TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
A.E. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2018/33570)
Karar Tarihi: 29/12/2021
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan
:
Kadir ÖZKAYA
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
M. Emin KUZ
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör
:
Akif YILDIRIM
Başvurucu
:
A.E.
Vekili
:
Av. Kemal ÇETİNKAYA
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; cezaya dayanak kanun hükmünün aleyhe olacak şekilde geçmişe yürütülmesi ve öngörülemez biçimde yorumlanması sonucu mahkûmiyete karar verilmesi nedeniyle suçların ve cezaların kanuniliği ilkesinin; savunma tanığının iddia tanıklarıyla aynı koşullar altında duruşmaya davet edilmemesi ve dinlenmemesi nedeniyle de tanık dinletme hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 7/11/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.
7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ile eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'nden (UYAP) temin edilen belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir:
9. 1972 yılında Bolvadin'de doğan başvurucu, bireysel başvuruya konu olayların geçtiği tarihte Afyon Kocatepe Üniversitesinde öğretim üyesidir.
10. Başvurucu, darbe teşebbüsü sonrasında Afyon Kocatepe Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının 20/7/2016 tarihli kararı ile görevden uzaklaştırılmıştır. Daha sonra sanığın terör örgütleriyle veya devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna Millî Güvenlik Kuruluncakarar verilen yapı, oluşum veya gruplarla irtibatı olduğu gerekçesi ile 1/9/2016 tarihli ve 29818 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname ile meslekten ihraç edilmiştir.
11. Başvurucu hakkında Afyon Cumhuriyet Başsavcılığınca (Başsavcılık) soruşturma başlatılmıştır. Başsavcılık tarafından soruşturma sonunda hazırlanan 8/3/2017 tarihli iddianameyle başvurucunun terör örgütü üyesi olma suçunu işlediği kanaatine varılarak Afyon 2. Ağır Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) kamu davası açılmıştır.
12. Başvurucu, Mahkemenin 18/5/2017 tarihli kararıyla silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 9 yıl hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Anılan hükme yönelik istinaf başvurusu Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesince 13/7/2017 tarihinde esastan reddedilmiştir.
13. Yargıtay 16. Ceza Dairesi (Daire) 22/5/2018 tarihinde istinaf başvurusunun esastan reddi kararını onamıştır.
14. Başvurucu 7/11/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
15. Bu arada Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 23/9/2019 tarihli ve KD.2019/88191 sayılı yazısı ile Dairenin başvurucu hakkındaki onama kararına -kaldırılması talebiyle- itiraz etmiştir.
16. Yargıtay 16. Ceza Dairesi 30/10/2019 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne ve söz konusu onama kararının kaldırılmasına karar vermiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
17. Anayasa Mahkemesinin 29/12/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
18. Başvurucu; terör örgütü üyeliğine ilişkin suçlamanın Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanmasının (FETÖ/PDY) silahlı terör örgütü olarak kabul edilmesinden önceki -kabul etmediği- fiillerine dayandırıldığını ve böylelikle geçmişe yürüme yasağının ihlal edildiğini, mahkûmiyete konu kanun maddesinin öngörülemez biçimde yorumlandığını belirterek suçların ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu ayrıca kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
19. Bakanlık görüş yazısında özetle başvurucunun iddialarının özünün derece mahkemeleri tarafından delillerin değerlendirilmesinde isabet bulunmadığına, esas itibarıyla yargılamanın sonucuna ilişkin olduğu ve hakkaniyete uygun yargılama hakkının ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğini ifade etmiştir.
B. Değerlendirme
20. 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre ceza yargılamasında tüketilmesi gereken son başvuru yolu temyiz aşaması olup, temyiz incelemesinden geçen kararlara karşı itiraz yolu, anılan Kanun’un 308. maddesi uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına tanınmıştır (Mehmet Mercan, B. No: 2013/2001, 16/5/2013, § 18). 5271 sayılı Kanun’un “Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi” kenar başlıklı 308. maddesine göre Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re'sen veya istem üzerine, ilâmın kendisine verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde itiraz edebilir.
21. Bireysel başvuru tarihinden sonra, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının olağanüstü kanun yolu niteliğinde olan “itiraz” yetkisini kullanması üzerine, anılan Dairece dosya yeniden ele alınmış ve itirazyerinde görülerek “onama” kararı kaldırılıp hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Somut olayda, başvurucu hakkındaki dava Mahkeme önünde derdesttir. Başvurucunun adil yargılanma hakkının ihlal edildiği yönündeki iddialarının öncelikle derece mahkemelerince incelenmesi gerekmektedir.
22. Açıklanan nedenlerle başvurunun başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizli tutulması talebinin KABULÜNE,
B. Başvurunun başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 29/12/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.