Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - ADNAN GÖKALP VE DİĞERLERİ Başvurusuna İlişkin Karar - 11/5/2017

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef EREN

Başvurucular

:

1. Adnan GÖKALP

2. Harbiye GÖKALP

3. Mehmet GÖKALP

4. Hayrettin YILMAZ

5. Meliha ESEN

6. Necat GÖKALP

7. Nezahet GÖKALP

8. Gürgin YILMAZ

9. Aysel DEMİRALP

10. Hamdiye GÖKALP

11. Handan TACAR

12. Mehmet Hatip YILMAZ

13. Nihat GÖKALP

14. Ömer GÖKALP

15. Özlem TEMEL

16. Sertip YILMAZ

17. Seyithan GÖKALP

18. Sinan YILMAZ

19. Şirvan KARACADAĞ

20. Vildan GÖKALP

21. Yüksel SUBATAN

22. Zehra AKKOYUN

23. Abdulkadir GÖKALP

24. Handan YILMAZ

25. Bessi GÖKALP

26. Birgül KAYA

27. Burhan GÖKALP

28. Deniz GÖKALP

29. Eylem GÖKALP

30. Gökben GÖKALP

31. Gökhan GÖKALP

32. Gürkan GÖKALP

33. Haluk GÖKALP

34. Aytan DEMİR

35. Bessi GÖKALP

36. Canan YILMAZ

37. Cemile TUTAR

38. Fidan PİRİNÇÇİOĞLU

39. Hatice ŞENBAYRAM

40. Havla ÖNEN

41. Hürriyet GETİREN

42. Hüsniye BAŞAKÇİ

43. Mehmet BAŞAKÇİ

44. Methiye ÖZÇELİK

45. Mülkiye TACAR

46. Müzeyyen ÇAMÇİ

47. Nebahat GÖKALP

48. Nezihe ÇOKSÜER

49. Perihan KIRMIZI

50. Remziye Gül GÖKALP

51. Saadet ÇAMÇİ

52. Sara URAT

53. Süer ÇETİK

54. Şeyhmus YILMAZ

55. Turan GÖKALP

56. YükselGÖKALP ÇOKSÜER

57. Zehra DİZDAROĞLU

58. Zübeyir ÇOKSÜER

59. Hasan GÖKALP

60. Turan GÖKALP

Vekili

:

Av. Ali AYDEMİR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 19/8/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:

8. Bir kısım başvurucular murisi Ömer Gökalp'in 1967 yılındaDerik Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastro tespitine itiraz davası Yargıtayca merci tayini yoluyla Kızıltepe KadastroMahkemesine gönderilmiş, anılan Mahkemece verilen kararın temyizi üzerine kararbozularak dosya tekrar Kızıltepe Kadastro Mahkemesine gönderilmiş ve anılanMahkemenin kapatılmasıyla Mardin Kadastro Mahkemesine devredilen dava yerelMahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 11/5/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarınınihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul EdilebilirlikYönünden

1. Başvurucular Bessi Gökalp, Harbiye Gökalp ve Yüksel Gökalp Çoksüer Yönünden

11. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün(İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurununincelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatinevarılması hâlinde başvurunun düşmesine karar verilebilir. Bununla birlikte İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası gereğiAnayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının vesınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığıhâllerde başvurunun incelenmesine devam edilebileceği öngörülmüştür.

12. Başvuru tarihinden sonra ölen başvurucuların mirasçılarınınmakul bir süre içinde başvuruyu devam ettirme yönünde iradeleriniAnayasaMahkemesine bildirmemeleri hâlinde anılan İçtüzük hükümleri uyarınca başvurununincelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatinevarılabilir (Abdurrahman Miişoğlu ve diğerleri, B.No: 2014/7674, 23/3/2017, §§18-21). Somut olayda başvuruculardan Bessi Gökalp, Harbiye Gökalp ve Yüksel Gökalp Çoksüer başvuru tarihinden sonra sırasıyla 9/4/2016,1/2/2016 ve 26/2/2016tarihlerinde ölmüş ancak mirasçıları makul bir süre içindebaşvuruya devam etme yönünde iradelerini bildirmemişlerdir. Anılan başvurucularyönünden başvurunun incelenmesine devam etmeyi gerekli kılan ve İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülennedenlerden biri de bulunmamaktadır.

13. Açıklanan nedenlerle başvuruculardan BessiGökalp, Harbiye Gökalp ve Yüksel Gökalp Çoksüeryönünden başvurunun düşmesine kararverilmesi gerekir.

2. Başvurucular NecatGökalp, Zehra Akkoyun, Cemile Tutar, Hatice Şenbayram,Hürriyet Getiren, Hüsniye Başakçi, Mehmet Başakçi, Müzeyyen Çamçi, Saadet Çamçi, Sara Urat, Turan Gökalp,Zehra Dizdaroğlu, Nihat Gökalp, Mehmet Gökalp, Abdulkadir Gökalp, Aytan Demir, Hamdiye Gökalp,Handan Tacar, Hasan Gökalp, Mülkiye Tacar,Nezahet Gökalp, Ömer Gökalp, Özlem Temel, BessiGökalp, Nebahat Gökalp, Perihan Kırmızı, Süer Çetik,Turan Gökalp, Meliha Esen, Methiye Özçelik, Haluk Gökalp, Burhan Gökalp,Nezihe Çoksüer,Birgül Kaya ve Deniz Gökalp Yönünden

14. 30/3/2011 tarihli 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (3),48. maddesinin (1)ve (2) numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvuruda,kamugücünün neden olduğu iddia edilen ihlale dair olayların tarih sırasına göreözeti yapılmalı, bireysel başvuru kapsamındaki hakların ne şekilde ihlaledildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (Veli Özdemir,B. No: 2013/276, 9/1/2014, §§ 19, 20).

15. Somut olaydasöz konusubaşvurucular bireysel başvuru formlarında şikâyet konusu davaya mirasçısıfatıyla devam ettiklerini ileri sürmüşler fakat murislerinin kim olduğunadair herhangi bir bilgiye yer vermemişlerdir. Başvuruya dayanak olarak sunulanbelgelerden de söz konusu başvurucuların murisinin kim olduğu bilgisineulaşılamadığı ayrıca anılan başvurucuların şikâyet konusu davaya herhangi birşekilde taraf olup olmadıklarının teyit edilemediği görülmüştür. Dolayısıylaihlal iddiasına ilişkin delillerini sunma, temel hak ve özgürlüğünün ihlaledildiğine ilişkin açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülüklerini yerinegetirmeyen başvurucular tarafından ileri sürülen iddiaların kanıtlanamadığısonucuna ulaşılmıştır.

16. Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Necat Gökalp,Zehra Akkoyun, Cemile Tutar, Hatice Şenbayram,Hürriyet Getiren, Hüsniye Başakçi, Mehmet Başakçi, Müzeyyen Çamçi, Saadet Çamçi, Sara Urat, Turan Gökalp,Zehra Dizdaroğlu, Nihat Gökalp, Mehmet Gökalp, Abdulkadir Gökalp, Aytan Demir, Hamdiye Gökalp,Handan Tacar, Hasan Gökalp, Mülkiye Tacar,Nezahet Gökalp, Ömer Gökalp, Özlem Temel, BessiGökalp, Nebahat Gökalp, Perihan Kırmızı, Süer Çetik,Turan Gökalp, Meliha Esen, Methiye Özçelik, Haluk Gökalp, Burhan Gökalp, NeziheÇoksüer, Birgül Kaya ve Deniz Gökalp yönünden diğerkabul edilebilirlik koşulları bakımından incelenmeksizin açıkça dayanaktanyoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

3. Diğer Başvurucular Yönünden

17. Diğer başvurucular yönünden açıkça dayanaktan yoksunolmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir nedende bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğineilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgilikararını verdiği tarih esas alınır (GüherErgun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 50, 52).

19. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalletakip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süredeğerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçınınyargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeyeesas alınan sürenin başlangıç anıdır (GülserenGürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

20. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

21. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 50 yıllık yargılamasüresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

22. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.

23. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını kullanamadıklarınıbelirterek Anayasa’nın 35. maddesindetanımlanan mülkiyet haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse debaşvurucuların makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği yönündeyukarıda yer verilen tespitler ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiğiyönündeki iddialarının ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden

24. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”

25. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

26. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.

27. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvuruculara, başvurucuların murislerinin mirasçı sayısı ile sözkonusu davaya taraf olan murisin doğrudan mirasçısı ya da mirasçısınınmirasçısı olma durumları da dikkate alındığında karara ekli tabloda gösterilenmiktarlarda manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

28. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin lehinemanevi tazminata hükmedilen başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesigerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1.Başvurucular Bessi Gökalp,Harbiye Gökalp ve Yüksel Gökalp Çoksüer yönündenbaşvurunun DÜŞMESİNE,

 2. Başvurucular NecatGökalp, Zehra Akkoyun, Cemile Tutar, Hatice Şenbayram,Hürriyet Getiren, Hüsniye Başakçi, Mehmet Başakçi, Müzeyyen Çamçi, Saadet Çamçi, Sara Urat, Turan Gökalp,Zehra Dizdaroğlu, Nihat Gökalp, Mehmet Gökalp, Abdulkadir Gökalp, Aytan Demir, Hamdiye Gökalp,Handan Tacar, Hasan Gökalp, Mülkiye Tacar,Nezahet Gökalp, Ömer Gökalp, Özlem Temel, Bessi Gökalp,Nebahat Gökalp, Perihan Kırmızı, Süer Çetik, TuranGökalp, Meliha Esen, Methiye Özçelik, Haluk Gökalp, Burhan Gökalp, Nezihe Çoksüer, Birgül Kaya ve Deniz Gökalp yönünden başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

 3. Diğer başvurucularyönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianınKABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Diğer başvurucular yönünden Anayasa’nın 36. maddesindegüvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculara karara ekli tabloda gösterilen miktarlardamanevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin lehine manevi tazminata hükmedilenBAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine (E.2013/77)GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE11/5/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

BAŞVURUCULAR

TAZMİNAT MİKTARI

1- Adnan GÖKALP

2- Havla ÖNEN

3- Yüksel SUBATAN

4- Aysel Demiralp

 AYRI AYRI NET 1.100 TL

5- Canan YILMAZ

6- Fidan PİRİNÇÇİOĞLU

7- Gürgin YILMAZ

8- Handan YILMAZ

9- Hayrettin YILMAZ

10- Mehmet Hatip YILMAZ

11- Sertip YILMAZ

12- Sinan YILMAZ

13- Şeyhmus YILMAZ

14- Şirvan KARACADAĞ

 AYRI AYRI NET 675 TL

15- Eylem GÖKALP

16- Gökben GÖKALP

17- Gökhan GÖKALP

18- Gürkan GÖKALP

19- Remziye Gül GÖKALP

20- Seyithan GÖKALP

21- Vildan GÖKALP

 AYRI AYRI NET 950 TL

22. Zübeyir ÇOKSÜER

NET 2. 250 TL

Full & Egal Universal Law Academy