TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ALİ KEMAL RENKLİOĞLU BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2012/171)
Karar Tarihi: 12/2/2013
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Serruh KALELİ
Üyeler
:
Mehmet ERTEN
Hicabi DURSUN
Erdal TERCAN
Zühtü ARSLAN
Raportör
:
Şebnem NEBİOĞLU ÖNER
Başvurucu
:
Ali Kemal RENKLİOĞLU
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvurucu, Fransa Cumhuriyeti Devletinden aldığı emeklimaaşından kesinti yapıldığını belirterek mülkiyet hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru, 4/10/2012 tarihindeKonya Bölge İdare Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idariyönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğinbulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 25/12/2012tarihinde başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararıalınması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölümegönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAYLAR VE OLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucu otuz yedi yıl Fransa’da çalışarak, primödemiştir.
6. Başvurucunun emeklilik hakkını kazanmasıyla, Fransasosyal güvenlik kurumu tarafından kendisine 9/9/2009tarihine kadar aylık 667,00 Avro emekli maaşı ödenmiştir.
7. Belirtilen tarihten itibaren ise, bu devlet tarafındanmaaşında kesinti yapılarak, aylık 250,00 Avro ödeme yapılmaya başlanmıştır.
8. Başvurucu tarafından, Fransa Cumhuriyeti Devletince maaşmiktarında yapılan kesinti işlemiyle ilgili olarak Avrupa İnsan HaklarıMahkemesine başvurulmuştur.
9. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin 16/5/2012tarihli kararıyla, başvurucunun talebi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 34ve 35. maddesinde yer verilen şartları taşımadığı belirtilerek reddedilmiştir.
10. Başvurucu nihai karar olarak Avrupa İnsan HaklarıMahkemesi’nin belirtilen kararına dayanmıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 12/2/2013 tarihindeyapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 4/10/2012 tarih ve 2012/171 numaralıbireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu, otuz yedi yıl prim ödemek suretiyle Fransızsosyal güvenlik sisteminden emekli olduğunu, daha önce aylık 667,00 Avro olanemekli maaşında bu devlet tarafından 9/9/2009tarihinden itibaren kesinti yapılarak aylık 250,00 Avro ödeme yapılmayabaşlanıldığını ve büyük oranda maddi kayba uğradığını, bu işleme ilişkin olarakyaptığı başvurunun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince de reddedildiğinibelirterek, Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
13. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak veözgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birininkamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesinebaşvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmişolması şarttır.”
14. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuruhakkı” kenar başlıklı 45. maddesi şöyledir:
“(1) Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak veözgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin tarafolduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlaledildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.”
(2) İhlale nedenolduğu ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari veyargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru yapılmadan öncetüketilmiş olması gerekir.
(3) Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhinedoğrudan bireysel başvuru yapılamayacağı gibi Anayasa Mahkemesi kararları ileAnayasanın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler de bireysel başvurununkonusu olamaz.”
15. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncüfıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca,Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsanHakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındakiherhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini iddia eden herkeseAnayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapma hakkı tanınmıştır. Dolayısıyla belirtilen bu hak veözgürlüklerin kamu gücünü kullanan organlar tarafından ihlal edildiği iddialarıbireysel başvuru yoluyla ileri sürülebilir. 6216 sayılı Kanun’un 45. maddesinin(2) numaralı fıkrası kapsamında başvurunun konusu, kamu gücünün işlemleri,eylemleri ya da ihmalleridir. “Kamu gücü”nü kullanan organlar ise başta devlet tüzel kişiliği içinde yer alan yasama,yürütme ve yargı organları ve bu organlara tabi olan merciler ile yerindenyönetim kuruluşlarıdır.
16. Bireysel başvuru kamu gücü kullanan organların icrai ya da ihmali bir eylemine ya da işlemine karşıyapılabilir. 6216 sayılı Kanun’un 45. maddesinin (3) numaralı fıkrasında Anayasa’danve bireysel başvurunun niteliğinden kaynaklanan sebeplere dayanılarak “kamu gücü” kavramının kapsamıbelirginleştirilmiş; yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemlerin yanı sıraAnayasa Mahkemesi kararları ile Anayasa’nın yargı denetimi dışında bıraktığıişlemler bireysel başvurunun kapsamı dışında bırakılmıştır.
17. Anayasa’nın 148 ve 6216 sayılı Kanun’un 45. maddesiuyarınca işlem, eylem ya da ihmali nedeniyle bireysel başvuruda bulunulan kamugücü faaliyeti, Türkiye Cumhuriyeti Devletine ait veya O’nun adına kullanılmışolmalıdır. Bu anlamda, ancak Türkiye Cumhuriyeti Devletinin kamu gücü kullananorganlarına atfedilebilir şekilde gerçekleşmiş temel hak ve özgürlük ihlalleribireysel başvuru konusu olabilir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesinin, yabancıdevletlerin ya da uluslararası veya uluslarüstüörgütlerin işlemleri aleyhine yapılacak bireysel başvuruları inceleme yetkisibulunmamaktadır.
18. Başvurucunun ihlal iddiasının Fransa Cumhuriyeti Devletitarafından gerçekleştirildiği belirtilen emeklilik maaşında kesinti yapılmasıişlemine dayandırıldığı anlaşılmaktadır. Fransa Cumhuriyeti Devletinin işleminedayalı ihlal iddiası Türkiye Cumhuriyeti Devletine atfedilemez.
19. Açıklanan nedenlerle, Türkiye Cumhuriyeti Devletitarafından gerçekleştirilen bir işlem, eylem ya da ihmal iddiası bulunmadığıanlaşıldığından, başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönündenincelenmeksizin “Anayasa Mahkemesininyetkisizliği” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesigerekir.
V. HÜKÜM
Başvurunun,“mahkemenin yetkisizliği”nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılamagiderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına, 12/2/2013 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.