TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDULHAMİT KAYA VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/38770)
Karar Tarihi: 19/2/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Serruh KALELİ
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör Yrd.
:
Tuğba YILDIZ
Başvurucular
:
1.Abdulhamit KAYA
:
2.Abdulkadir KAYA
:
3.Ahmet AY
:
4.Ahmet KAYA
:
5.Ayşe AY
:
6.Bedriye AY
:
7.Celal KAYA
:
8.Dilan AY
:
9.Dilber AY
:
10.Emine AY
:
11.Faik KAYA
:
12.Fatime ATLI
:
13.Fatime KÜÇÜKÇAY
:
14.Gazal AY
:
15.Haci AY
:
16.Halef KAYA
:
17.Hamra KAYA
:
18.Hediye KAYA
:
19.Hidayet KAYA
:
20.Hüseyin BAĞDAŞ
:
21.Hüseyin KAYA
:
22.İbrahim Halil BAĞDAŞ
:
23.İdris AY
:
24.İsmail BAĞDAŞ
:
25.Mahmut KAYA
:
26.Mehmet AY
:
27.Mehmet BAĞDAŞ
:
28.Mehmet KAYA
:
29.Mehmet KAYA
:
30.Mehmet KAYA
:
31.Melihe AY
:
32.Melike KAYA
:
33.Meral KAYA
:
34.Nofa BAĞDAŞ
:
35.Nofa DEMİR
:
36.Sebriye AY
:
37.Sevgi KARALI
:
38.Songül KAYA
:
39.Sultan TİMUR
:
40.Şirin KAYA
:
41.Şükran BAĞDAŞ
:
42.Tahsin KAYA
:
43.Vehip KAYA
:
44.Yusuf KAYA
:
45.Zeliha KAPÇAK
:
46.Zeynep AY
:
47.Zeynep KAYA
:
48.Zini KAYA
Vekili
:
Av. Resul AYDIN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, yargılamanın makul sürede tamamlanmaması nedeniyleadil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 3/11/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucular, kadastro davasında yargılamanın uzun sürmesinedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla 3/11/2017tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.
7. Bireysel başvuru sonrasında 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılıKanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan HaklarıMahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne DairKanun'a geçici madde eklenmiştir.
8. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeyle yargılamalarınuzun sürmesi, yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi ya da icraedilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiğitarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel başvurularınbaşvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik kararınıntebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat üzerine Adalet Bakanlığıİnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (Tazminat Komisyonu) tarafındanincelenmesi öngörülmüştür.
IV. İLGİLİ HUKUK
9. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul süredesonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya dahiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilenbireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânınıngetirilmesine ilişkin mevzuata önceki içtihadında yer vermiştir (Ferat Yüksel, B. No: 2014/13828, 12/9/2018, §§11-14).
V. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 19/2/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucularınİddiaları
11.Başvurucular, yargılamaların uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanmahaklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
B. Değerlendirme
12.Ferat Yüksel kararında Anayasa Mahkemesi,yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geçveya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak TazminatKomisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir olma,başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup bulunmadığıyönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.
13.Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuruyolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlamasınedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarınamakul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminatödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafiolanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlamaimkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçelerdoğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlaliddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesiolduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılanbaşvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ilebağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olmasınedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).
14.Mevcut başvuruda söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durumbulunmamaktadır.
15.Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmınınbaşvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezolduklarına karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın başvuru yollarının tüketilmemişolması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA19/2/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.