TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDULLAH SEYREK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/7206)
Karar Tarihi: 26/10/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör
:
Heysem KOCAÇİNAR
Başvurucu
:
Abdullah SEYREK
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, kat malikleri genel kurulu kararının iptaliistemiyle açılan davanın makul süre içinde tamamlanmaması ve hakkaniyete aykırıkarar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasınailişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 26/5/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafındanbaşvurununkabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına kararverilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
A. Ankara 9. Sulh HukukMahkemesindeki Yargılama Süreci
8. Başvurucu 14/2/2005 tarihli dilekçesiyle ikamet ettiğiapartmanın 1994 ila 2001 yıllarına ait olağan genel kurul ile 2004 yılına aitolağanüstü kat malikleri genel kurul toplantılarının hukuka aykırı olduğuiddiasıyla Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesinde iptal davası açmıştır.
9. Başvurucu ayrıca 5/12/2005 tarihli dilekçesiyle 1994 yılısonrasında yapılan genel kurul toplantılarının iptali istemiyle dava açmışolmasına rağmen bu genel kurul kararlarına apartman karar defterinde yerverildiğini belirterek bu kararların da iptali istemiyle Ankara 2. Sulh HukukMahkemesinde dava açmıştır.
10. Açılan davalar aralarındaki hukuki ve fiili irtibat nedeniylebirleştirilmiş ve Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 13/5/2008 tarihli kararıile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
11. Karar temyiz edilmiş ve Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin26/3/2009 tarihli onama kararına karşı yapılan karar düzeltme isteğinin aynıdaire tarafından 12/4/2010tarihinde reddiyle kesinleşmiştir.
B. Ankara 1. Sulh HukukMahkemesindeki Yargılama Süreci
12. Başvurucu 25/9/2009 tarihli dilekçesiyle 19/11/2006,11/11/2007,16/11/2008 ve 12/9/2009 tarihlerinde yapılan kat malikleri genelkurulunun yönetici, denetçi seçimi ile aidat bedellerine ilişkinkararlarınıniptali ve bu kararlardan kaynaklanan maddi ve manevi zararlarının tazminitalebiyle dava açmıştır.
13. Başvurucu, 20/11/2009 tarihli dilekçesiyle de 8/11/2009tarihli genel kurulda onarım, bakım vb.işlemleredair aidat alınması yönündeki kararın iptalini istemiştir.
14. Açılan davalar aralarındaki hukuki ve fiili irtibatnedeniyle birleştirilmiş olup Ankara 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin8/3/2011 tarihlikararıyla davanın kısmen kabulüne, 12/9/2009 tarihli toplantıda alınankararların iptaline ve diğer taleplerin zamanaşımı nedeniyle reddine kararverilmiştir.
15. Temyizedilen karar, Yargıtay 18.Hukuk Dairesinin 28/5/2012 tarihli kararı ile 14/11/2007 tarihinde yürürlüğegiren 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 5711 sayılı Kanun ile değişik 33.maddesi uyarınca bu tarihten önce yapılmış bulunan 2006 ve 2007 yıllarına aitgenel kurul kararları yönünden delillerin toplanarak sonucuna göre kararverilmesi gerektiği ve ayrıca tazminat talebi hususunda olumlu veya olumsuz birkarar verilmemiş olması nedeniyle bozulmuştur.
16. Ankara 1. Sulh Mahkemesi bozma ilamına uymuştur. Mahkemeyaptığı yargılama sonucunda 28/5/2013 tarihli ve E.2012/1490, K.2013/653 sayılıkarar ile 2005 yılından itibaren yapılan genel kurullarda alınan kararlaruyarınca yapılan harcamaların doğalgaza geçme, çatı, teras izolasyonu gibizorunlu ve gerekli tadilat ve tamirata ilişkin olduğu ve bu işlerin apartmanınişletme defterine işlendiği gerekçesiyle2006, 2007, 2008 ve 2009 yıllarına aitolağan genel kurul kararlarına yönelik iptal isteğinin reddine, ancak 12/9/2009tarihli olağanüstü genel kurul usulüne göre toplanmadığından bu toplantıdaalınan kararların iptaline karar vermiştir.
17. Temyiz edilen karar Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 30/10/2013tarihli kararıyla onanmış ve aynı Dairenin 21/4/2014 tarihli ve E.2014/905,K.2014/7303 sayılı karar düzeltme isteğinin reddine dair kararı ilekesinleşmiştir.
18. Nihai karar başvurucuya 23/5/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
19. Mahkemenin 26/10/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Ankara 9. Sulh Hukuk MahkemesindekiYargılama Sürecine İlişkin İddia
20. Başvurucu, 1994'ten beri alınan genel kurul kararlarınıniptali için açtığı davalarda görev ve yetki dışına çıkılarak gerekli ve doğruinceleme yapılmadan aleyhine karar verildiğini ileri sürmüştür.
21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un geçici 1. maddesinin (8)numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisininbaşlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem vekararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,§ 17).
22. Başvuru konusu olayda yargılama, başvurucunun karar düzeltmeisteminin reddedildiği 12/4/2010 tarihi itibarıyla kesinleşmiştir. Dolayısıylabaşvuruya konu davanın Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisininbaşladığı 23/9/2012 tarihinden önce sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.
23. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Ankara 1. Sulh Hukuk MahkemesindekiYargılama Sürecine İlişkin İddia
1. Makul SüredeYargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
24. Başvurucu, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiğini iddia etmektedir.
25. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılamasıdevam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanmahakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esasalınır (Güher Ergun ve diğerleri,B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 50, 52).
26. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
27. Somut olayda ilk davanın 25/9/2009, birleşen davanın ise20/11/2011 tarihinde açıldığı, Ankara 1. Sulh Hukuk Mahkemesi kararınınYargıtay 18. Hukuk Dairesinin 30/10/2013 tarihli kararıyla onandığı ve karardüzeltme isteğinin reddiyle 21/4/2014 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
28. Başvuruya konu yargılama süreci incelendiğinde, dava ikidereceli bir yargılama sisteminde toplam 4 yıl 6 ay sürmüştür. Çok sayıda yılaait genel kurul kararının iptali talebini içerir davada apartmana ait defter vehesaplar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasının zorunluluğu, başvurucunundaha sonra açmış olduğu davanın mevcut dava ile birleşmesi ve temyiz aşamasındaapartmana ait defterler üzerinde inceleme yapılmasına duyulan ihtiyaç nedeniyledefterlerin apartman yönetiminden istenmesinde geçen süre gözönündetutulduğunda yargılama sürecinin bütünü içinde başvurucunun haklarını ihlaledecek bir gecikme olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
29. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının, diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Yargılamanın Sonucuİtibarıyla Adil Olmadığına İlişkin İddia
30. Başvurucu, 1994 yılından itibaren yapılan genel kurultoplantılarına ve bu toplantılarda alınan kararlara karşı iptal davasıaçtığını, Ankara 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin yaptığı yargılama sonucunda öncekimahkeme kararlarını dayanak kabul ederek araştırma ve inceleme yapmadan verdiğikararın usul ve esas yönünden kanuna, hukuka ve maddi gerçeğe aykırı olduğunubelirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
31. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan,B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Bu kapsamda başvurucunun şikâyetlerininözünün derece mahkemesi tarafından delillerin değerlendirilmesinde veyorumlanmasında isabet olmadığına ve esas itibarıyla yargılamanın sonucunailişkin olduğu anlaşılmaktadır.Dolayısıylabaşvurucunun, adil yargılanma hakkı kapsamında ileri sürdüğü iddialarınyargılamanın sonucunun adil olmadığı yönünden incelenmesi uygun görülmüştür.
32. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanunyolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvurudaincelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde davakonusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerindeğerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ileuyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmamasıbireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvurukapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veyaaçık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bukapsamda değildir (Ahmet Sağlam,B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).
33. Başvurucu tarafından ileri sürülen şikâyetlerin yukarıdabelirtilen içtihat kapsamında kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğuanlaşılmaktadır.
34. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının da diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Ankara 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde yapılan yargılamadamakul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Ankara 1. Sulh HukukMahkemesinde yapılan yargılamanın sonucu itibarıyla adil olmadığına ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
3. Ankara 9. Sulh HukukMahkemesinde yapılan yargılamaya ilişkin iddiaların zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZOLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA26/10/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.