Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - ALİ SARAÇ Başvurusuna İlişkin Karar - 9/5/2018

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Celal Mümtaz AKINCI

Muammer TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör

:

Recep KAPLAN

Başvurucu

:

Ali SARAÇ

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, bürokratik aksaklıklara bağlı olarak okula geçbaşlamadan kaynaklanan manevi zararların tazmini için açılan davanın reddinedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 26/11/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucunun çocuğu, 2012 yılı 8. sınıf seviye belirlemesınavı sonuçlarına göre Gümüşhane Türk Telekom Fen Lisesi (okul) için 14. yedeksırasında yer almıştır.

7. Başvurucunun internetten indirdiği 12/9/2012 tarihli ilkbelgede; okulun kontenjan sayısı 78, kayıtlı öğrenci sayısı 76, boş kontenjansayısı 2, yedek kayıt öğrenci sırası ise 13. yedek olarak görülmektedir.Başvurucunun aynı gün saat 16.35'te indirdiği ikinci belgede ise okulunkontenjan sayısı 78, kayıtlı öğrenci sayısı 78, boş kontenjan sayısı 0, yedekkayıt öğrenci sırası ise yine 13. yedek olarak görünmektedir.

8. Başvurucu, boş bulunan 2 kontenjana 13. yedek kayıtsırasındaki öğrencinin kaydı yapılmışsa 14. sıradaki kızının kaydı yapılmadankayıtlı öğrenci sayısının 78, boş kontenjan sayısının ise 0 olamayacağıgerekçesiyle idareye müracaatta bulunmuştur. İdare; cevabında 13/9/2012 tarihiitibarıyla 78 olan öğrenci kontenjanının tamamının kaydının yapıldığını, kayıtsüresinin bitimine (12/9/2012 saat 17.00) 5 dakika kala başka bir öğrencininSinop Fen Lisesine kaydını aldığını ve okulda bir boş kontenjan olduğunubelirtmiştir. Başvurucunun konuyu teyit etmek için Sinop Fen Lisesinden aldığıbelgede, diğer öğrencinin 13/9/2012 tarihinde saat 16.30 civarında Sinop FenLisesine kaydının yapıldığı belirtilmektedir.

9. Başvurucunun yedek sıranın kendi çocuğuna gelmesine rağmenkaydının yapılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle 27/9/2012 tarihindeaçtığı davada, dava konusu işlemin hukuka aykırılığının açık olduğu veuygulanması hâlinde telafisi güç zararlar doğabileceği gerekçesiyle 3/1/2013tarihinde yürütmenin durdurulması kararı verilmiştir. Bu kararın ardındanbaşvurucunun kızının okula kaydı yapılmış ve yargılama sonunda kaydınyapılmamasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmiştir.

10. Başvurucu ayrıca, kayıt sırasında kızının okula zamanındayerleştirilmediğinden bahisle uğradığını ileri sürdüğü manevi zararların tazminedilmesi talebiyle de dava açmıştır. Bu dava Trabzon İdare Mahkemesince; kaydınyapılmamasına ilişkin işlem nedeniyle kontenjanın boş kalmasının ağır hizmetkusuru ile sakat veya kasten davacıya zarar verme amacıyla tesis edilmiş birişlem olmadığı ve bu işlem nedeniyle uğranıldığı ileri sürülebilecek meşru,gerçek ve somut, tazmini gereken acı ve üzüntüden bahsetme olanağı bulunmadığıgerekçesiyle reddedilmiştir. Bu karara yapılan itiraz 15/10/2015 tarihindereddedilmiştir. Ret kararı başvurucuya 30/10/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.

11. Başvurucu 26/11/2015 tarihinde tarihindebireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 9/5/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

13. Başvurucu, kızının bürokratik aksaklıklar nedeniyle okulageç başlaması nedeniyle psikolojilerinin bozulduğunu ve aile olarak çok ciddiüzüntülere maruz kaldıklarını ifade etmiştir. Başvurucu bu şekildeki manevizararlarının tazmini amacıyla açtığı davanın reddi nedeniyle Anayasa'nın 2.,10., 12. maddelerinde korunan hakları ile 42. maddesinde korunan eğitimhakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

14. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan,B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun şikâyetlerinin eğitim hakkınınihlal edildiği iddiası kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

15. Anayasa'nın 42. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Kimse, eğitim ve öğrenim hakkındanyoksun bırakılamaz."

16. Anayasa Mahkemesi önceki kararlarında eğitim hakkının; ilk,orta ve yükseköğrenim seviyelerini kapsadığına (Hikmet Balabanoğlu, B. No:2012/1334, 17/9/2013, § 28; İhsan Asutay,B. No: 2012/606, 20/2/2014, § 34), belli bir zamanda mevcut olan eğitimkurumlarına etkili bir biçimde erişimin sağlanmasını güvence altına aldığına (Mehmet Reşit Arslan ve diğerleri, B. No:2013/583, 10/12/2014, § 68) ve kamu otoritelerine bireyin eğitim ve öğrenimalmasını engellememe şeklinde bir negatif ödev yüklediğine (Adem Öğüt ve diğerleri, B. No: 2014/20527,22/11/2017,§ 44; Yüksel Baran, B.No: 2012/782, 26/6/2014, § 36) karar vermiştir.

17. Başvuru konusu olayda bir öğrencinin okul kaydı idariaksaklıklar nedeniyle zamanında yapılamamıştır. Ancak bir süre sonra, kayıtyapılmamasına dair idari işlemin yürütmesi mahkeme kararıyla durdurulmuş vekayıt yapılmıştır. Bu kapsamda eğitime erişim hususunda başvurucunun çocuğubakımından idari bir sorun yaşanmış ise de kamu gücünü kullanan organlarınanılan sorunu etkili bir şekilde çözüme kavuşturduğu anlaşılmaktadır.

18. Anayasa Mahkemesi, belli bir zamanda mevcut olan eğitimkurumlarına erişime meşru bir temeli olmaksızın ayrımcı bir nedenle veya kamugücünü kullanan makamların öngörülemez ya da keyfî hareketleri sonucundamüdahale edildiğine ilişkin şikâyetleri kapsamlı bir biçimde inceler. Bubağlamda başvuruya konu tazminat davasına neden olan idari aksaklık bakımındanAnayasa Mahkemesinin meseleyi daha ileri bir düzeyde ele almasını gerektirecekderecede anayasal bir sorun görülmemiştir.

19. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun eğitim hakkının ihlaliiddialarına ilişkin olarak bir ihlalin olmadığı açık olduğundan başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA9/5/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy