TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDURRAHMAN KOÇHAN VE NAVAF KOÇHAN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/7045)
Karar Tarihi: 7/6/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör Yrd.
:
Gökçe GÜLTEKİN
Başvurucular
:
1. Abdurrahman KOÇHAN
:
2. Navaf KOÇHAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 22/5/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılanön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna, esasincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
7. 18/10/2008 tarihinde meydana gelen bir tartışma ile ilgiliolarak Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığının 15/9/2010 tarihli iddianamesi ilesilahla tehdit, 10/7/1953 ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile DiğerAletler Hakkında Kanun'a muhalefet, silahla basit yaralama suçlarındanbaşvurucular hakkında kamu davası açılmıştır. Kızıltepe 1. Asliye CezaMahkemesinin 29/3/2012 tarihli kararı ile başvurucu Abdurrahman Koçhan'ın silahlatehdit ve 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçlarından hapis ve adli paracezasıyla cezaladırılmasına ve cezanın ertelenmesine-temyiz yolu açık olmak üzere- karar verilmiştir. Aynı kararla, başvurucu Navaf Koçhan'ın silahla basit yaralama suçundan adli paracezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına-itiraz yolu açık olmak üzere- karar verilmiştir. Başvurucu NavafKoçhan tarafından itiraz yoluna gidilmemiş ve karar kesinleşmiştir.
8. Başvurucu Abdurrahman Koçhan'ın temyizi üzerine hüküm,Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 28/9/2016 tarihli kararıyla düzeltilerekonanmıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
9. Mahkemenin 7/6/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
10. Başvurucular makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Başvurucu Navaf Koçhan Yönünden
11. 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’ungeçici 1. maddesinin (8) numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zamanbakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonrakesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılan bireysel başvurularincelenebilir (Zafer Öztürk, B.No: 2012/51, 25/12/2012, § 17).
12. Somut olayda Kızıltepe 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 29/3/2012tarihli kararıyla başvurucunun adli para cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmünaçıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir Anılan karara itirazedilmemiş ve karar kesinleşmiştir. Başvuru konusu kararın 23/9/2012 tarihinden önce kesinleştiğianlaşılmıştır.
13. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Başvurucu AbdurrahmanKoçhan Yönünden
Esas Yönünden
14. Ceza yargılamasının süresi tespit edilirken süreninbaşlangıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddiasının yetkili makamlartarafından bildirildiği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltıgibi birtakım tedbirlerin uygulandığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olaraksuç isnadına ilişkin nihai kararın verildiği, yargılaması devam eden davalaryönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, § 34)
15. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığıdeğerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflarınve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanınsüratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkatealınır (B.E., § 29).
16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık sekiz yıllıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
18. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
19. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 8.400 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuyaödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurucu Navaf Koçhan tarafındanileri sürülen makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın zaman bakımından yetkisizliknedeniyle KABUL EDİLEMEZOLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının başvurucu Abdurrahman Koçhan yönünden İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucu Abdurrahman Koçhan'a net 8.400 TL manevi tazminatÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUABDURRAHMAN KOÇHAN'A ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucuların MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Kızıltepe 1. Asliye Ceza Mahkemesine(E.2010/506, K.2012/271) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE7/6/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.