrı ayrı net 3.000 TL; başvurucular Hamza Kanat,Ali Kanat ve Mustafa Kanat'a ise ayrı ayrı net 2.500 TL manevi tazminatÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucular Sinan Akdemir, Kazım Akdemir, Hamo Akar, Salih Kanat, EyyüpKaçmaz, Abdulkerim Kaçıran, İsmail Akdemir, HasanAkar, Mehmet Kamer, Osman Kamer, Mehmet EyyüpAkdemir, Mustafa Kamer, Mahmut Konacak, Halil Akdemir, Ferit Akdemir, HamzaKanat, Ali Kanat ve Mustafa Kanat'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Şanlıurfa Kadastro Mahkemesine(E.2013/26) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE23/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.