TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ALAADDİN ÖKMEN VE BEREKET SEVİNÇ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/9911)
Karar Tarihi: 10/3/2015
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Serruh KALELİ
Üyeler
:
Burhan ÜSTÜN
Nuri NECİPOĞLU
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucular
:
Alaaddin ÖKMEN
Bereket SEVİNÇ
Vekilleri
:
Av. İsmail DOĞAN
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucular,"kaçakçılık" suçunuişledikleri iddiasıyla yargılandıkları davada makul sürede yargılamayapılmadığını belirterek, adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ilerisürmüşler, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru,23/6/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. İdari yöndenyapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumunbulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 29/9/2014 tarihinde,kabul edilebilirlik incelemesi Bölümtarafından yapılmak üzere, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru formu ve eklerindeifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucular hakkında, Tekirdağ CumhuriyetBaşsavcılığınca 23/3/2006 tarihinde başlatılan soruşturma sonunda E.2006/1176sayılı iddianame ile "kasten yaralama,tehdit, hakaret ve kaçakçılık" suçlarını işledikleri iddiasıylaTekirdağ Sulh Ceza Mahkemesine kamu davası açılmıştır.
6. Tekirdağ Sulh Ceza Mahkemesi, 20/11/2006 tarih veE.2006/616 K.2006/578 sayılı kararla “kaçakçılık”suçundan açılan kamu davasını ayırarak, anılan suça ilişkin yargılama yapmagörevinin Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle Mahkemeningörevsizliğine ve dava dosyasının Tekirdağ 1. Asliye Ceza Mahkemesinegönderilmesine karar vermiştir.
7. Tekirdağ 1. Asliye Ceza Mahkemesi, 9/5/2007 tarih veE.2006/847, K.2007/215 sayılı kararla 10/7/2004 tarih ve 4926 sayılı mülgaKaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca, başvurucuların2.390.366,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına karar vermiştir.
8. Temyiz üzerine, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 26/4/2011tarih ve E.2009/7666, K.2011/4786 sayılı ilâmıyla hükmün açıklanmasının geribırakılmasına dair hükümlerin değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek hükmünbozulmasına karar verilmiştir.
9. Mahkemece bozma ilâmına uyularak yapılan yargılamasonunda, 4/11/2011 tarih ve E.2011/225, K.2011/363 sayılı kararlabaşvurucuların 4926 sayılı mülga Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasının (f)bendi ile 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca 2.390.366,00 TLadli para cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmiştir.
10. Temyiz üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 9/4/2014 tarihve E.2014/3868, K.2014/6930 sayılı ilâmı ile suç tarihi itibarıyla temyizinceleme gününde; suç tarihinde yürürlükte bulunan ve sanıkların lehine olan1/3/1926 tarih ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesinin birincifıkrasının (4) numaralı bendi ve 104. maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen zamanaşımısüresinin dolduğunu belirterek hükmün bozulmasına ve sanıklar hakkındaki kamudavasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar vermiştir.
11. Başvurucular, Yargıtayın anılankararının henüz tebliğ edilmediğini, bu kararı Yargıtay internet sitesindenöğrendiklerini bildirmişler, başvuru dilekçesinin ekine, 5/5/2014 tarihindealınan Yargıtay kararının sonucunu gösteren yazıyı eklemişlerdir.
12. Başvurucular, 23/6/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuşlardır.
B. İlgiliHukuk
13. 4926 sayılı mülga Kanun'un 3. maddesinin birincifıkrasının (f) bendi ile 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi,765 sayılıKanun'un 102. maddesinin birinci fıkrasının (4) numaralı bendi, 104. maddesininikinci fıkrası ile 112. maddesinin birinci fıkrası.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
14. Mahkemenin 10/3/2015 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,başvurucuların23/6/2014 tarih ve 2014/9911 numaralı bireysel başvurularıincelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucuların İddiaları
15. Başvurucular, Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığıncahaklarında açılan kamu davası üzerine Tekirdağ 1. Asliye Ceza Mahkemesince, "kaçakçılık" suçundan mahkûmiyetkararı verildiğini, temyiz üzerine, Yargıtay 7. Ceza Dairesince 9/4/2014tarihinde zamanaşımı nedeniyle kamu davasının ortadan kaldırılmasınahükmedildiğini, anılan kararı Yargıtay internet sitesinden öğrendiklerini,kararın henüz tebliğ edilmediğini, Yargıtay kararı üzerine Mahkemece yenidenyargılama yapılacağını, dolayısıyla yargılamanın halen sonuçlanmadığını vemakul sürede yargılama yapılmadığını belirterek, adil yargılanma haklarınınihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
B. Değerlendirme
16. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireyselbaşvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralıfıkrası şöyledir:
“Bireysel başvurunun,başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalinöğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.”
17. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün“Başvuru süresi ve mazeret”başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiğitarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibarenotuz gün içinde yapılması gerekir.”
18. Bireysel başvurunun ön şartlarındanbirisi de başvuru süresidir. Süre, başvurunun her aşamasında dikkate alınmasıgereken bir usul hükmüdür.
19. Bireysel başvuruların, 6216 sayılıKanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün64. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, başvuru yollarının tüketildiğitarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibarenotuz gün içinde Anayasa Mahkemesine doğrudan veya diğer mahkemeler yahut yurtdışı temsilcilikler vasıtasıyla yapılması gerekmektedir (B. No: 2012/1075, 12/2/2013,§§18-19).
20. Başvuru konusu olayda başvurucular, Tekirdağ 1. AsliyeCeza Mahkemesince" kaçakçılık"suçundan haklarında mahkûmiyet kararı verildiğini, temyiz üzerine Yargıtay 7.Ceza Dairesince 9/4/2014 tarihinde zamanaşımı nedeniyle kamu davasının ortadankaldırılmasına hükmedildiğini, anılan kararı Yargıtay internet sitesindenöğrendiklerini, kararın henüz tebliğ edilmediğini, Yargıtay kararı üzerineMahkemece yeniden yargılama yapılacağını, dolayısıyla yargılamanın halensonuçlanmadığını ve makul sürede yargılama yapılmadığını belirterek, adilyargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
21. Tekirdağ 1. Asliye Ceza Mahkemesince "kaçakçılık" suçundan yapılanyargılama sonunda başvurucuların mahkûmiyetine hükmedildiği, temyiz üzerineYargıtay 7. Ceza Dairesi tarafından 9/4/2014 tarihinde, suç tarihi itibarıyla,temyiz inceleme gününde zamanaşımı süresinin dolduğu belirtilerek hükmünbozulmasına ve sanıklar hakkındaki kamu davasının zamanaşımı nedeniyle ortadankaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Anılan karar kesin nitelikte birkarar olup, Mahkemece yeniden yargılama yapılmasına olanak bulunmamaktadır.
22. Başvurucular, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin anılankararının tebliğ edilmediğini, bu kararı Yargıtay internet sitesindenöğrendiklerini bildirmişler, başvuru dilekçelerinin ekine, 5/5/2014 tarihindealınan Yargıtay kararının sonucunu gösteren yazıyı eklemişlerdir.
23. Yargıtay 7. Ceza Dairesince verilen karar kesin niteliktebir karar olup, Tekirdağ 1. Asliye Ceza Mahkemesince 9/5/2014 tarihinde,kararın, Yargıtay 7. Ceza Dairesince verilen karar tarihi olan 9/4/2014 tarihiitibarıyla kesinleştiği yazılarak dosyaya eklenmiştir.
24. 4/12/2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nagöre Yargıtay Ceza Dairesi kararlarının tebliğ zorunluluğu bulunmamaktadır. Başvurucular,Yargıtay kararınıntebliğ edilmediğini, kararı Yargıtay internet sitesinden öğrendiklerinibildirmişler ve başvuru dilekçelerinin ekinde Yargıtay Dosya Sorgu ekranındanalınan ve dosya ayrıntı bilgilerini gösteren yazıyı eklemişlerdir. Bu yazıda,Yargıtay 7. Ceza Dairesinin karar tarihi, esas ve karar numaraları ilemahkûmiyet hükmünün ortadan kaldırıldığı belirtilmektedir. Anılan yazınınYargıtay internet sitesinden alındığı tarih ise 5/5/2014 tarihidir.
25. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün64. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre, bireysel başvurunun,başvuru yollarının tüketildiği ve başvuru yoluöngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz güniçinde yapılması gerekir.
26. Başvurucuların Yargıtay 7.Ceza Dairesince verilen ortadan kaldırma kararını 5/5/2014 tarihindeöğrendikleri, başvurunun ise 23/6/2014 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.Dolayısıyla 5/5/2014 tarihinden itibaren otuz günlük sürede bireysel başvurudabulunulması gerekirken bu sürenin geçmesinden sonra 23/6/2014 tarihinde başvuruda bulunulduğu belirlenmiştir. Buitibarla başvuruda süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmaktadır.
27. Açıklanan nedenlerle, ihlaleneden olduğu iddia edilen karara ilişkin olarak otuz gün geçtikten sonrayapılan başvurunun, diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “süre aşımı” nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A. Başvurunun "süre aşımı” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerindebırakılmasına,
10/3/2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.