TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
A.S. VE Ö.S. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/10100)
Karar Tarihi: 18/4/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Akif YILDIRIM
Başvurucular
:
1. A.S.
2. Ö.S.
Vekili
:
Av. Bilge GİRGİN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, iftira suçundan yürütülen soruşturma sonundakovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi nedeniyle şeref ve itibarınkorunması ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 17/6/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonunca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
6. Şüpheli A., miras konusu mallar nedeniyle başvurucularınkendisini telefonla tehdit ettiklerini iddia ederek şikâyetçi olmuştur.Başvurucu A. S., şüpheli A.nınkardeşi, diğer başvurucunun ise annesidir.
7. Antalya Cumhuriyet Başsavcılığınca başvurucular hakkındayürütülen soruşturma sonunda telefonla tehdit suçunun işlendiğine dair dosyadasoyut iddiadan başka delil bulunmadığı gerekçesiyle 8/11/2013 tarihindekovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir.
8. Anılan karar üzerine bu kez başvurucular, şüpheli A.nın kendilerine iftiradabulunduğu iddiasıyla şikâyetçi olmuştur. Yürütülen soruşturma sonunda anayasalşikâyet hakkının kullandığı gerekçesiyle şüpheli A. hakkında 6/1/2014 tarihindekovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir. Söz konusu karara itirazedilmiştir.
9. Manavgat 2. Ağır Ceza Mahkemesi, şüphelinin belirtilentarihte başvurucular tarafından aranıp aranmadığının tespiti ile sonucuna göreiftira suçundan dolayı karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kovuşturmaya yerolmadığına dair kararı 12/5/2014 tarihinde kaldırmıştır.
10. Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı anılan eksikliğingiderilmesi bakımından şüphelinin telefonunun kimler tarafından arandığınıntespiti için Mahkemeden talepte bulunmuştur.
11. Antalya 4. Ağır Ceza Mahkemesi, şüpheli ile başvurucularınyakın akraba olduklarını ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu’nun 135. maddesinin (3) numaralı fıkrasında “Şüpheli veya sanığın tanıklıktan çekinebilecek kişilerle arasındakiiletişim kayda alınmaz.ˮdenildiğini belirterek iletişimin tespiti talebinin reddine karar vermiştir.Bunun üzerine söz konusu şikâyetle ilgili olarak yeniden kovuşturmaya yerolmadığına dair karar verilmiştir.
12. Son olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararayapılan itiraz da Antalya 1. Sulh Ceza Hâkimliğince 6/3/2015 tarihindereddedilmiştir. Başvurucular anılan karardan 20/5/2015 tarihinde haberdarolmuştur.
13. Başvurucular 17/6/2015 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 18/4/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Şeref ve İtibarınKorunması Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
15. Başvurucular, iftira suçundan kovuşturmaya yer olmadığınadair karar verilmesi nedeniyle şeref ve itibarlarının korunması haklarınınihlal edildiğini ileri sürmüştür.
16. Anayasa Mahkemesinin yerleşik hâle gelmiş içtihadına göreüçüncü kişilerce şeref ve itibara yapılan müdahaleler ile ilgili olarakyalnızca ceza muhakemesi yoluna başvurulmuş olması, bireysel başvurudabulunabilmek için şart olan etkili tüm başvuru yollarının tüketilmesi koşulununyerine getirildiği anlamına gelmemektedir. Başvurucunun şeref ve itibarınayönelik müdahalelerle ilgili olarak hukuk davası açmak suretiyle deşikâyetlerini derece mahkemeleri önünde ileri sürebilmesi ve giderimsağlayabilmesi mümkündür (Adnan Oktar (3),B. No: 2013/1123, 2/10/2013, §§ 32-45).
17. Somut olayda başvurucular, şeref ve itibarlarına yapıldığınıiddia ettikleri müdahale nedeniyle yalnızca ceza soruşturması yapılmasıamacıyla suç duyurusunda bulunmuş ancak herhangi bir hukuk davası açmamıştır.
18. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Adil YargılanmaHakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
19. Başvurucular, yapılan ceza soruşturmasıyla bağlantılı olarakadil yargılanma haklarının ihlal edildiğini de ileri sürmüştür.
20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralıfıkrasına göre bireysel başvurunun incelenebilmesi için kamu gücü tarafındanihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altına alınmış olmasınınyanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Türkiye’nin tarafolduğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsamına dagirmesi gerekir. Anayasa ve Sözleşme’nin ortak koruma alanı dışında kalan hakihlali iddiasını içeren başvurular bireysel başvurunun kapsamında değildir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, §18).
21. Sözleşme’nin 6. maddesinde, adil yargılanmaya ilişkin hak veilkelerin medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların ve bir suçisnadının esasının karara bağlanması esnasında geçerli olduğu belirtilerekhakkın kapsamı bu konularla sınırlandırılmıştır (Onurhan Solmaz, § 23).
22. Suç işlediğini düşündüğü üçüncü kişilerin cezalandırılmasınıtalep eden mağdur; suçtan zarar gören, şikâyetçi veya katılan sıfatını haizkişilerin adil yargılanma haklarının ihlal edildiği yönündeki şikâyetleri,Anayasa ve Sözleşme’de yer alan temel hak veözgürlüklerin ortak koruma alanı dışında kalmaktadır (Onurhan Solmaz, §§ 23-27).
23. Somut olayda, suç isnadına ilişkin olmayan ve üçüncü kişinincezalandırılmasına yönelik ihlal iddialarının adil yargılanma hakkınınkapsamına girmediği anlaşılmaktadır.
24. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmın da diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizlitutulması talebinin KABULÜNE,
B. 1. Şeref ve itibarın korunması hakkının ihlal edildiğineilişkin iddianın başvuru yollarınıntüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın konu bakımından yetkisizlik nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
C. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA18/4/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.