TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ALPEREN AK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/7633)
Karar Tarihi: 26/12/2018
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör
:
Recep KAPLAN
Başvurucular
:
1. Muammer TAŞLI
2. Recep Duran YAZAR
3. Üsame Gürhan BABAYİĞİT
4. Alperen AK
5. Yusuf Can ALSANCAK
Vekili
:
Av. Mustafa KOCADAĞ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, Polis Koleji mezunlarına Polis Akademisi GüvenlikBilimleri Fakültesine sınavsız giriş imkânı sağlayan düzenlemelerinkaldırılması nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 7/5/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılanön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyon tarafından 2015/7640, 2015/7639, 2015/7638,2015/7635 numaralı bireysel başvuru dosyalarının aralarında konu yönündenhukuki irtibat bulunması nedeniyle 2015/7633 numaralı bireysel başvuru dosyasıile birleştirilmesine karar verilmiştir.
5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
7. Başvurucular, ilköğretim sonunda girdikleri sınavlardabaşarılı olarak Polis Kolejinde eğitim ve öğrenime başlamışlardır.
8. Başvurucuların Polis Kolejine kayıt yaptırdıkları tarihteyürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre Polis Koleji mezunları sınavsız olarakPolis Akademisi Güvenlik Bilimleri Fakültesine (Fakülte) kayıt yaptırabilmekteve buradan mezun olduklarında da polis amiri olarak atanabilmektedir.
A. Bireysel Başvurudan Önceki Gelişmeler
9. Başvurucular son sınıf öğrencisi iken Polis Kolejimezunlarının sınavsız olarak Fakülteye kayıt yaptırabilmesini öngörendüzenleyici işlem hükümleri, 3/6/2014 tarihli ve 29019 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis AkademisiBaşkanlığı Güvenlik Bilimleri Fakültesi Giriş ve Eğitim-Öğretim YönetmeliğindeDeğişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değiştirilmiştir. Yenidüzenlemelerde Polis Koleji mezunlarının sınavsız olarak Fakülteye kayıtimkânları kaldırılmış ve bu öğrenciler için de sınav koşulu getirilmiştir.
10. Başvurucular, söz konusu düzenleyici işlemin ilgilimaddelerinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Danıştaydadava açmışlardır. Danıştay 8. Dairesi (Daire) 15/10/2014 tarihinde verdiğikararlarla dava konusu düzenleyici işlemin bazı maddelerinin yürütmesinidurdurmuştur.
11. Yürütmenin durdurulması isteminin kısmen kabulüne dairkararlar davalı İçişleri Bakanlığına ve başvuruculara tebliğ edilmiştir.
12. Davalı İçişleri Bakanlığının belirtilen dosyalardakiyürütmenin durdurulması isteminin kısmen kabulüne dair kararlara karşı yaptığıitiraz, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca (İDDK) Daire kararınıngerekçesi değiştirilmek suretiyle reddedilmiştir. İtirazın reddine dair kararıngerekçesinde, işlem tarihi itibarıyla Polis Kolejinde öğrenim görenöğrencilerin mevcut kazanılmış haklarını ve beklentilerini koruyan geçicimaddelere yer verilmesi gerekirken bu yönde bir düzenlemeye yer verilmediğibelirtilmiştir. Ayrıca değişiklik getiren Yönetmelik'te Fakülteye giremeyenPolis Koleji mezunlarının talep etmeleri hâlinde polis meslek yüksekokullarınayerleştirilecekleri yolunda bir düzenlemeye yer verilmek suretiyle PolisAkademisine sınavsız olarak kayıt olabilme beklentisindeki öğrencilerin polismeslek yüksekokullarına yerleşme veya bu okullardan tamamen ayrılma durumu ilekarşı karşıya kalmalarına sebebiyet verildiği ifade edilmiştir.
13. 4/4/2015 tarihli ve 29316 sayılı Resmî Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren 27/3/2015 tarihli ve 6638 sayılı Kanun kapsamındayapılan değişikliklerle Polis Koleji kapatılmış, Polis Akademisi GüvenlikBilimleri Fakültesi ise Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürlüğü (PAEM)şeklinde farklı bir statü ile yeniden yapılandırılmıştır.
14. Başvurucuların 8/4/2015 tarihinde Polis Kolejinden kayıtlarısilinmiş ve tasdiknameleri verilmiştir.
15. Başvurucular 7/5/2015 tarihinde bireysel başvurudabulunmuşlardır.
B. Bireysel BaşvurudanSonraki Gelişmeler
16. Belirtilen yasal düzenlemelerdeki değişikliklerleuyumlaştırma çalışmaları kapsamında 17/8/2008 tarihli Yönetmelik de 16/7/2015tarihli ve 29418 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Girişve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin (16/7/2015 tarihli Yönetmelik) 43. maddesiile yürürlükten kaldırılmıştır.
17. Tüm bu gelişmelerin akabinde Daire; belirtilen davadosyalarında davaya konu Yönetmelik'in yürürlükten kaldırıldığı, dolayısıylakarar tarihinde yürürlükte bulunmayan Yönetmelik hakkında karar verilmesinehukuken olanak bulunmadığı gerekçeleriyle dava hakkında karar verilmesine yerolmadığına karar vermiştir.
IV. İLGİLİ HUKUK
18. İlgili ulusal ve uluslararası hukuk kaynakları için bkz. Mevlüt Huzeyfe Uğur ve diğerleri, B. No:2015/2924, 19/4/2018, §§ 13-25.
V. İNCELEME VE GEREKÇE
19. Mahkemenin 26/12/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucularınİddiaları
20. Başvurucular, Polis Koleji giriş sınavını kazandıkları veokula kayıt oldukları tarihte yürürlükte bulunan mevzuatta Polis Kolejimezunlarının sınavsız olarak Fakülteye kayıt yaptırabilmelerinin öngörülmüşolması nedeniyle bu hususta haklı bir beklenti içine girdiklerini belirtmektedir.Esasen Polis Kolejini de bu sebeple tercih ettiklerini ancak mezun olmalarınaçok kısa bir süre kala yapılan mevzuat değişikliğiyle kazanılmış haklarının yoksayıldığını ifade eden başvurucular, Fakülteye sınavsız giriş imkânlarınınellerinden alınması nedeniyle eğitim haklarının ihlal edildiğini ilerisürmektedir. Başvurucular ayrıca, kazanılmış haklarını ortadan kaldırandüzenlemeler içeren düzenleyici işlem hükümlerinin iptali istemiyle açtıklarıdavalarda verilen yürütmenin durdurulması kararı gereğince Fakülteye sınavsızolarak kayıtlarının yapılması gerektiğini, ancak idarenin yargı kararınıuygulamaması nedeniyle mahkemeye erişim haklarının da ihlal edildiğini iddiaetmektedir.
B. Değerlendirme
21. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan,B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucular her ne kadar yargı kararınınuygulanmaması nedeniyle mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiğini ilerisürmekte ise de başvurucuların şikâyetlerinin özü, Fakülteye sınavsız olarakkayıt yaptıramamalarıdır. Bu itibarla başvurucuların belirtilen şikâyetleribağlamındaki ihlal iddiaları da eğitim hakkı kapsamında incelenmiştir.
22. Anayasa Mahkemesi mevcut başvurudakiyle aynı mahiyettekişikayetleri Mevlüt Huzeyfe Uğur ve diğerleri kararındaincelemiştir. Mahkeme anılan kararında, başvurucuların bir yükseköğretimkurumuna sınavsız giriş imkânı ortadan kaldırılarak sınav koşuluna tabikılınmalarının eğitim hakkına yönelik bir müdahale teşkil ettiği sonucunavarmıştır. Mahkeme anılan müdahalenin kanuni dayanağının bulunduğu ve kamuyararının gerçekleştirilmesine yönelik meşru amaçlar taşıdığı yönündetespitlerde bulunmuştur. Mahkeme müdahalenin ölçülülüğü bakımından;
i. Başvurucuların Fakültede (ilerleyen süreçte farklı bir hukukistatüyle yeniden yapılandırılan PAEM'de) eğitimalabilme haklarına halel getirilmediği,
ii. Başvurucuların diğer fakülte ve yüksekokullarda eğitim veöğrenim görmelerine bir mâni bulunmadığı ve nedenle somut olayda eğitim veöğrenim hakkının kullanımını ciddi surette güçleştirip amacına ulaşmasına engeloluşturan bir durumdan söz edilemeyeceği, başvuruculara aşırı ve katlanılamazbir külfet yüklenmediği, başvurucuların eğitim hakkına yapılan müdahaleninölçülü olduğu ve başvurucuların eğitim ve öğrenim haklarına yönelik bir ihlalolmadığının açık olduğu sonucuna varmış ve başvuruyu açıkça dayanaktan yoksunolması nedeniyle kabul edilemez bulmuştur (Mevlüt Huzeyfe Uğur ve diğerleri, §§ 44-48) .
23. Mevcut başvuruda anılan karardan ayrılmayı gerektiren biryön bulunmamaktadır. Bu nedenle başvurunun açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Eğitim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA26/12/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.