TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
AHMET YILDIRIM BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/10354)
Karar Tarihi: 6/12/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
M. Emin KUZ
Raportör
:
Recep KAPLAN
Başvurucu
:
Ahmet YILDIRIM
Vekili
:
Av. Ayşe KAYMAK İSBİR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, bir İnternet sitesi hakkında verilen erişiminengellenmesi kararının kaldırılmaması nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlaledildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 16/6/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.
7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyandabulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucu 1983 doğumlu olup İstanbul’da ikamet etmektedir.Olayların geçtiği tarihte başvurucu, Boğaziçi Üniversitesi BilgisayarMühendisliği Bölümünde doktora öğrencisidir. Başvurucu http://sites.google.com (yer sağlayıcısite) adlı İnternet sitesi üzerinden akademik çalışmalarını ve çeşitlikonulardaki düşünce ve görüşlerini yayımladığıve bukonulara ilişkin ilgililerin öneri ve eleştirilerini alabildiğikendiadına bir İnternet sitesi oluşturmuştur.
10. Denizli 2. Sulh Ceza Mahkemesi 23/6/2009 tarihindeAtatürk’ün manevi hatırasına hakaret içerikli ifadelerin bulunduğu bir İnternetsitesinin sahibine karşı yürütülen soruşturma çerçevesinde erişimin engellenmesikararı almıştır. Bu Karar, infazı için Telekomünikasyon İletişimBaşkanlığına(TİB)tebliğedilmiş, ancak TİB'in Denizli CumhuriyetBaşsavcılığına gönderdiği yazıda yer sağlayıcı sitenin adresinin kayıtlı veyurt dışı kaynaklı olduğu, bu alan adı ile ilgili olarak TİB'denyer sağlayıcılık faaliyet belgesinin alınmadığı, erişimin engellenmesinin alanadı veya IP adresi olarak erişim engelleme şeklinde uygulanabileceğibelirtilerek mahkeme kararının değiştirilmek suretiyle düzeltilmesi ya dakararın itirazı incelemeye yetkili merciyegönderilmesi talep edilmiştir. Bunun üzerine Denizli 2. SulhCezaMahkemesi TİB'in talebini kabul etmiş ve 24/6/2009tarihinde, 23/6/2009 tarihli kararını düzelterek yer sağlayıcı siteye erişimintamamen engellenmesi kararı almıştır. TİB, bu kararı uygulayarak yer sağlayıcısiteye erişimi tamamen engellemiştir.
11. Başvurucu, kendi sitesine girmeye çalıştığında aşağıdakibilgileri içeren erişimin engellenmesi kararıyla karşılaşmıştır:
"Denizli 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 24/06/2009tarih ve 2009/392 nolu KORUMA TEDBİRİ kapsamında buinternet sitesi (sites.google.com) hakkında verdiği karar Telekomünikasyonİletişim Başkanlığı'nca uygulanmaktadır."
12. Denizli 2. SulhCeza Mahkemesininerişimin engellenmesi kararına karşı başvurucunun itirazı Denizli 4. AsliyeCeza Mahkemesince 13/7/2009 tarihinde reddedilmiştir.
13. Öte yandan erişimin engellenmesi kararı alınan soruşturmada,Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı yetkisizlik kararı vererek dosyayı İzmirCumhuriyet Başsavcılığına göndermiştir. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı da yurtdışında bulunan şüphelilerin açık adres ve kimliklerinin tespit edilemediğigerekçesiyle 25/3/2011 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir.
14. Bu arada başvurucu 10/1/2010 tarihinde ifade özgürlüğününihlal edildiği iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) başvurmuştur.AİHM, bu başvuruda "hukuken öngörülmüş olma" koşulunun sağlanmadığıgerekçesiyle 18/12/2012 tarihinde ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine kararvermiştir.
15. 25/3/2011 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ve AİHM'in 18/3/2013 tarihinde kesinleşen 18/12/2012 tarihliihlal kararı üzerine başvurucu 21/1/2014 tarihli dilekçeyle İzmir CumhuriyetBaşsavcılığından erişim engelinin kaldırılmasını talep etmiştir.
16. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı 13/3/2014 tarihinde TİB'e müzekkere yazarak erişimin engellenmesine gerekçeolan içeriklerin hâlâ bulunup bulunmadığının tespit edilmesini, içerik yoksaerişim engelinin kaldırılmasını istemiş ve içerik varsa sadece erişiminengellenmesine gerekçe olan sitenin kapatılmasının mümkün olup olmadığınısormuştur. TİB 7/4/2014 tarihli yazısında söz konusu URL adresineulaşılamadığını belirtmiştir.
17. Öte yandan TİB 2/4/2013 tarihli yazısıyla, anılan AİHMkararını İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına bildirerek Başsavcılığın bu kararıdikkate alarak soruşturma dosyasını değerlendirmesini ve sonucundan TİB'e bilgi vermesini talep etmiştir. Bu talep konusundaİzmir Cumhuriyet Başsavcılığı herhangi bir girişimde bulunmamıştır.
18. Başvurucunun erişim engelinin kaldırılması talebiyle İzmirCumhuriyet Başsavcılığına verdiği 13/5/2014 tarihli ek dilekçesine İzmirCumhuriyet Başsavcılığının 28/5/2014 tarihli yazısıyla; TİB'in7/4/2014 tarihli yazısında erişimin engellenmesi kararının gerekçesinioluşturan URL adresine ulaşılamadığını bildirdiği, sorunun teknik bir nedendenkaynaklanabileceği ve bu hususun TİB tarafından çözülmesi gerektiği, Atatürk'ünmanevi hatırasına hakaret eden içeriklerin bulunması durumunda erişiminengellenmesi kararının kaldırılmasının yasal olarak mümkün olmadığı şeklindecevap verilmiştir.
19. Başvurucu 16/6/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
20. Hâlihazırda erişime açık olduğu görülen yer sağlayıcısitenin 2014 yılı Haziran ayı sonundan bu yana erişimeaçık olduğu yönünde bilgiler bulunmaktadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
21. Mahkemenin 6/12/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
22. Başvurucu; yer sağlayıcı site hakkında verilen erişiminengellenmesi kararının kaldırılmaması nedeniyle ifade özgürlüğünün, bilim vesanat hürriyetinin, adil yargılanma hakkının ve etkili başvuru hakkınınihlal edildiğini ileri sürmüştür.
23. Bakanlık görüşünde; 24/6/2014 tarihinde yer sağlayıcı siteyeerişim engelinin kaldırıldığı ve bu nedenle başvurucunun mağdur sıfatınınkalmadığı ayrıca AİHM tarafından verilen ihlal kararı ile yer sağlayıcı siteyeerişim engelinin kaldırıldığı dönem arasında geçen sürenin AİHM kararlarınınicrasına ilişkin prosedürden kaynaklandığı ve bu sürecin ifade özgürlüğüne yenibir müdahale teşkil etmediği belirtilmiştir.
24. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında öncekigörüşlerini tekrar etmiştir. Başvurucu ayrıca; başvuruyu yaptığı anda mağdurstatüsünün bulunduğunu, yetkili makamların erişim engelinin kaldırılmasıyönündeki taleplerini yerine getirmemesi nedeniyle Anayasa Mahkemesine bireyselbaşvuru yapmak zorunda bırakıldığını bu nedenle lehe vekalet ücretine ve yargılamagiderlerinin iadesine karar verilmesi gerektiğini ifade etmiştir.
B. Değerlendirme
24. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 80.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi gereği Anayasa Mahkemesi, ihlalinve sonuçlarının ortadan kalkmış olması hâlinde başvurunun düşmesine kararverebilir (S.Ö., B. No:2013/7087, 18/9/2014, § 23).
25. Başvuru konusu olayda, başvurucunun şikâyetine konu erişimengelinin başvurucu bireysel başvuru yaptıktan kısa bir süre sonra kaldırıldığıanlaşılmaktadır (bkz. §§ 19, 20). Hakkında erişimin engellenmesi kararı verilenyer sağlayıcı sitenin hâlihazırda da erişime açık olduğu görülmektedir.
26. Somut olayda ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılarakbaşvurucunun mağdurluk statüsünün sona erdiği ve başvurunun incelenmesine devamedilmesini gerektiren bir husus bulunmadığı anlaşılmaktadır.
27. Açıklanan nedenlerle başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 6/12/2017tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.