TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDÜLHALIK ERKEK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/4591)
Karar Tarihi: 21/3/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Serruh KALELİ
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Raportör
:
Heysem KOCAÇİNAR
Başvurucular
:
1. Abdülhalık ERKEK
2. Aynur EKİNCİ
3. Aziz ERKEK
4. Hasan ERKEK
5. Hüseyin ERKEK
6. Samiya ERKEK
7. Vehbi ERKEK
Vekilleri
:
1. Av. Garip GÜNDOĞDU
2. Av. Orhan AVCI
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, kamulaştırmasız el atmaya dayalı alacak davasındayargılamanın makul sürede tamamlanmaması ve yargılama devam ederken gerçekleşenmevzuat değişikliğisonucu maktu vekâlet ücretinehükmedilmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasınailişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 11/3/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvurucu (Davut Erkek) 31/10/2017 tarihinde ölmüştür.
6. Başvurucunun mirasçıları başvuruya devam etmek istediklerineilişkin taleplerini Anayasa Mahkemesine iletmişlerdir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Davut Erkek 21/7/2009 tarihli dilekçeyle zilyetliğindebulunan taşınmaza davalı idare tarafından el atıldığını belirterek taşınmazüzerinde bulunan ağaçların bedelinin ödenmesi için dava açmıştır.
9. Silvan Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) bireysel başvurutarihinden sonra bozma ilamına uyarak verdiği 16/5/2018 tarihli son kararında109.943,98 TL kamulaştırma bedeli ile 11.545,52 TL nispi vekâlet ücretininbaşvuruculara ödenmesine karar vermiştir. Hüküm, başvurucular murisi tarafındantemyiz edilmekle Yargıtayca 5/11/2018 tarihindeonanmış ancak henüz kesinleşmemiştir.
10. Başvurucular murisi Davut Erkek 11/3/2015 tarihinde bireyselbaşvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 21/3/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Makul SüredeYargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
12. Başvurucular, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle adilyargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
13. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı yada yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediğiiddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkinolarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yoluulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesininbulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.
14. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuruyolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlamasınedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarınamakul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı vetazminatödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafiolanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlamaimkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel,§§ 27-34). Bu gerekçelerdoğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlaliddialarıyla ilgilibaşarı şansı sunma ve yeterligiderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolutüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincilniteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemişolması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).
15. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektirenbir durum bulunmamaktadır.
16. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezolduklarına karar verilmesi gerekir.
B. Lehe Nispi VekâletÜcretine Hükmedilmemesine İlişkin İhlal İddiaları
17. Başvurucular, Mahkemenin ilk kararında nispi vekâletücretine hükmedildiği hâlde 8/7/2013 tarihli kararda maktu vekâlet ücretinehükmedilmesinin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.
18. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 80.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi şöyledir:
"(1) Bölümler ya da Komisyonlarcayargılamanın her aşamasında aşağıdaki hâllerde düşme kararı verilebilir:
…
c) İhlalin ve sonuçlarının ortadan kalkmış olması."
…
19. Somut olayda, başvurucular Avukatlık Asgari Ücret Tarifesiuyarınca lehe belirlenecek vekâlet ücretinin maktu yerine nispi olarakbelirlenmesi gerektiğini ileri sürerek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüşlerdir. Şikâyete konu kararın Yargıtay tarafından bozulduğu vesonrasında yapılan yargılama neticesinde nispi vekâlet ücretine hükmedildiğidikkate alındığında başvurucuların bireysel başvuru aşamasında ileri sürdüğüşikâyetler bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmıştır.
20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin düşmesinekarar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Lehe nispi vekâlet ücretine hükmedilmemesine ilişkin ihlaliddiasının ihlalin ve sonuçlarının ortadankalkmış olması nedeniyle DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA21/3/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.