TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDULLAH DAYAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/9835)
Karar Tarihi: 19/7/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
Ceren Sedef EREN
Başvurucular
:
1. Abdullah DAYAN
2. Davut DAYAN
3. Emine DAYAN
4. Hafsadı ASLAN
5. Mir-i DAYAN
6. Yunus DAYAN
Vekili
:
Av. Cüneyt ALKANDEMİR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 23/6/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvurucu Mehmet Dayan'ın 15/10/2014 tarihinde vefat ettiğitespit edilmiştir. 26/10/2016 tarihli yazı ile mirasçılarına, başvurucutarafından yapılan bireysel başvuruya mirasçı sıfatı ile devam edipetmeyecekleri sorulmuş; devamedecek olmaları hâlinde buna ilişkin belgelerin Anayasa Mahkemesi Bölümler Başraportörlüğüne gönderilmesi gerektiği bildirilmiştir.Mehmet Dayan mirasçıları, vekilleri Av. Cüneyt Alkandemiraracılığıyla gönderdikleri 10/11/2016 tarihli dilekçelerinde murisleri MehmetDayan tarafından yapılan bireysel başvuruya devam edeceklerini belirterekmirasçılık belgelerinin onaylı suretini göndermişlerdir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucular murisi Mehmet Dayan'ın 10/7/1980 tarihindeNusaybin Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastro tespitine itiraz davası, anılanMahkemenin kapatılması nedeniyle Mardin Kadastro Mahkemesine devredilmiş ve sözkonusu dava yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 19/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular murisi, makul sürede yargılanma ve mülkiyethaklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş, maddi ve manevi tazminat talebindebulunmuşlardır.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir nedeni de bulunmadığı anlaşılan makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğunakarar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
14.Somut olayda, şikâyet konusu davayla ilgili bireyselbaşvuruda bulunan başvurucular murisi Mehmet Dayan'ın 15/10/2014 tarihindevefat ettiği görülmekle beraber, başvurucuların mirasçı sıfatıyla hâlen derdestolan şikâyet konusu davanın tarafı haline geldikleri, dolayısıyla yargılamasüresinin sona erdiği tarih olarak muris Mehmet Dayan'ın vefat ettiği tarihindeğil Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğineilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarihin esas alınması gerektiği kabuledilmelidir.
15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 37 yıllık yargılamasüresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
18. Başvurucular murisi, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazınıkullanamadığını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyethakkının da ihlal edildiğini iddia etmişse de başvurucuların makul süredeyargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitlerışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddianın ayrıcadeğerlendirilmesine gerek görülmemiştir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
20. Başvurucular murisi, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında, şikâyet konusu davadaki taraf sayısı da dikkate alındığındabaşvuruculara ayrı ayrı net 3.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesigerekir.
23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedeliile 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderininbaşvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvuruculara ayrı ayrı net 3.000 TL manevi tazminatÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç bedeli ile 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşantoplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben Maliye Bakanlığınabaşvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasalFAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine(E.2013/137) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE19/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.