TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ALİ DEMİR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/15871)
Karar Tarihi: 12/4/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör Yrd.
:
Ceren Sedef EREN
Başvurucular
:
1. Ali DEMİR
2. Nadir DEMİR
3. Zekeriyya DEMİR
Vekili
:
Av. Fuat ÇAMLIBEL
Başvurucular
:
4. Ahmet DEMİR
5. Ahmet DEMİR
6. Gündüz DEMİR
7. Kazim DEMİR
8. Necat DEMİR
9. Turan DEMİR
10. Zulmat DEMİR
Vekili
:
Av. Hakan GELERİ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 10/10/2014 tarihi ve devamında yapılmıştır.
3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılanön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. 2015/3824, 2015/4440, 2015/4536 sayılı bireysel başvurudosyaları konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/15871 sayılı dosyaüzerinde birleştirilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucular Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********, Zulmat Demir, Kazim Demir, NadirDemir ve Zekeriyya Demir'in doğrudan kendilerinin;başvurucular Necat Demir, Gündüz Demir ve Turan Demir'in ise babaları olanmurislerinin 19/1/1996 tarihinde Doğubayazıt Kadastro Mahkemesinde başvurucuAhmet Demir (T.C. Kimlik No:***********) aleyhine doğrudan; başvurucu AliDemir'in ise babası olan murisi aleyhine açtıkları kadastro tespitine itirazdavasında yerel Mahkemece verilen karar Yargıtaycabozulmakla dava yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 12/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarınınihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
14. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerindenintikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süredeğerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçınınyargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeyeesas alınan sürenin başlangıç anıdır (GülserenGürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 21 yıllık yargılamasüresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
18. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarınıkullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyethaklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul süredeyargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitlerışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıcadeğerlendirilmesine gerek görülmemiştir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
20. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında, şikâyet konusu davadaki taraf sayısı ve mirasçı sıfatlıbaşvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkate alındığındabaşvurucular Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********), ZulmatDemir, Kazim Demir, Nadir Demir, Ahmet Demir (T.C.Kimlik No:***********) ve Zekeriyya Demir'e ayrı ayrınet 23.400 TL; başvurucular Turan Demir ve Ali Demir'e ayrı ayrı net 2.900 TL;başvurucu Necat Demir'e net 3.350 TL ve başvurucu Gündüz Demir'e ise net 2.350TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderininbaşvurucular Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********), Ahmet Demir (T.C. KimlikNo:***********), Zulmat Demir, KazimDemir, Necat Demir, Gündüz Demir ve Turan Demir'e müştereken; 680,70 TL harç ve1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.480,70 TL yargılama giderinin isebaşvurucular Ali Demir, Nadir Demir ve ZekeriyyaDemir'e müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucular Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********), Zulmat Demir, Kazim Demir, NadirDemir, Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********) ve ZekeriyyaDemir'e ayrı ayrı net 23.400 TL; başvurucular Turan Demir ve Ali Demir'e ayrıayrı net 2.900 TL; başvurucu Necat Demir'e net 3.350 TL ve başvurucu GündüzDemir'e ise net 2.350 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğertaleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucular Ahmet Demir (T.C. KimlikNo:***********), Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********), ZulmatDemir, Kazim Demir, Necat Demir, Gündüz Demir veTuran Demir'e MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 680,70 TL harç ve 1.800 TL vekâletücretinden oluşan toplam 2.480,70 TL yargılama giderinin ise başvurucular AliDemir, Nadir Demir ve Zekeriyya Demir'e MÜŞTEREKENÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Doğubayazıt Kadastro Mahkemesine(E.2001/39) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 12/4/2017tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.