TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ANKARA BAROSU BAŞKANLIĞI BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/17941)
Karar Tarihi: 7/3/2018
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucu
:
Ankara Barosu Başkanlığı
Vekili
:
Av. Fatma Zeynep BİRKAN ŞAKIR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, ulusal ölçekte yayın yapan bir gazetede yayımlananhabere karşı cevap ve düzeltme (tekzip) metninin yayımlanması talebininmahkemece usulden reddedilmesi nedeniyle hak arama hürriyetinin ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 23/11/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilemezliği hususunda oybirliğisağlanamadığından kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafındanyapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
7. Ulusal ölçekte yayın yapan Milat gazetesinin (gazete)7/9/2015 tarihli nüshasında başvurucu hakkında "AnkaraBarosu'ndan şaşırtan dava" başlıklı bir haber yayımlanmıştır.
8. Başvurucu, Ankara 36. Noterliğinin 8/9/2015 tarihliihtarnamesi ile gazeteye cevap ve düzeltme metni göndermiştir.
9. Başvurucu, noter aracılığıyla gönderilen tekzip metniningazetede yayımlanmadığını, bahsi geçen haber nedeniyle şeref ve itibarınınzedelendiğini ileri sürerek 29/9/2015 tarihinde Ankara 2. Sulh CezaHâkimliğinden tekzip talebinde bulunmuştur.
10. Hâkimlik 30/9/2015 tarihinde talep dilekçesinin ekineeklenmesi gereken evrakların eklenmediği gerekçesiyle talebi usuldenreddetmiştir.
11. Başvurucunun itirazı Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin15/10/2015 tarihli kararı ile reddedilmiştir.
12. Ret kararı başvurucuya 2/11/2015 tarihinde tebliğedilmiştir. Başvurucu 23/11/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
13. Mahkemenin 7/3/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
14. Başvurucu; ulusal ölçekte yayın yapan bir gazetedeyayımlanan habere karşı tekzip metninin yayımlanması talebinin Mahkemecereddedildiğini ifade etmiştir. Başvurucu,noteraracılığıyla gönderilen tekzip metninin gazetede yayımlanıp yayımlanmadığınınispatı için gerekli gazete nüshalarının dilekçe ekine eklenmediği gerekçesiyletalebinin usulden reddedildiğini belirterek hak arama hürriyetinin ihlaledildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
15. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü, 30/3/2011 tarihli ve6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un 45. maddesinin (1) numaralı fıkraları uyarınca, Anayasa'da güvencealtına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesive buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki haklardan herhangibirinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini iddia eden herkese AnayasaMahkemesine bireysel başvuru yapma hakkı tanınmıştır.
16. 6216 sayılı Kanun'un 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasındabireysel başvurunun ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem, eylem ya daihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafındanyapılabileceği kurala bağlanmış, buna karşılık aynı maddenin (2) numaralıfıkrasının birinci cümlesinde kamu tüzel kişilerinin bireysel başvuru yapamayacaklarıbelirtilmiştir (Örnek kararlar için bkz. Ballıdere Belediye Başkanlığı, B. No: 2012/1327, 12/2/2013, §§ 16-19;Büğdüz Köyü Muhtarlığı, B. No: 2012/22,25/12/2012, §§ 26-29; Doğubayazıt Ticaret veSanayi Odası, B. No: 2012/743, 5/3/2013, §§ 15-17; İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, B.No: 2012/1430, 21/11/2013, §§ 20-28 ).
17. Anılan fıkrada belirtilen "kamu tüzel kişisi"kavramı içine merkezî idare birimleri ve yerinden yönetim kuruluşlarınınyanında kanunla kurulan meslek kuruluşları da girmektedir.
18. Anayasa'nın 135. maddesinin birinci fıkrasının ilgili kısmışöyledir:
"Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları... kamu
tüzelkişilikleridir."
19. 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 76.maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
"Barolar ... kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır."
20. Anayasa'nın 135. maddesinin birinci fıkrası ve 1136 sayılıKanun'un 76. maddesinin birinci fıkrasına göre karar organları seçimle işbaşınagelen ve kamu tüzel kişiliğini haiz meslek kuruluşu olan başvurucuya, kamutüzel kişilerinin bireysel başvuru yapamayacaklarını hükme bağlayan 6216 sayılıKanun'un 46. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca bireysel başvuru yapmahakkı tanınmamıştır.
21. Açıklanan gerekçelerle kamu tüzel kişiliğine sahip olanbaşvurucu Ankara Barosunun bireysel başvuru ehliyetinin bulunmadığıanlaşıldığından başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönündenincelenmeksizin kişi bakımından yetkisizliknedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun kişi bakımındanyetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA7/3/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.