TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
AHMET EROĞLU VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/9418)
Karar Tarihi: 9/9/2015
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Nuri NECİPOĞLU
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
İsmail Emrah PERDECİOĞLU
Başvurucular
:
1. Ahmet EROĞLU
2. Şerife ULAĞ
3. Necati EROĞLU
4. Nedim Mahmut EROĞLU
5. Fatma ŞAHİNER
6. Emine EROĞLU
7. Fatma ŞAHİNER
8. Mahmut ERGÜN
9. İsa EROĞLU
10. Hatice PEHLİVAN
11. Ahmet Bayram EROĞLU
12. Cemil EROĞLU
13. Ayşe ERGÜN
14. Ayşe ÖZTOSUN
15. Kafiye YAMAN
16. Süleyman EROĞLU
17. Teslime ARSLAN
18. Aydın TAŞKIN
19. Hacer ŞENER
20. Ayşegül Şener DEMİR
21. Bayram ŞAHİNER
22. Hacer ŞEN
23. Ayşe YÜCESAN EROĞLU
24. Ayşe KURNAZ
25. Hamide KORKMAZ
26. Gül Emine ŞENER EROĞLU
27. Emine YAŞAR
28. Esat ŞAHİNER
29. Mehmet Ali EROĞLU
30. Medine ÇELİK
31. Hacer YILMAZ
32. Emine ARSLAN
33. Erdoğan TÜRKMEN
34. Fatma EROĞLU
35. Hacer ATİK
36. Hamide HASANOĞLU
37. Mehmet HASANOĞLU
38. Mustafa Kemal EROĞLU
39. Zeynep VURAL
40. Necip ŞAHİNER
41. Zeynep YILDIRIM
42. Ayşe ARSLAN
43. Veli AYDIN
44. Medine EROĞLU
45. Selma TAŞKIN
46. Kafiye ŞEN
47. Cemile ÖZDEK
48. Hanife SÖZEN
Teslime SÖZEN mirasçıları
49. Tahir SÖZEN
50. Bayram SÖZEN
51. Dursun Hatun SÖZEN
52. Birol SÖZEN
53. Yaşar SÖZEN
54. Serpil SÖZEN
55. Aydın SÖZEN
56. Fatma SÖZEN
Mustafa ŞAHİNER mirasçıları
57. Zeynep ŞAHİNER
58. Zeki ŞAHİNER
59. Seçkin ŞAHİNER
60. Murat ŞAHİNER
61. Ali ŞAHİNER
62. Muhammet ŞAHİNER
Ahmet YILMAZ mirasçıları
63. Fadime YILMAZ
64. Yaşar YILMAZ
Vekilleri
:
Av. Erhan BORA
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, 11/4/1986 tarihindeaçılan tapu iptali ve tescil davasının makul sürede sonuçlanmaması veuyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde ihtiyati tedbir bulunması nedeniyle, adilyargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru, 20/12/2013tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idariyönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvuruda, Komisyona sunulmasına engelteşkil edecek bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. 6/5/2014, 14/5/2014 ve1/10/2014 tarihlerinde, aralarında konu bakımından hukuki bağlantı bulunan2013/9419, 9420, 9421, 9423, 9426, 9427, 9429, 9431, 9586, 9587, 9588, 9590,9591, 9592, 9593, 9594, 9595, 9596, 9624, 9625,9626, 9627, 9628, 9629, 9630,9631, 9632, 9633, 9634, 9677, 9678, 9679, 9680, 9681, 9682, 9683, 9684, 9685,9686 ve 2014/4171, 4173, 4174, 4177, 4180, 4182, 4442, 4443, 4444, 4446, 4447ve 4448 numaralı bireysel başvuru dosyalarının, 2013/9418 numaralı bireyselbaşvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemeye 2013/9418 numaralı başvurudosyası üzerinden devam edilmesine karar verilmiştir.
4. Komisyon tarafından24/7/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından 17/10/2014tarihinde, kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına kararverilmiştir
6. Adalet Bakanlığına(Bakanlık), başvuru konusu olay ve olgular bildirilmiş, başvuru belgelerininbir örneği görüş için gönderilmiştir. Bakanlığın 14/11/2014 tarihli yazısında,Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerineatfen, başvuru hakkında görüş sunulmayacağı bildirilmiştir. Bakanlık ayrıcabaşvuruculardan Teslime Sözen’in 25/12/2013 tarihinde, Mustafa Şahiner’in 19/5/2014 tarihinde, Ahmet Yılmaz’ın 29/5/2014tarihinde vefat ettiklerinin tespit edildiğini bildirmiştir.
7. Vefat eden başvurucularınmirasçıları Anayasa Mahkemesine sundukları 8/4/2015 ve 10/4/2015 tarihlidilekçeleri ile murisleri tarafından yapılmış olan bireysel başvuruları devamettirdiklerini, başvuru dosyasındaki ihlal iddialarına katıldıklarını beyanetmişlerdir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
8. Başvuru formu ve eklerindeifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucuların murisleri vediğer bir kısım davacılar tarafından Maliye Hazinesi aleyhine 1951 yılındaBafra Asliye Hukuk Mahkemesinde muarazanın ve müdahalenin meni davasıaçılmıştır.
10. Taşınmazların bulunduğuyerde kadastro çalışmalarının başlaması üzerine dava dosyası Bafra TapulamaMahkemesine gönderilmiştir.
11. Anılan Mahkemece 26/3/1971tarihli ve E.1966/361, K.1971/118 sayılı kararla kadastro tutanaklarınındoldurulması için dosyanın Bafra Tapulama Müdürlüğüne gönderilmesine kararverilmiştir.
12. Kadastro çalışmalarınıntamamlanıp kesinleşmesinden sonra taşınmazlar başvurucuların murisleri vearkadaşları adlarına tespit ve tapuya tescil edilmiştir.
13. Yapılan tescil üzerineMaliye Hazinesi, 11/4/1986 tarihinde başvurucuların murisleri ve diğer birkısım davacılar aleyhine Bafra Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu iptali ve tescildavası açmış, tescili yapılan taşınmazların evveliyatının orman, çalılıkolduğunu, bu gibi yerlerin Tapulama Kanunu gereğince zilyetlikle iktisaba konuolamayacağını ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile taşınmazların MaliyeHazinesi adına tescil edilmesini ve dava sonuçlanıncaya kadar tapu kayıtlarıüzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
14. Bafra ilçesinde iki ayrıAsliye Hukuk Mahkemesi kurulması üzerine yargılamaya Bafra 2. Asliye HukukMahkemesinde devam edilmiştir.
15. Bir süre Bafra 2. AsliyeHukuk Mahkemesinde görülen dava, Ondokuz Mayısilçesinde adliye teşkilatının kurulması üzerine, 1993 yılında Ondokuz Mayıs Asliye Hukuk Mahkemesine devredilmiştir.
16. Ondokuz Mayıs Asliye HukukMahkemesi, 15/4/2010 tarihli ve E.2003/72, K.2010/57 tarihli kararı ile davanınreddine karar vermiştir.
17. Temyiz incelemesi sonucuYargıtay 20. Hukuk Dairesi, 8/3/2013 tarihli E.2012/9582, K.2013/2445 sayılıilamı ile ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.
18. Onama kararı, taraflaratebliğ aşamasında olup karar henüz kesinleşmemiştir.
B. İlgiliHukuk
19. 12/1/2011 tarihli ve 6100sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesi, 22/11/2001 tarihli ve 4721sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 716. maddesi
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
20. Mahkemenin 9/9/2015 tarihindeyapmış olduğu toplantıda, başvurucuların 20/12/2013 tarihli ve 2013/9418numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucularınİddiaları
21. Başvurucular, 11/4/1986tarihinde Bafra Asliye Hukuk Mahkemesinde murisleri aleyhine açılan tapu iptalive tescil davasında makul sürede yargılama yapılmadığını, uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerindeki ihtiyati tedbirin devam ettiğini, uzunsüren dava nedeniyle taşınmazları üzerindeki tasarruf yetkilerininkısıtlandığını belirterek adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüşler, tazminat talebinde bulunmuşlardır.
B. Değerlendirme
22. Başvuruculardan Nedim MahmutEroğlu tarafından yapılan 2013/9686 numaralı ve 2014/4448 numaralı başvurular,2013/9418 numaralı bireysel başvuru dosyasında birleştirilmiştir (bkz. § 3). Bununlabirlikte Anayasa Mahkemesince yapılan incelemede her iki başvuru dosyasının,başvuru konusu olaylar ve ihlal iddiaları kapsamında da aynı içerikteoldukları, dolayısıyla 2014/4448 numaralı başvurunun mükerrer olduğuanlaşılmıştır.
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden
a. Başvurucu Nedim Mahmut Eroğlu’nun 2014/4448 NumaralıBireysel Başvuru Dosyası Dışındaki Diğer Bireysel Başvuru Dosyalarındaki İhlalİddiaları
23. Başvuru formları ve eklerininincelenmesi sonucunda açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılanbaşvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
b. Başvurucu Nedim Mahmut Eroğlu’nun 2014/4448Numaralı Bireysel Başvuru Dosyasındaki İhlal İddiaları
24. Başvurucu Nedim Mahmut Eroğlu, 11/4/1986 tarihinde BafraAsliye Hukuk Mahkemesinde murisi aleyhine açılan tapu iptali ve tescildavasında makul sürede yargılama yapılmadığını, uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerindeki ihtiyati tedbirin devam ettiğini, uzunsüren dava nedeniyle taşınmazı üzerindeki tasarruf yetkisinin kısıtlandığınıbelirterek adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ilerisürmüştür.
25. Anayasa Mahkemesince yapılan incelemede başvurucularıaynı olan 27/12/2013 tarihli ve 2013/9686 numaralı başvuru ile 1/3/2014 tarihlive 2014/4448 numaralı başvurunun, başvuru konusu olaylar ve ihlal iddialarıyönünden aynı oldukları tespit edilmiştir (bkz. § 22). Dolayısıyla tarihitibarıyla daha sonra yapılan 2014/4448 numaralı başvurunun mükerrer olduğuanlaşılmıştır.
26. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Başvuru hakkının kötüye kullanılması”kenar başlıklı 51. maddesi şöyledir:
“Bireysel başvuru hakkını açıkça kötüyekullandığı tespit edilen başvurucular aleyhine, yargılama giderlerinin dışında,ayrıca ikibin Türk Lirasından fazla olmamak üzeredisiplin para cezasına hükmedilebilir.”
27. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) "Bireysel başvuru formu ve ekleri" başlıklı 59.maddesinin ilgili kısımları şöyledir:
"…
(2) Başvuru formunda aşağıdaki hususlar yer alır:
…
ı) Başvurucunun Mahkeme önünde devam eden bir başkabaşvurusu varsa numarası.
…
Başvurucuların, adreslerinde veya başvuruyla ilgilikoşullarda herhangi bir değişiklik meydana geldiğinde bunu Mahkemeyebildirmeleri zorunludur."
28. İçtüzük’ün “Başvuru hakkının kötüye kullanılması” kenar başlıklı 83.maddesi şöyledir:
“Başvurucununistismar edici, yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla bireyselbaşvuru hakkını açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde başvurureddedilir ve yargılama giderleri dışında, ilgilinin ikibinTürk Lirasından fazla olmamak üzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasınakarar verilir.”
29. İlgili düzenlemevasıtasıyla, genel hukuk teorisinde bir kamu düzeni kuralı olarak ele alınan vegenel olarak bir hakkın açıkça öngörüldüğü amaç dışında ve başkalarını zararasokacak şekilde kullanılmasının hukuk düzenince himaye edilmeyeceğini ifadeeden hakkın kötüye kullanılmasının, bireysel başvuru alanında özel olarak ele alındığıgörülmektedir. Bu bağlamda bireysel başvuru usulünün amacına açıkça aykırı olanve Mahkemenin başvuruyu gereği gibi değerlendirmesini engelleyen davranışların,başvuru hakkının kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesi mümkündür (Mehmet Güven Ulusoy, [GK], B. No:2013/1013, 2/7/2015, § 31; S.Ö.,B. No: 2013/7087, 18/9/2014, § 28).
30. Bu kapsamda özellikle,Mahkemeyi yanıltmak amacıyla kasten gerçek olmayan maddi vakıalara dayanılmasıveya bu nitelikte bilgi ve belge sunulması, başvurunun değerlendirilmesinoktasında esaslı olan bir unsur hakkında bilgi verilmemesi, başvurunundeğerlendirilmesi sürecinde vuku bulan ve söz konusu değerlendirmeyietkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmeler hakkında Mahkemeninbilgilendirilmemesi suretiyle başvuru hakkında doğru bir kanaatoluşturulmasının engellenmesi, medeni ve meşru eleştiri sınırları saklı kalmakkaydıyla bireysel başvuru amacıyla bağdaşmayacak surette hakaret, tehdit veyatahrik edici bir üslup kullanılması ile söz konusu başvuru yolu kapsamındaihlalin tespiti ile ihlal ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ilişkin amaçlabağdaşmayacak surette içeriksiz bir başvuruda bulunulması durumunda başvuruhakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (Mehmet Güven Ulusoy, § 32; S.Ö., § 29).
31. Somut olayda 2013/9418 numaralı bireysel başvurudosyasında birleştirilen 2013/9686 ve 2014/4448 numaralı bireysel başvurudosyalarının, aynı başvurucu (Nedim Mahmut Eroğlu) tarafından sunulduğu veanılan dosyalarda yer verilen başvuru konusu olaylar ile ihlal iddialarının daaynı olduğu tespit edilmiştir (bkz. § 25). Dolayısıyla başvurucu Nedim MahmutEroğlu, hukuki sebepleri ve maddi olayları aynı olan bir konuda hem 27/12/2013tarihinde hem de 1/3/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuş ancak bireyselbaşvuru formunda “IV-A-Başvurucunun AnayasaMahkemesi önünde devam eden bir başka başvurusu varsa numarası:” ifadesiyer aldığı hâlde bu kısımda herhangi bir açıklama ya da bildirime yer vermemiş,söz konusu başvurular yapıldıktan sonra da mükerrer tazminat ödenmesine yolaçabilecek bu hususa ilişkin olarak Anayasa Mahkemesine herhangi birbilgilendirmede bulunmamıştır.
32. Açıklanan nedenle başvurucu Nedim Mahmut Eroğlutarafından yapılan 2014/4448 numaralı bireysel başvurunun mükerrer olduğu;başvurucunun, İçtüzük’ün 59. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (ı) bendi ile (5) numaralı fıkrasında belirtilen yükümlülüğüne açıkçaaykırı olarak mükerrer tazminat ödenmesine yol açabilecek bu hususta AnayasaMahkemesine herhangi bir bildirimde bulunmadığı anlaşıldığından başvurunun, “başvuru hakkının kötüye kullanımı”nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.
33. Başvurucu aleyhine, başvuru hakkınınkötüye kullanılması nedeniyle 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük’ün 83. maddesi uyarınca takdiren500,00 TL disiplin para cezasına hükmedilmesi gerekir.
2. Esas Yönünden
34. Başvurucular, 11/4/1986 tarihinde murisleri aleyhineBafra Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tapu iptali ve tescil davasının makulsürede sonuçlanmadığını ve bu sürede taşınmazı kullanamadığını belirterek, adilyargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
35. Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme)ortak koruma alanı dışında kalan bir hak ihlali iddiasını içeren başvurununkabul edilebilir olduğuna karar verilmesi mümkün olmayıp (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18) Sözleşme metniile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarından ortaya çıkan ve adilyargılanma hakkının somut görünümleri olan alt ilke ve haklar, Anayasa’nın 36.maddesinde yer verilen adil yargılanma hakkının da unsurlarıdır. AnayasaMahkemesi de Anayasa’nın 36. maddesi uyarınca inceleme yaptığı birçokkararında, ilgili hükmü Sözleşme’nin 6. maddesi ve AİHM içtihadı ışığındayorumlamak suretiyle Sözleşme’nin lafzi içeriğinde yer alan ve AİHM içtihadıylaadil yargılanma hakkının kapsamına dâhil edilen ilke ve haklara, Anayasa’nın36. maddesi kapsamında yer vermektedir. Somut başvurunun dayanağını oluşturanmakul sürede yargılanma hakkı da yukarıda belirtilen ilkeler uyarınca adilyargılanma hakkının kapsamına dâhil olup ayrıca davaların en az giderle ve mümkünolan süratle sonuçlandırılmasının yargının görevi olduğunu belirten Anayasa’nın141. maddesinin de Anayasa’nın bütünselliği ilkesi gereği, makul süredeyargılanma hakkının değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulması gerektiğiaçıktır (Güher Ergun ve diğerleri,B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 38 ve 39).
36. Davanın karmaşıklığı,yargılamanın kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun, davanın hızla sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar, bir davanın süresinin makul olupolmadığının tespitinde göz önünde bulundurulması gereken kriterlerdir (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
37. Anayasa’nın 36. maddesi ve Sözleşme’nin 6. maddesiuyarınca, medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin uyuşmazlıkların makul süredekarara bağlanması gerekmektedir. Başvuru konusu olayda, Asliye Hukuk Mahkemesinezdinde açılan tapu iptali ve tescil davasının söz konusu olduğu görülmekle,18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile 6100sayılı Kanun’da yer alan usul hükümlerine göre yürütülen somut yargılamafaaliyetinin, medeni hak ve yükümlülükleri konu alan bir yargılama olduğuhususunda kuşku yoktur (Güher Ergun vediğerleri, § 49).
38. Medeni hak veyükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin makul süre değerlendirmesindesürenin başlangıcı, kural olarak, uyuşmazlığı karara bağlayacak yargılamasürecinin işletilmeye başlandığı, başka bir deyişle davanın ikame edildiğitarih olup somut başvuru açısından bu tarih 11/4/1986’dır.
39. Başvuruya konu tapu iptalive tescil davası; başvurucuların, miras bırakanlarından intikalle takip etmekteoldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre değerlendirmesi bakımındandikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçıların yargılamaya katıldığı andeğil, somut olayda murisler açısından değerlendirmeye esas alınan süreninbaşlangıç anıdır (Gülseren Gürdal vediğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
40. Sürenin bitiş tarihi ise çoğuzaman icra aşamasını da kapsayacak şekilde yargılamanın sona erme tarihidir.Ancak devam eden yargılamalara ilişkin makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiği iddiasını içeren başvuruların, yargılama faaliyetinin devamı sırasındada yapılabilmesi olanağı bulunduğundan değerlendirmeye esas alınacak süreninbitiş anı başvurunun karara bağlandığı tarihtir (Güher Ergun ve diğerleri, § 52).
41. Başvuruya konu yargılamasürecinin incelenmesinde, yargılamanın konusunun başvurucuların murislerine aittaşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile Maliye Hazinesi adına tapuya tesciliistemi olduğu, Bafra Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın yargılamasürecinde dava dosyasının önce Bafra 2. Asliye Hukuk Mahkemesine, ardından Ondokuz Mayıs Asliye Hukuk Mahkemesine devredildiği, Ondokuz Mayıs Asliye Hukuk Mahkemesinin 15/4/2010 tarihlikararı ile davanın reddine hükmedildiği, temyiz incelemesi sonucu Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin, 8/3/2013 tarihli ilamı ile Mahkeme kararının onandığı, onamailamının taraflara tebliğ aşamasının devam ettiği, ilk derece mahkemesikararının henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
42. 6100 sayılı Kanun’unöngördüğü yargılama usullerine tabi mahkemeler nezdindeki yargılamaların, makulsürede tamamlanmadığı yönündeki iddialar daha önce bireysel başvuru konusuyapılmış ve Anayasa Mahkemesi tarafından, özellikle yargılamada sürati teminetmeye hizmet eden özel usul hükümlerinin nazara alınmadığı göz önündebulundurularak makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği yönünde karar verilmiştir(Güher Ergun ve diğerleri, §§34-64).
43. Başvuruya konu tapu iptali ve tescil davasınınincelenmesinde; hukuki meselenin çözümündeki güçlük, yargılamanın niteliği,maddi olayların karmaşıklığı, delillerin toplanmasında karşılaşılan engeller gibikriterler dikkate alındığında başvuruya konu yargılamanın karmaşık nitelikteolduğu anlaşılmışsa da somut başvuru açısından, daha önce verilen kararlardışında farklı karar verilmesini gerektirecek bir yön bulunmadığı ve yirmidokuz yılı aşkın bir süredir devam eden yargılama sürecinde makul olmayan birgecikmenin olduğu sonucuna varılmıştır.
44. Açıklanan nedenlerle,başvurucuların Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma haklarının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
45. Başvurucularayrıca, uzun süren yargılama ve ihtiyati tedbir nedeniyle taşınmazlarınıkullanamadıklarını belirterek mülkiyet haklarının ihlal edildiğini iddiaetmişlerse de başvurucuların, makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiğiyönünde yukarıda yer verilen tespitler ışığında ve taşınmazın mülkiyetineyönelik davanın devam ettiği dikkate alındığında mülkiyet haklarının ihlaledildiği yönündeki iddialarının bu aşamada ayrıca değerlendirilmesine gerekgörülmemiştir.
3. 6216 Sayılı Kanunun 50. MaddesiYönünden
46. Başvurucular, adilyargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğinin tespitini ve her birbaşvurucu için 40.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmişlerdir.
47. 6216 sayılıKanun’un “Kararlar” kenar başlıklı 50. maddesinin(2) numaralı fıkrası şöyledir:
“Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa,ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzeredosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yararbulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genelmahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmaklayükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali vesonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.”
48. Başvurucuların tarafı olduğu uyuşmazlığa ilişkin yirmi dokuzyılı aşkın yargılama süresi nazara alındığında yargılama faaliyetinin uzunluğusebebiyle, yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucu Teslime Sözen’in mirasçıları Tahir Sözen, Bayram Sözen,Dursun Hatun Sözen, Birol Sözen, Yaşar Sözen, Serpil Sözen, Aydın Sözen, FatmaSözen’e ayrı ayrı net 500,00 TL; başvurucu Mustafa Şahiner’inmirasçıları Zeynep Şahiner, Zeki Şahiner,Seçkin Şahiner, Murat Şahiner,Ali Şahiner, Muhammet Şahiner’eayrı ayrı net 600,00 TL; başvurucular Ahmet Eroğlu, Necati Eroğlu, Nedim MahmutEroğlu, Emine Eroğlu, İsa Eroğlu, Ahmet Bayram Eroğlu, Cemil Eroğlu, SüleymanEroğlu, Ayşe Yücesan Eroğlu, Gül Emine Şener Eroğlu, Mehmet Ali Eroğlu, MustafaKemal Eroğlu, Kafiye Şen’e ayrı ayrı net 1.550,00 TL; başvurucular HaticePehlivan, Ayşe Ergün, Medine Çelik, Hacer Atik’e ayrı ayrı net 1.700,00 TL;başvurucu Mahmut Ergün’e net 1.850,00 TL; başvurucular Fatma Şahiner, Ayşe Öztosun, AyşeArslan’a ayrı ayrı net 2.500,00 TL; başvurucular Emine Yaşar, Erdoğan Türkmen,Fatma Eroğlu, Zeynep Yıldırım, Cemile Özdek’e ayrıayrı net 2.850,00 TL; başvurucular Kafiye Yaman, Aydın Taşkın, Hacer Şener,Bayram Şahiner, Esat Şahiner,Hacer Yılmaz, Zeynep Vural, Necip Şahiner, VeliAydın, Medine Eroğlu, Selma Taşkın’a ayrı ayrı net 3.350,00 TL; başvurucularEmine Arslan, Hamide Hasanoğlu, Mehmet Hasanoğlu’na ayrı ayrı net 4.000,00 TL; başvurucu AhmetYılmaz mirasçıları Fadime Yılmaz ve Yaşar Yılmaz’a ayrı ayrı net 10.000,00 TL;başvurucular Şerife Ulağ, Fatma Şahiner,Teslime Arslan, Ayşegül Şener Demir, Hacer Şen, Ayşe Kurnaz, Hamide Korkmaz,Hanife Sözen’e ayrı ayrı net 19.950,00 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
49. Başvurucular; Hanife Sözen, Zeynep Yıldırım, Cemile Özdek,Ayşe Arslan, Medine Eroğlu, Medine Çelik, Hacer Şen, Kafiye Yaman, Veli Aydın,Hacer Yılmaz, Selma Taşkın tarafından ayrı ayrı yapılan ve dosyalardakibelgeler uyarınca tespit edilen 206,10 TL ve diğer başvurucular tarafından ayrıayrı yapılan ve dosyalardaki belgeler uyarınca tespit edilen 198,35 TL harçtanoluşan yargılama giderinin başvuruculara ayrı ayrı ödenmesine ve tümbaşvuruculara 1.500,00 TL vekâlet ücretinin müştereken ödenmesine kararverilmesi gerekir.
50. Başvuruyakonu yargılamanın yirmi dokuz yılı aşkın süredir devam ettiği ve bu hususunmakul sürede yargılanma hakkını ihlal ettiği gözetilerek anayasal bir hakkınihlal edildiği açık olan bir yargılama dosyasında hukuka, adalete ve mahkemeyegüven ilkesinin gördüğü zararın devam etmesinin önlenmesi amacıyla yargılamanınmümkün olan en kısa sürede sonuçlandırılmasını teminenkararın bir örneğinin ilgili Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesigerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A. Başvurucu Nedim Mahmut Eroğlu’nun 2014/4448 numaralı mükerrerbireysel başvurusunun “başvuruhakkının kötüye kullanılması” nedeniyle REDDİNE,
B. Başvurucuların, makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiği yönündeki iddialarının KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
C. Başvurucuların, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınanmakul sürede yargılanma haklarının İHLAL EDİLDİĞİNE,
D. Başvurucu Teslime Sözen’inmirasçıları Tahir Sözen, Bayram Sözen, Dursun Hatun Sözen, Birol Sözen, YaşarSözen, Serpil Sözen, Aydın Sözen, Fatma Sözen’e ayrı ayrı net 500,00 TL;başvurucu Mustafa Şahiner’in mirasçıları Zeynep Şahiner, Zeki Şahiner, Seçkin Şahiner, Murat Şahiner, Ali Şahiner, Muhammet Şahiner’e ayrıayrı net 600,00 TL; başvurucular Ahmet Eroğlu, Necati Eroğlu, Nedim MahmutEroğlu, Emine Eroğlu, İsa Eroğlu, Ahmet Bayram Eroğlu, Cemil Eroğlu, SüleymanEroğlu, Ayşe Yücesan Eroğlu, Gül Emine Şener Eroğlu, Mehmet Ali Eroğlu, MustafaKemal Eroğlu, Kafiye Şen’e ayrı ayrı net 1.550,00 TL; başvurucular HaticePehlivan, Ayşe Ergün, Medine Çelik, Hacer Atik’e ayrı ayrı net 1.700,00 TL;başvurucu Mahmut Ergün’e net 1.850,00 TL; başvurucular Fatma Şahiner, Ayşe Öztosun, AyşeArslan’a ayrı ayrı net 2.500,00 TL; başvurucular Emine Yaşar, Erdoğan Türkmen,Fatma Eroğlu, Zeynep Yıldırım, Cemile Özdek’e ayrıayrı net 2.850,00 TL; başvurucular Kafiye Yaman, Aydın Taşkın, Hacer Şener,Bayram Şahiner, Esat Şahiner,Hacer Yılmaz, Zeynep Vural, Necip Şahiner, VeliAydın, Medine Eroğlu, Selma Taşkın’a ayrı ayrı net 3.350,00 TL; başvurucularEmine Arslan, Hamide Hasanoğlu, Mehmet Hasanoğlu’na ayrı ayrı net 4.000,00 TL; başvurucu AhmetYılmaz mirasçıları Fadime Yılmaz ve Yaşar Yılmaz’a ayrı ayrı net 10.000,00 TL;başvurucular Şerife Ulağ, Fatma Şahiner,Teslime Arslan, Ayşegül Şener Demir, Hacer Şen, Ayşe Kurnaz, Hamide Korkmaz,Hanife Sözen’e ayrı ayrı net 19.950,00 TL manevi TAZMİNAT ÖDENMESİNE,
E. Başvurucular Hanife Sözen,Zeynep Yıldırım, Cemile Özdek, Ayşe Arslan, Medine Eroğlu, Medine Çelik, HacerŞen, Kafiye Yaman, Veli Aydın, Hacer Yılmaz ve Selma Taşkın tarafından ayrıayrı yapılan ve dosyalardaki belgeler uyarınca tespit edilen 206,10 TL harçtanoluşan yargılama giderinin AYRI AYRI BAŞVURUCULARA ÖDENMESİNE,
F. Başvurucular Ahmet Eroğlu, Necati Eroğlu,Nedim Mahmut Eroğlu, Emine Eroğlu, İsa Eroğlu, Ahmet Bayram Eroğlu, CemilEroğlu, Süleyman Eroğlu, Ayşe Yücesan Eroğlu, Gül Emine Şener Eroğlu, MehmetAli Eroğlu, Mustafa Kemal Eroğlu, Kafiye Şen, Hatice Pehlivan, Ayşe Ergün,Hacer Atik, Mahmut Ergün, Fatma Şahiner, Ayşe Öztosun, Emine Yaşar, Erdoğan Türkmen, Fatma Eroğlu, AydınTaşkın, Hacer Şener, Bayram Şahiner, Esat Şahiner, Zeynep Vural, Necip Şahiner,Emine Arslan, Hamide Hasanoğlu, Mehmet Hasanoğlu, Şerife Ulağ, Fatma Şahiner, Teslime Arslan, Ayşegül Şener Demir, Ayşe Kurnazve Hamide Korkmaz tarafındanayrı ayrı yapılan ve dosyalardaki belgeler uyarınca tespit edilen 198,35 TLharçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCULARA AYRI AYRI ÖDENMESİNE,
G. Başvurucu vefat edenTeslime Sözen tarafından yapılan 198,35 TL harçtan oluşan yargılama giderininmirasçıları TahirSözen, Bayram Sözen, Dursun Hatun Sözen, Birol Sözen, Yaşar Sözen, SerpilSözen, Aydın Sözen, Fatma Sözen’e; başvurucu vefat eden Mustafa Şahiner tarafından yapılan 198,35 TL harçtan oluşan yargılama giderininmirasçıları Zeynep Şahiner, Zeki Şahiner,Seçkin Şahiner, Murat Şahiner,Ali Şahiner, Muhammet Şahiner’e;başvurucu vefat eden Ahmet Yılmaz tarafından yapılan 198,35 TL harçtan oluşan yargılama giderininmirasçıları Fadime Yılmaz ve Yaşar Yılmaz’a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
H. Başvurucuların vekille temsil edildikleri dikkate alınarak1.500,00 TL vekâlet ücretinin başvurucuların tamamına MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
İ. 2014/4448 sayılı bireysel başvuru dosyası açısından başvurucuNedim Mahmut Eroğlu tarafından yapılan 206,10 TL harçtan oluşan yargılamagiderinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,
J. 6216 sayılı Kanun’un 51. maddesi ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 83. maddesi uyarınca başvurucu Nedim MahmutEroğlu’ndan 500,00 TL disiplin para cezasının tahsiline,
K. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemelerdegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal faiz uygulanmasına,
L. Kararın bir örneğinin Ondokuz MayısAsliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
9/9/2015tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.