TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
AZİZ YILDIRIM BAŞVURUSU (2)
(Başvuru Numarası: 2013/8404)
Karar Tarihi: 8/5/2014
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Alparslan ALTAN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör
:
Recep ÜNAL
Başvurucu
:
Aziz YILDIRIM
Vekili
:
Av. Abdullah KAYA
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu, hakkındayürütülen soruşturmada görev alan Cumhuriyet Savcısı aleyhindeki şikâyetinin işlemekonulmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ilerisürmüştür.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru, 19/11/2013tarihinde İstanbul 7. Asliye Ceza Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe veeklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bireksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm BirinciKomisyonunca, 3/1/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru formu ve eklerindeifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucu, 1998 yılındanbaşvuruya konu olayların meydana geldiği tarihe kadar, Fenerbahçe Spor Kulübü Başkanlığıgörevinde bulunmuştur.
6. İstanbul CumhuriyetBaşsavcılığı (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun mülga 250. maddesi ilegörevli) tarafından yürütülen ve kamuoyunda “şikesoruşturması” adıyla bilinen soruşturma kapsamında 3/7/2011 tarihindegözaltına alınmış ve 10/7/2011 tarihinde tutuklanmıştır.
7. Başvurucu, soruşturmayıyürüten Cumhuriyet Savcısı hakkında, aynı soruşturma kapsamında aynı iddianamenumarası ile iki farklı iddianame imzalayıp mühürlediği iddiasıyla Hakimler ve SavcılarYüksek Kuruluna (HSYK) 20/2/2012 tarihli dilekçeyle şikayettebulunarak ilgili Cumhuriyet Savcısının cezalandırılmasını talep etmiştir.
8. HSYK Genel Sekreterliğinin26/6/2012 tarih ve 33561 sayılı yazısı ile başvurucunun şikayetini inceleyenHSYK Üçüncü Dairesinin 3/5/2012 tarih ve 2012/3099 sayılı kararıyla 2802 sayılıHakimler ve Savcılar Kanunu’nun 97. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendigereğince şikayetin işleme konulmadığı bildirilmiştir.
GenelSekreterlik yazısının ilgili kısımları şöyledir:
“… görüldüğü üzere asıl olan UYAP kayıtlarının esas alınmasıolduğu, nihai olarak da somut olayda karar verme ve takdir yetkisinin mahkemehâkimine ait olduğu,
Kaldı ki, yapıldığı iddia edilen yanlışlığın, kasten hareketedilerek delil bütünlüğünü bozmak ve davanın esasına etki etme amacıylayapıldığı yönünde herhangi bir iddianın bulunmadığı gibi, bu yönde hareketedildiğine dair delil de bulunmadığı, kaldı ki, iddia edilen hususun esasıetkileyen ve delil bütünlüğü ile yargılama sonucuna etki eden bir durumolmadığı,
Bir kısım iddianın ise, maddi hatanın düzeltilmesine yönelikbir işlem olduğunun anlaşıldığı, ileri sürülen iddianın yargılamaya olumsuzherhangi bir etkisinin bulunmadığı, iddianamenin mahkemeye verildiği tarihingerek UYAP ortamında, gerekse fiziki ortamda kayıtlıolduğu,
…”
BaşvurucuHSYK Üçüncü Dairesine, 16/7/2012 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunarak, şikayetin işleme konulmamasına dair karara ilişkin olarakyeniden inceleme talebinde bulunmuştur.
9. Başvurucunun yenideninceleme talebini inceleyen HSYK Üçüncü Dairesinin 14/11/2012 tarih ve 2012/920sayılı kararıyla “kararın kaldırılmasınıgerektiren herhangi bir delil ve durumun bulunmadığı” gerekçesiyle,başvurucunun talebinin reddine karar verilmiştir. Başvurucu bu karara karşıHSYK Genel Kuruluna itiraz yoluna başvurmuştur.
10. Başvurucunun itirazınıinceleyen HSYK Genel Kurulunun 19/6/2013 tarih ve 2013/524 sayılı kararıyla “yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin kararınyerinde olduğu” gerekçesiyle, başvurucunun itirazının oy birliğiyleve kesin olarak reddine karar verilmiştir. Bu karar başvurucuya 7/11/2013tarihinde tebliğ edilmiştir.
B. İlgiliHukuk
11. 24/2/1983 tarih ve 2802sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu’nun 97. maddesinin birinci fıkrasının (a)bendi şöyledir:
“Hâkim ve savcılar hakkında;
a) Belli bir konuyu içermeyen veya somut delile dayanmayan,
…
İhbar ve şikâyetler işleme konulmaz.”
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
12. Mahkemenin 8/5/2014tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 19/11/2013 tarih ve 2013/8404numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları
13. Başvurucu, soruşturmasonucunda hakkında iki farklı iddianame düzenlendiğini, suçlanan kişininhakkındaki suçlamalardan haberdar olabilmesi ve savunmasını yapabilmesinin birgereklilik olduğunu, buna rağmen ortada iki farklı iddianame olması nedeniylehangi iddianamenin yargılamaya esas alınacağını bilemediği, bu durumaistinaden, iddianameyi düzenleyen Cumhuriyet Savcısı hakkında şikâyetçiolduğunu, ancak şikâyetinin HSYK tarafından işleme konulmadığını, CumhuriyetSavcısı hakkında soruşturma açılmamasının adil yargılanma hakkını güvencesizbıraktığını, bu nedenle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş,Anayasa’nın 159. maddesinin onuncu fıkrasındaki meslekten çıkarma cezasınailişkin olanlar dışındaki HSYK işlemlerini yargı denetimi dışında bırakandüzenlemenin, Anayasa’nın 36., 37. ve 38. maddelerine aykırı olduğunu veiptalini, ilgili Cumhuriyet Savcısı hakkında soruşturma açılmasına kararverilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme
14. Başvurucunun, ihlaliddialarına konu olan olay ve olguları, HSYK işlemlerine dayandırdığı (§ 13) veilgili Cumhuriyet Savcısı hakkında soruşturma açılmasını temine yönelik birkarar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
15. 30/3/2011 tarih ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenar başlıklı 45.maddesinin (3) numaralı fıkrası şöyledir:
“Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhinedoğrudan bireysel başvuru yapılamayacağı gibi Anayasa Mahkemesi kararları ileAnayasanın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler de bireysel başvurununkonusu olamaz.”
16. Anayasa’nın “Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu” kenarbaşlıklı 159. maddesinin onuncu fıkrası şöyledir:
“Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlardışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.”
17. 6216 sayılı Kanun’un 45.maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, Anayasa’nın yargı denetimi dışındabıraktığı işlemler bireysel başvuru konusu olamazlar. Anayasa’nın 159.maddesinin onuncu fıkrası ile de HSYK’nın meslektençıkarma cezası dışındaki kararları yargı denetimi dışında bırakılmıştır.
18. Başvuru konusu olaydabaşvurucu, kendisi hakkında yürütülen soruşturmada görev alan Cumhuriyetsavcısı hakkında yaptığı şikâyet sonucunda şikâyetin işleme konulmamasına veyeniden inceleme talebinin reddine dair HSYK Üçüncü Dairesinin kararları ileHSYK Genel Kurulunun yeniden inceleme talebine ilişkin karara karşı itirazınınreddine dair kararları nedeniyle anayasal haklarının ihlal edildiğinden bahislebireysel başvuruda bulunmuştur. Anayasa’nın 159. maddesinin onuncu fıkrasıgereğince HSYK’nın anılan kararları aleyhine yargımercilerine başvurulması mümkün değildir. Dolayısıyla başvuru konusu işlem,Anayasa’nın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemlerden olduğundan bireyselbaşvuruya konu olamaz (B. No: 2013/1581, 16/4/2013, § 15).
19. Açıklanan nedenlerle,Anayasa’nın yargı denetimi dışında bıraktığı bir işleme karşı yapıldığıanlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönündenincelenmeksizin “konu bakımından yetkisizlik”nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Başvurunun,“konu bakımından yetkisizlik”nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerindebırakılmasına, 8/5/2014 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.