Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - ALİ ÇİFTCİ Başvurusuna İlişkin Karar - 17/7/2014

Başkan

:

Serruh KALELİ

Üyeler

:

Zehra Ayla PERKTAŞ

Burhan ÜSTÜN

Nuri NECİPOĞLU

Zühtü ARSLAN

Raportör

:

Akif YILDIRIM

Başvurucu

:

Ali ÇİFTCİ

I. BAŞVURUNUNKONUSU

1. Başvurucu, bireysel başvurusunun, başvuru evrakındatespit edilen eksikliklerin verilen kesin süre içinde tamamlanmaması nedeniyleidari yönden reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

II. BAŞVURUSÜRECİ

2. Başvuru, 28/8/2013 tarihinde Elmalı CumhuriyetBaşsavcılığı vasıtasıyla yapılmıştır.

3. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesineticesinde başvuruda eksikliklerin bulunduğu tespit edilerek bunların onbeş günlük kesin süre içinde tamamlanması gerektiği, aksitakdirde başvurunun idari yönden reddedileceği başvurucuya 25/10/2013 tarihindetebliğ edilmiş, ancak eksiklikler usulüne uygun olarak süresinde giderilmemiştir.

4. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca, 28/4/2014 tarihindeidari ret kararına itiraz ve başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. Olaylar

5. Başvuru hakkında idari yönden ret kararı verilmesi süreci ileilgili olaylar özetle şöyledir:

6. 28/8/2013 tarihinde Elmalı Cumhuriyet Başsavcılığıvasıtasıyla yapılan başvuruda, dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesi neticesinde, başvuruda eksikliklerin bulunduğu tespit edilmiştir.

7. Başvurucuya belirlenen eksikliklerin giderilmesi amacıyla onbeş günlük kesin süre verilmesine ilişkin idari karar,25/10/2013 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

8. İdari kararın ilgili kısmı şöyledir:

“…

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün"Form ve Eklerinin Ön İncelemesi ve Eksiklikler" kenar başlıklı 66.maddesinde de; Bireysel Başvuru Bürosunca başvuruformlarının şekil şartlarını haiz olup olmadığı ve tespit edilen eksikliklerinsüresinde tamamlanıp tamamlanmadığı yönünden inceleneceği belirtilmiş ve bukapsamda tespit edilen eksikliklerin geçerli mazeret olmaksızın öngörülensürelerde tamamlanmadığı hallerde başvurunun idari yönden reddine kararverileceği hükme bağlanmıştır.

 Bu itibarla; aşağıdatespit edilen eksikliklerin tamamlanarak iş bu yazının tarafınıza tebliğtarihinden itibaren onbeş (15) gün içinde adınız,soyadınız, T.C. kimlik numaranız ve yukarıda belirtilen bireysel başvurunumaranızı içeren bir dilekçe ile mahkemelereveya yurt dışı temsilciliklerine veya bizzat Anayasa Mahkemesineibraz etmeniz gerekmektedir.

 Yukarıda belirtilensürede geçerli bir mazeret olmaksızın tespit edilen eksikliklerintamamlanmaması durumunda başvurunuz reddedilecektir. Ayrıca anılan yöntemdışında posta, faks, elektronik posta v.b. yollarla gönderilen belgeler kabul edilmeyerek kaydaalınmayacaktır.

…

TESPİT EDİLEN EKSİKLİKLER

“1. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'ndeöngörülen usul ve esaslara uygun biçimde bireysel başvuru formu doldurulmadığıveya formda bulunması gereken tüm bilgileri içeren ve aynı formatta olan birdilekçe ile başvurulmadığı, dilekçenin Anayasa Mahkemesi "Bireysel BaşvuruFormu" örnek alınarak doldurulmadığı,

…

2- Başvuru konusu ile ilgili olarak kanunda öngörülmüş idarive yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmesi sonucu verilen nihaikararın ve bu kararın tebliğine ilişkin tebliğ alındısının asıl veya onaylı suretlerinineklenmediği, nihai kararın öğrenme tarihine ilişkin ilgili belgenineklenmediği,

…”

9. Başvurucu, verilen süre içerisinde belirlenen eksiklikleriusulüne uygun şekilde gidermemiş, eksiklikleri posta yoluyla 12/11/2013tarihinde giderme yoluna gitmiştir.

10. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 66.maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca tespit edilen eksikliklerin verilenkesin sürede tamamlanmadığı gerekçesiyle Komisyonlar Başraportörünce22/11/2013 tarihinde bireysel başvurunun idari yönden reddine karar verilmiş,karar 12/12/2013 tarihinde başvurucuya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

11. Başvurucu, 18/12/2013 tarihinde başvurunun idari yöndenreddine ilişkin karara itiraz etmiştir.

B. İlgili Hukuk

12. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireyselbaşvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (1) ve (6) numaralıfıkraları şöyledir:

“(1) Bireysel başvurular, bu Kanunda ve İçtüzükte belirtilenşartlara uygun olarak doğrudan ya da mahkemeler veya yurt dışı temsilciliklervasıtasıyla yapılabilir. Başvurunun diğer yollarla kabulüne ilişkin usul veesaslar İçtüzükle düzenlenir.

…

(6) Başvuru evrakında herhangi bir eksiklik bulunmasıhâlinde, Mahkeme yazı işleri tarafından eksikliğin giderilmesi için başvurucuveya varsa vekiline onbeş günü geçmemek üzere birsüre verilir ve geçerli bir mazereti olmaksızın bu sürede eksikliğintamamlanmaması durumunda başvurunun reddine karar verileceği bildirilir.”

13. İçtüzük’ün “Form ve eklerinin ön incelemesi veeksiklikler” kenar başlıklı 66. maddesi şöyledir:

“(1)Bireysel Başvuru Bürosu gelenbaşvuruları şeklî eksiklikler bulunup bulunmadığı yönünden inceler. Başvuruformunda veya eklerinde herhangi bir eksiklik tespit edilmesi hâlinde, bunlarıntamamlattırılması için başvurucuya, varsa avukatına veya kanuni temsilcisine onbeş günü geçmemek üzere bir süre verilir.

(2) Eksikliklerin tamamlattırılmasına dair yazıdabaşvurucuya geçerli bir mazereti olmaksızın verilen sürede eksiklikleritamamlamadığı takdirde başvurusunun reddine karar verileceği bildirilir.

(3) Başvurunun; süresinde yapılmadığı, 59 uncu ve 60 ıncı maddelerdeki şekil şartlarına uygun olmadığı ve tespitedilen eksikliklerin verilen kesin sürelerde tamamlanmadığı hâllerdeKomisyonlar Başraportörü tarafından reddine kararverilir ve başvurucuya tebliğ edilir. Bu karara tebliğ tarihinden itibaren yedigün içinde Komisyona itiraz edilebilir. Bu konuda Komisyonların verdiğikararlar kesindir.”

14. İçtüzük’ün “Yazışmalar” kenar başlıklı69. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

“(1) Başvurucular, Mahkeme ile yazışmalarını İçtüzüktebelirlenen bireysel başvuru yapılmasındaki usulü izleyerek yapmakzorundadırlar.

(2) Bireysel başvuru dosyalarının tekemmül ettirilmesineilişkin olarak duruma göre Genel Sekreterlik, Komisyon ya da Bölümlertarafından verilen ve asgari onbeş gün olan sürelerkesin olup bu süreler içinde usulüne uygun olarak gönderilmeyen bilgi vebelgeler, başvurunun değerlendirilmesinde dikkate alınmaz ve dosyaya dâhil edilmez..”

IV. İNCELEME VEGEREKÇE

15. Mahkemenin 17/7/2014 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,başvurucunun 28/8/2013 tarih ve 2013/7290 numaralı bireysel başvurusunun,Komisyonlar Başraportörlüğünce idari yönden reddikararına ilişkin itirazı incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

16. Başvurucu, eksikliklerin posta yoluyla gönderildiğini,eksikliklerin posta yoluyla gönderilmesinin usule aykırı olduğunu bilmediğiniiddia etmiştir.

B. Değerlendirme

17. Başvurucu, eksikleri posta yoluylagidermenin usule aykırı olduğunu bilmediğini belirterek, başvuruda tespitolunan eksiklikleri süresi içinde postaya verdiğini ancak bu süre geçtiktensonra evrakların Anayasa Mahkemesine ulaştığını örtülü olarak iddia etmiştir. Kaldı ki, idari yönden ret kararı da başvurucununbu iddiasına karşılık olarak usul bakımından ve“belirtilen usule göre söz konusu eksiklik giderilmediği” gerekçesiyle verilmiştir.Hal böyle olunca, bireysel başvuruda eksiklerin posta yoluyla giderilipgiderilemeyeceği hususu uyuşmazlık konusu olmaktadır. Posta yoluyla eksiklikgiderimi yapılamayacağı tespit olunduğunda, eksiklik tamamlama evraklarınınsüresi içerisinde postaya verilmesinin de bireysel başvuru açısından önemikalmayacaktır. Dolayısıyla, bu yöntemin 6216 sayılı Kanun’a ve İçtüzük’e uygunluğunun açıklığa kavuşturulması gerekir.

18. Başvurucular, İçtüzük’ün 69. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarıncaAnayasa Mahkemesi ile yazışmalarını İçtüzükte belirlenen bireysel başvuruyapılmasındaki usulü izleyerek yapmak zorundadırlar.

19. 6216 sayılıKanun'un 47. maddesinin (6) ve İçtüzük’ün 66.maddesinin (3) numaralı fıkralarında, başvuru evrakında herhangi bir eksiklikbulunması halinde bu eksikliğin giderilmesi için başvurucu veya varsa vekiline onbeş günü geçmemek üzere bir süre verileceği ve geçerlibir mazereti olmaksızın bu sürede eksikliğin tamamlanmaması durumundaKomisyonlar Başraportörü tarafından idari yöndenkesin olarak reddine karar verileceği öngörülmüştür.

20. İçtüzük’ün 66. maddesinin (2) numaralı fıkrasıuyarınca, eksikliklerin tamamlattırılmasına dair yazıda başvurucuya geçerli birmazereti olmaksızın verilen sürede eksiklikleri tamamlamadığı takdirdebaşvurusunun reddine karar verileceği bildirilir. Bu hüküm gereği, öngörülensürede geçerli bir mazeret olmaksızın tespit edilen eksikliklerintamamlanmaması durumunda başvurunun reddedileceği, ayrıca anılan yöntem dışındaposta, faks, elektronik posta v.b. yollarlagönderilen belgelerin kabul edilmeyerek kayda alınmayacağı 25/10/2013tarihli idari kararla usulüne uygun olarak başvurucuyatebliğ edilmiştir. Eksiklik giderimevrakları, posta yoluyla onbeş günlük kesin süredensonra 12/11/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine ulaşmıştır.

21. Başvurucu, idari kararda yer alan bu ihtara rağmen bireysel başvurusunda tespitedilen eksiklikleri posta yoluyla göndermiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarıncatespit edilen eksikliklerin verilen kesin sürede yöntemine uygun olaraktamamlanmadığı gerekçesiyle Komisyonlar Başraportörünce22/11/2013 tarihinde bireysel başvurunun idari yönden reddine karar verilmiş,karar 12/12/2013 tarihinde başvurucuya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

22. İçtüzük’ün “Bireyselbaşvuru formu ve ekleri” kenar başlıklı 59. maddesinin ilgili bölümüşöyledir:

“…

(2) Başvuru formunda aşağıdaki hususlar yer alır:

…

ç) Kamu gücünün ihlale neden olduğu iddiaedilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti.

d) Bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hanginedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve delillere ait özlüaçıklamalar.

e) Başvurucunun güncel ve kişisel bir temel hakkınındoğrudan zedelendiği iddiasının dayanakları.

f) Başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin aşamalar.

g) Başvuru yollarının tüketildiği veya başvuru yoluöngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarih.

ğ) Başvuru mazeret nedeniyle süresi içindeyapılamamışsa buna dair açıklamalar.

h) Başvurucunun talepleri.

...

(3) Başvuru formuna aşağıdaki belgeler ya da onaylıörnekleri eklenir:

a) Kanuni temsilci veya avukat vasıtasıyla takip edilenbaşvurularda başvurucuyu temsile yetkili olduğuna dair belge.

b) Harcın ödendiğine dair belge.

c) Nüfus cüzdanı örneği, başvurucu yabancı ise geçerlikimlik belgesi.

…

d) Nihai karar ya da işlem tebliğ edilmişse tebellüğbelgesi.

e) Dayanılan belgelerin asılları ya da onaylı örnekleri.

f) Tazminat talebi varsa uğranılan zarar ve buna ilişkinbelgeler.

…”

23. İçtüzük’ün “Formunve eklerinin hazırlanmasına ilişkin ilkeler” başlıklı 60. maddesişöyledir:

“(1) Başvuru formu, İçtüzük’ün 59uncu maddesine uygun olarak düzenlenir ve aynı maddede belirtilen belgeler yada onaylı örnekleri başvuru formuna eklenir.

(2) Başvuru formu okunaklı ve başvurunun esasına yöneliközlü bilgileri içerir şekilde hazırlanır. Başvuru formunun ekler hariç onsayfayı geçmesi hâlinde başvurucunun ayrıca başvuru formuna olayların özetinieklemesi gerekir.

(3) Başvurucu, başvuru formunun ekinde sunduğu belgeleri,tarih sırasına göre numaralandırarak her bir belgeyi tanımlayıcı başlıklarhâlinde dizi pusulasına bağlar.”

24. İçtüzük’ün “Başvurununyapılabileceği yerler” başlıklı 63. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:

“Bireysel başvurular, Kanunda ve İçtüzükte belirtilenşartlara uygun biçimde İçtüzük ekindeki ve Mahkemenin internet sitesindeyayımlanan başvuru formuna uygun olarak Mahkemeye şahsen yapılabileceği gibidiğer mahkemeler ya da yurt dışı temsilcilikler vasıtasıyla da yapılabilir…”

25. 6216 sayılıKanun’un 47. maddesinin (6) numaralı fıkrasına göre başvuru evrakında herhangibir eksiklik bulunması hâlinde, Anayasa Mahkemesi başvurucudan, eksikliğintamamlanmasını ister. İçtüzüğün 66. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göreMahkemenin başvurucudan giderilmesini isteyebileceği eksiklikler, şeklieksikliklerdir. İlk olarak Mahkeme, usulünce doldurulmamış olan başvuruformunun usulüne uygun olarak doldurulmasını isteyebilir. İkinci olarak isebaşvurucunun ihlal iddiasına dayanak gösterdiği bilgi, belge ve delillerbaşvuru dilekçesine eklenmemiş ise dayanılan bu belgelerin tamamlanmasıistenebilir (B. No: 2013/276, 9/1/2014, § 21).

26. Bireysel başvuruformunda veya forma eklenmesi gerekli belgelerde eksiklik tespit edilmesihalinde, eksikliğin giderilmesi için başvurucu veya varsa vekiline onbeş günü geçmemek üzere bir süre verilir. Başvurucular,Anayasa Mahkemesi ile eksiklik giderimine yönelikyazışmalarını da İçtüzükte belirlenen bireysel başvuru yapılmasındaki usulüizleyerek yapmak zorundadırlar. Usulüne uygun olarak gönderilmeyen bilgi vebelgeler, başvurunun değerlendirilmesinde dikkate alınmaz ve dosyaya dâhiledilmez.

27. Bireyselbaşvuru usulünü düzenleyen 6216 sayılı Kanun’un 47. maddesinin (1) numaralıfıkrası ve İçtüzük'ün 63. maddesi yarınca; bireyselbaşvurular, doğrudan ya da mahkemeler veya yurt dışı temsilcilikler vasıtasıylayapılabilir. Ancak süreç içindeki teknik gelişmeler ve işleyiştekigereklilikler gözetilerek ilâve başvuru yöntemleri (örneğin güvenli elektronikimza ile başvuru) İçtüzük değişikliği vasıtasıyla kabul edilebilir. Bununlabirlikte hali hazırda böyle bir yöntem kabul edilmemiştir.

28. Mahkemelerinyargılama usulünü düzenleyen istisnai niteliğe haiz hükümlerinin, mahkemeyeerişim hakkını ihlal etmedikleri sürece belirlilik ve hukuki güvenliksağlamaları bakımından dar yorumlanmaları gerekir. Bireysel başvuru usulünüdüzenleyen 6216 sayılı Kanun’un 47. maddesinin (1) numaralı fıkrası ve İçtüzük'ün 63. maddesinde; mektup, e-posta, kargo, resmiposta, telgraf veya diğer elektronik iletişim araçları kullanılarak başvuruyapılmasına olanak tanınmamıştır. Bireysel başvurunun bir parçası olan “eksikliklerin giderilmesi” aşamasının daaynı usule tabi olduğu açıktır. Bireysel başvuru usulünün bir bütün olduğukabul edildiğinde, bireysel başvuru usulünü düzenleyen hükümler, eksikliklerinposta yoluyla da giderilebileceğine imkân tanıyacak biçimde geniş yorumlanamaz.

29. Yargı teşkilatının ülke sathınayayılmış yüzlerce mahkeme vasıtasıyla hizmet verdiği gerçeği karşısında, bireysel başvuruların, Anayasa Mahkemesine doğrudan ya da mahkemelervasıtasıyla yapılabileceğine ilişkin düzenlemenin mahkemeye erişim hakkınıihlal etmediği de açıktır.

30. Anayasa Mahkemesine yapılanbireysel başvurularda başvurucuların başvurularını takip etme yükümlülüklerivardır. Bu yükümlülüğün bir gereği olarak başvuru formu titizlikle doldurulmalı,ihlal iddiasının dayanağı olan tüm olaylar gösterilmeli, başvuruyu aydınlatacakve hükmün esasını etkileyecek argümanları destekleyici tüm belgeler başvurudilekçesine eklenmelidir (B. No: 2013/276,9/1/2014, § 26). Başvuru evrakında herhangi bir eksiklik bulunması halinde ise,bu eksikliğin başvurucu veya varsa vekilince süresinde ve yöntemine uygunolarak giderilmesi gerekir. 6216 sayılı Kanun ve İçtüzük’tebelirtilen usulün dışında eksiklikleri tamamlanan başvuruların idari yöndenreddedilmesi gerekir.

31. Başvuru konusuolayda, bireysel başvuru formunun başvurucu tarafından usulüne uygun olarakdoldurulmadığı, gönderilen dilekçenin de başvuru formunda bulunması gerekenbütün bilgileri içermediği ve aynı formatta olmadığı, eklenmesi gerekli belgelerinforma eklenmediği, eksiklik tamamlama yazısındaki ihtara rağmen eksikliklerinyöntemine uygun olarak giderilmediği anlaşılmıştır.

32. Açıklanannedenlerle, başvuru evrakında tespit edilen eksikliklerin yöntemineuygun olarak verilen kesin süre içinde tamamlanmaması nedeniyle verilen idariret kararına karşı yapılan itirazın reddine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle başvurucunun, Komisyonlar Başraportörlüğünün 22/11/2013 tarih ve 2013/7290 sayılıidari ret kararına karşı yaptığı itirazın REDDİNE,yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına, 17/7/2014 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy