TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ATİYE ALTUN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/19453)
Karar Tarihi: 19/1/20171
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
Ceren Sedef EREN
Başvurucular
:
1. Ayşe Cavide ÖCAL
2. Cahide BALCI
3. Mehmet Cahit KAVAK
4. Mehmet Cavit KAVAK
Vekili
:
Av. Bülent TAN
5. Atiye ALTUN
6. Ayşe KAVAK AYDIN
7. Esin KAVAK
8. Nasrullah KAVAK
Vekili
:
Av. Yazgı ÇİMEN FİDAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru muhtelif tarihlerde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. 2015/3897 ve 2015/4996 sayılı bireysel başvuru dosyaları konuyönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/19453 sayılı dosya üzerindebirleştirilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucu Atiye Altun aleyhinedoğrudan, başvurucular Ayşe Kavak Aydın, Esin Kavak ve NasrullahKavak ile Ayşe Cavide Öcal, Cahide Balcı, MehmetCahit Kavak ve Mehmet Cavit Kavak'ın murisleri aleyhine 13/10/1989 tarihindeSavur Kadastro Mahkemesinde açılan kadastro tespitine itiraz davası sonucundaverilen kararın Yargıtayca bozulması üzerine yerelMahkemece tekrar verilen karar temyiz edilmiştir. Dava temyiz aşamasındaderdest durumdadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 19/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarınınihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
14. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerindenintikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süredeğerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçınınyargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeyeesas alınan sürenin başlangıç anıdır (GülserenGürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 27 yıl 3 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
18. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarınıkullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyethaklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul süredeyargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitlerışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıcadeğerlendirilmesine gerek görülmemiştir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
20. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucu Atiye Altun'a 23.400 TL; başvurucularAyşe Kavak Aydın, Esin Kavak ve Nasrullah Kavak'aayrı ayrı net 7.800 TL; başvurucular Ayşe CavideÖcal, Cahide Balcı, Mehmet Cahit Kavak ve Mehmet Cavit Kavak'a iseayrı ayrı net 5.850 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelininAyşe Cavide Öcal, Cahide Balcı, Mehmet Cahit Kavak veMehmet Cavit Kavak'a müştereken; 226,90 TL harç bedelinin ise başvurucular AyşeKavak Aydın, Esin Kavak ve Nasrullah Kavak'amüştereken; başvurucu Atiye Altun'a ise münferidenödenmesine karar verilmesi gerekir.
24. 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin isebaşvurucular Atiye Altun, Ayşe Kavak Aydın, EsinKavak ve Nasrullah Kavak'a müştereken; yinebaşvurucular Ayşe Cavide Öcal, Cahide Balcı, MehmetCahit Kavak ve Mehmet Cavit Kavak'a da müştereken ödenmesine karar verilmesigerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucu Atiye Altun'a 23.400 TL;başvurucular Ayşe Kavak Aydın, Esin Kavak ve NasrullahKavak'a ayrı ayrı net 7.800 TL; başvurucular Ayşe CavideÖcal, Cahide Balcı, Mehmet Cahit Kavak ve Mehmet Cavit Kavak'a ise ayrı ayrınet 5.850 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerinREDDİNE,
D. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelininAyşe Cavide Öcal, Cahide Balcı, Mehmet Cahit Kavak veMehmet Cavit Kavak'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 226,90 TL harç bedelinin isebaşvurucular Ayşe Kavak Aydın, Esin Kavak ve NasrullahKavak'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; başvurucu Atiye Altun'aise MÜNFERİDEN ÖDENMESİNE,
E. 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderininbaşvurucular Atiye Altun, Ayşe Kavak Aydın, EsinKavak ve Nasrullah Kavak'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; yinebaşvurucular Ayşe Cavide Öcal, Cahide Balcı, MehmetCahit Kavak ve Mehmet Cavit Kavak'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin Yargıtay 16. Hukuk Dairesi(E.2015/20900) GÖNDERİLMESİNE,
H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE19/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.