TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDULĞAFUR ÖZEL BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/14715)
Karar Tarihi: 11/2/2021
R.G. Tarih ve Sayı: 15/4/2021-31455
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Kadir ÖZKAYA
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
M. Emin KUZ
Basri BAĞCI
Raportör
:
Fatma Burcu NACAR YÜCE
Başvurucu
:
Abdulğafur ÖZEL
Vekili
:
Av. İsmet BODUR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; rücuen tazminat davalarının zamanaşımıdolayısıyla reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlaledildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvurular 1/3/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurular, başvuru formları ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvurucuya ait 2017/14650, 2017/14664, 2017/14676,2017/14686, 2017/14707, 2017/14723, 2017/17093, 2017/17097, 2017/17095,2017/17100, 2017/17098 numaralı başvuruların aralarında kişi yönünden hukukiirtibat bulunduğu anlaşıldığından 2017/14715 numaralı dosya ilebirleştirilmesine karar verilmiş; incelemeye de bu bireysel başvuru dosyasıüzerinden devam edilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleolaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu 1998 ile 1999 yılları arasında Mardin Tarımİl Müdürlüğünde idari ve mali işler şube müdürü olarak görev yapmıştır. MardinTarım İl Müdürlüğünde yapılan müfettiş incelemeleri sonucunda Tarım ve Köyİşleri Bakanlığı tarafından 6/1/2000 tarihli fezleke hazırlanmıştır.
8. Fezlekede özetle Kurumda pazar günleri fazla çalışmayapılmadığı hâlde başvurucunun personele yersiz olarak fazla mesai ödemesigerçekleştirdiği, Kurumun eski parayla 17.555.631.000 TL zarara uğratıldığıbelirtilmiştir.
9. Başvurucu, yersiz ödemeden sorumlu olduğu gerekçesiyleNisan 2005'ten itibaren maaşından kesinti yapıldığını ve kendisinden Kasım2015'ekadar toplam 41.350,01 TL ücret tahsil edildiğini belirtmiştir.
10. Başvurucu, ödeme yaptığı miktarlar için 20/10/2016tarihinde Kurum personeline karşı ayrı ayrı rücuen tazminat davası açmıştır.
11. Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) 17/1/2017tarihli kararlarında 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu ile11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri gereğialacakların zamanaşımına uğradığını belirterek kesin olmak üzere ayrı ayrıdavaların reddine karar vermiştir. Mahkemeye göre davanın gerek yersizödemelerin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı mülga Kanun gereksedava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Kanun'un ilgili maddeleriuyarınca geri isteme hakkının olduğunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl,her hâlde zenginleşmenin öğrenildiği tarihten itibaren ise 10 yıllık zamanaşımısüresi içinde açılması gerekmektedir. Buna göre başvurucunun alacağı, en geç2009 yılı itibarıyla zamanaşımına uğramıştır.
12. Nihai kararlar 30/1/2017 tarihinde tebliğ edilmiş,başvurucu 1/3/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
13. Mahkemenin 11/2/2021 tarihinde yapmış olduğutoplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları
14. Başvurucu; somut davalarda cevap dilekçeleri tebliğedilmeden ön inceleme duruşması yapıldığını, zamanaşımı süresinin yanlıştarihlerden başlatıldığını, bu nedenle yürürlükteki ve mülga kanun hükümlerigereğince zamanaşımı süresinin dolmadığını, mahkeme kararının usul ve kanunaaykırı olduğunu belirterek adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüştür. Başvurucuya göre zamanaşımı süresi ödemenintamamının yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlamaktadır.
B. Değerlendirme
15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (3) numaralı,48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün59. maddesinin (2), (3) ve (4) numaralı fıkraları uyarınca Anayasa Mahkemesinebaşvuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylar hakkındakiiddialarını ve dayanılan Anayasa hükmünün kendilerine göre ihlal edildiğinedair açıklamalarda bulunarak hukuki iddialarını kanıtlamak başvurucuya düşer.Zikredilen kurallara göre başvurucunun kamu gücünün işlem, eylem ya da ihmalinedeniyle ihlal edildiğini ileri sürdüğü hak ve özgürlük ile dayanılan Anayasahükümlerini, ihlal gerekçelerini, dayanılan deliller ile ihlale neden olduğuileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğini başvuru dilekçesineeklemesi şarttır. Başvuru dilekçesinde kamu gücünün ihlale neden olduğu iddiaedilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özetiyapılmalı; bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenleihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (VeliÖzdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014,§§ 19, 20; Ünal Yiğit, B. No:2013/1075, 30/6/2014, §§ 18, 19; Sabah Yıldızı Radyo ve Televizyon Yayınİletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, [GK], B. No: 2014/12727,25/5/2017, § 19; Mustafa Akaydın, B. No: 2015/14800, 8/1/2020, § 21).
16. Yukarıda belirtilen koşullar yerine getirilmediğitakdirde Anayasa Mahkemesi, başvuruyu açıkça dayanaktan yoksun olduğugerekçesiyle kabul edilemez bulabilir. İddiaların dayanaktan yoksun olmadığıkonusunda Anayasa Mahkemesinin ikna edilmesi, başvurucu tarafından ortayakonulan somut bilgi ve belgelerin niteliğine bağlıdır. Başvurucunun başlangıçta,başvuru hakkında kabul edilemezlik kararı verilmesini önlemek için başvuruformu ve eklerinde iddialarını destekleyici belgeleri sunması ve gerekliaçıklamaları yapması zorunludur (Veli Özdemir, § 23; Ünal Yiğit,§ 22).
17. Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurularda,başvurucuların başvurularını titizlikle hazırlama ve takip etme yükümlülüklerivardır. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun birtakım Anayasa hükümlerine soyutşekilde atıfta bulunmasının iddiaların ispatlandığı anlamına gelmeyeceğini birçokkez vurgulamıştır. Bundan başka Anayasa Mahkemesi; başvurucunun başvuru formunuözenle doldurmak, ihlal iddiasının dayanağı olan tüm olayları göstermek,başvuruyu aydınlatacak ve hükmün esasını etkileyecek argümanları destekleyicitüm belgeleri başvuru dilekçesine eklemek yükümlülüğü olduğunu ve bir bilgiveya belge elde edilememişse bunun da nedenlerini açıklamak yükümlülüğüolduğunu belirtmiştir (Sabah Yıldızı Radyo ve Televizyon Yayın İletişimReklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, §§ 22-26; Mustafa Akaydın,§ 23).
18. Anayasa Mahkemesine yapılacak bireysel başvurulardabaşvurucuların şikâyetlerini hem maddi hem hukuki olarak temellendirmezorunluluğu bulunmaktadır. Başvurucuların maddi dayanaklar yönünden yükümlülüğüşikâyetlerine konu temel olay ve olguları açıklamak ve bunlara ilişkindelilleri Anayasa Mahkemesine sunmak, hukuki dayanak yönünden yükümlülüğü isebireysel başvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenleihlal edildiğini özü itibarıyla açıklamaktır. Başvurucuların anılanyükümlülüklere uymamaları hâlinde şikâyetleri açıkça dayanaktan yoksunbulunabilir. Bu yükümlülüklere ellerinde olmayan nedenlerle uymamalarının iknaedici gerekçelerini Anayasa Mahkemesine sunmaları durumu müstesnadır.
19. Somut olayda Mahkeme başvurucu tarafından açılandavaları zamanaşımı gerekçesiyle reddetmiştir. Derece mahkemesine göre davanınen geç 2009 yılı içinde açılması gerekmektedir. Başvurucuya göre ise zamanaşımısüresi ödemenin tamamının yapıldığı Kasım 2015'ten itibaren işlemeye başlamaktadır.Başvurucunun bu iddiası gözetildiğinde ödemenin yapıldığını ve Kasım 2015itibarıyla tamamlandığını gösteren belgelerin Anayasa Mahkemesine ibrazedilmesinin önem taşıdığı anlaşılmaktadır. Hâlbuki başvuru formlarınıneklerinde buna dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Başvurucu,tazminatın tamamının haksız yere ödendiği tarihi, ödeme planını ve borçlailgili herhangi bir bilgi ya da belgeyi başvuru formuna eklemediği gibi başvurudilekçesinde borca dayanak mahkeme kararına ilişkin de bir açıklama yapmamış vebaşvurusuna bu hususlarda herhangi bir belge de eklememiştir. Bu durumdabaşvurucunun ileri sürdüğü ihlal iddialarını temellendiremediği sonucunaulaşmıştır.
20. Öte yandan başvurucu, başvuru formlarının "C.Başvurucunun güncel ve kişisel bir temel hakkının doğrudan zedelendiğiiddiasının açıklanması" başlığında, yargılama giderlerine maruzkaldığından ve karşı tarafa vekâlet ücreti ödemek durumunda kaldığından sözetmiştir. Ancak başvurucunun vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine yönelikaçık bir şikâyetinin bulunmadığı görülmektedir. Başvurucunun bu hususu daha çokgüncel bir menfaatinin bulunduğunu desteklemek amacıyla belirttiğideğerlendirilmiştir. Bu sebeple vekâlet ücreti ve yargılama giderleri yönündenayrıca bir inceleme yapılmayacaktır.
21. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesigerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerindeBIRAKILMASINA 11/2/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.