TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ALKAN MAKİNE SANAYİ TESİSLERİ VE TİCARET A.Ş. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/20520)
Karar Tarihi: 12/4/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucu
:
Alkan Makine Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş.
Vekili
:
Av. Hasan ALICI
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 25/12/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Başvurucu tarafından yapılan 2014/20520 ve 2014/20558numaralı başvurular, aralarında kişi yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığındanbirleştirilmiş, incelemeye 2014/20520 numaralı bireysel başvuru dosyasıüzerinden devam edilmiştir.
5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucu 6/10/2003 tarihinde haksız rekabetin tespiti ileortaya çıkan maddi ve manevi zararının tazmini talebiyle dava açmıştır.İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 7/9/2009 tarihli kararı ile davanınreddine karar vermiştir. Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin (Daire) 21/7/2011tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma üzerine yargılamaya İstanbul 20. AsliyeTicaret Mahkemesinin E.2012/27 sayılı dosyası üzerinden devam edilmiş, bozmailamına uyularak yapılan yargılamada Mahkemece 9/7/2013 tarihli karar iledavanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar, Dairenin 20/11/2014 tarihliilamı ile bozulmuştur. Karar düzeltme talebi, Dairenin 5/11/2015 tarihli ilamıile kabul edilerek karar değişik gerekçe ile bozulmuştur. İstanbul 20. AsliyeTicaret Mahkemesinin kapatılmasının ardından dava İstanbul 14. Asliye TicaretMahkemesinin E.2015/1204 sayılı dosyasına kaydedilmiş olup yargılama devametmektedir.
10. Başvurucu aleyhine 23/2/2007 tarihinde alacak davasıaçılmıştır. Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 22/1/2014 tarihli kararı iledavanın reddine karar vermiştir. Karar, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin11/11/2015 tarihli ilamı ile onanmıştır. Karar düzeltme talebi, aynı Dairenin22/12/2016 tarihli ilamı ile reddedilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 12/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
12. Başvurucu 6/10/2003 ve 23/2/2007 tarihlerinde açılandavalarda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
16. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzerbaşvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 6/10/2003 ve23/2/2007 tarihlerinde açılan davalarda sırasıyla 13 yıl 6 aydır devam edenyargılamanın süresi ile 9 yıl 10 aylık yargılama süresinin makul olmadığısonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
19. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
20. Somut olayda 6/10/2003 ve 23/2/2007 tarihlerinde açılandavalarda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında dava konusu hukuki menfaat dikkate alınarak başvurucuya net 23.500TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 412,20 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.212,20 TL yargılama giderinin başvurucuyaödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 23.500 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 412,20 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.212,20 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın birer örneğinin Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesine(E.2007/82, K.2014/9) ve İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesine (E.2015/1204)GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE12/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.