TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ACEM AYMAK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/9108)
Karar Tarihi: 13/4/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör Yrd.
:
Ceren Sedef EREN
Başvurucular
:
1. Acem AYMAK
2. Hakime CEYLAN
3. İhsan AYMAK
4. Kasım AYMAK
5. Sultan ŞENGÜL
6. Asiye AYMAK
7. Fahri BAĞ
8. M.baki AYMAK
9. Mustafa AYMAK
10. Selahattin BAĞ
11. Zubeyde GAPTEKİN
Vekili
:
Av. Ahmet Serhat AYDIN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru muhtelif tarihlerde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurucular Kasım Aymak, ZubeydeGaptekin, Fahri Bağ, Selahattin Bağ, Asiye Aymak, M.Baki Aymak, Mustafa Aymak ve Acem Aymak yönünden başvurunun kabul edilebilirolduğuna, diğer başvurucular Hakime Ceylan, İhsan Aymak,ve Sultan Şengül yönünden ise başvurunun kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. 2014/9109, 2014/9110, 2014/9111, 2014/9112, 2014/9119,2014/9120, 2014/9121, 2014/9126, 2014/9127 ve 2014/9129 sayılı bireysel başvurudosyaları konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/9108 sayılı dosyaüzerinde birleştirilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu Asiye Aymak aleyhine doğrudan; başvurucular KasımAymak, İhsan Aymak, Hakime Ceylan, ZubeydeGaptekin, Acem Aymak ve Mustafa Aymak'ın babalarıolan muris ile başvurucular Fahri Bağ, Selahattin Bağ ve Sultan Şengül'ünanneleri olan muris aleyhine 1992 yılında Karlıova Kadastro Mahkemesinde açılankadastro tespitine itiraz davası, başvurucu M. Baki Aymak'ın 1994 yılındaKarlıova Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastro tespitine itiraz davası üzerindebirleşmiştirilmiştir. Söz konusu dava hakkında yerelMahkemece verilen karar, taraflarca temyiz edildiğinden dosya Yargıtaya gönderilme aşamasındadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
9. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
10. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
11. Başvurucular Hakime Ceylan, İhsanAymak, ve Sultan Şengül yönünden açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabuledilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığıanlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianınkabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
13. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucu murisindenintikalle takip etmekte olunan bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süredeğerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçınınyargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeyeesas alınan sürenin başlangıç anıdır (GülserenGürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
15. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucu M. Baki Aymakyönünden yaklaşık 23, diğer başvurucular yönünden ise yaklaşık 25 yıllıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
18. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucular M. Baki Aymak ve Asiye Aymak'a ayrı ayrı net 31.200TL; şikâyet konusu davaya mirasçı sıfatıyla taraf olan başvurucular murisinintüm mirasçılarının sayısı da dikkate alınarak başvurucular Fahri Bağ,Selahattin Bağ ve Sultan Şengül'e ayrı ayrı net 5.200 TL; başvurucular KasımAymak, İhsan Aymak, Hakime Ceylan, Zubeyde Gaptekin, Acem Aymak ve Mustafa Aymak'a ise ayrı ayrı net2.850 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelinintüm başvuruculara ayrı ayrı 1.800 TL vekâlet ücretinin ise tüm başvurucularamüştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurucular Hakime Ceylan, İhsanAymak, ve Sultan Şengül yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucular M. Baki Aymak ve Asiye Aymak'a ayrı ayrı net31.200 TL; başvurucular Fahri Bağ, Selahattin Bağ ve Sultan Şengül'e ayrı ayrınet 5.200 TL; başvurucular Kasım Aymak, İhsan Aymak, HakimeCeylan, Zubeyde Gaptekin,Acem Aymak ve Mustafa Aymak'a ise ayrı ayrı net 2.850 TL manevi tazminatÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç bedelinin tüm başvuruculara ayrı ayrı 1.800 TLvekâlet ücretinin ise tüm BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Karlıova Kadastro Mahkemesine(E.1994/4, K.2015/9) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.