TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
BARIŞ ÖZTÜRK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/39842)
Karar Tarihi: 12/6/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Burhan ÜSTÜN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Yakup MACİT
Başvurucular
:
1. Muteber ÖZTÜRK
2. Barış ÖZTÜRK
3. Zeynep ÖZTÜRK
4. SözerBerat ÖZTÜRK
Vekili
:
Av. Mustafa ÖZTOK
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1.Başvuru; orman vasfına haiz tapulu taşınmaz kaydının iptaledilmesinden dolayı açılan tazminat davasında, usul ve kanuna aykırı yöntemletaşınmaz değerinin düşük tespit edilmesi ve yargılamanın makul süredesonuçlandırılmaması nedenleriyle mülkiyet ve adil yargılanma haklarının ihlaledildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 1/12/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucuların murisinden kalan İzmir'in Narlıca ilçesindekitapuda kâin 232.000 m2'lik taşınmazla ilgili Orman GenelMüdürlüğü tarafından açılan tapu iptal tescil davasında İzmir 8. Asliye HukukMahkemesi 21/12/2009 tarihli kararıyla taşınmazın orman vasfı ile Hazine adınakayıt ve tesciline karar vermiştir.
7. Başvurucular, İzmir 8. Asliye Hukuk Mahkemesi kararıylaHazine adına tesciline karar verilen taşınmazbedelinin tahsili istemiyle 31/5/2013 tarihinde İzmir 5. Asliye HukukMahkemesinde (Mahkeme) dava açmışlardır.
8. UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelere göre yargılamadevam etmekte olup duruşma 10/10/2019 tarihine ertelenmiştir.
9. Bu arada UYAP'tan yapılan nüfuskaydı sorgulamasından başvurucu Muteber Öztürk'ün 24/6/2018 tarihinde vefatettiği anlaşılmıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 12/6/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucular Barış Öztürk, ZeynepÖztürk, Sözer Berat Öztürk Yönünden
1. Makul SüredeYargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
a. Başvurucuların İddiaları
11. Başvurucular, yargılamanın uzaması nedeniyle makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
b. Değerlendirme
12. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)kararında Anayasa Mahkemesi yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı yada yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediğiiddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurularailişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkinyolu ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlamakapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğinitartışmıştır.
13. Anılan kararda özetle anılan başvuru yolunun kişileri malikülfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyleulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına makul birbaşarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat ödenmesine imkântanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi olanakları sunmasınedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama imkânına sahip olduğuhususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda AnayasaMahkemesi ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarışansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen TazminatKomisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesininbireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararakbaşvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararıvermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).
14. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektirenbir durum bulunmamaktadır.
15. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Diğer İhlal İddiaları
a. Başvurucuların İddiaları
16. Başvurucular; Mahkemenin gelir metoduna göre taşınmazındeğerini tespit etmeye çalıştığını, bu yöntemin taşınmazın gerçek değerinibelirlemekten uzak olduğunu, uluslararası standartlara göre değerleme yapılmasıgerektiğini, tazminata esas olan taşınmazın haksız bir şekilde ellerindenalındığını, davayı devam ettirebilmeleri için kendilerinden çok yüksek miktardaharç ödemesi yapılmasının istendiğini, istinaf ve temyiz aşamalarında dayeniden harç isteneceğini, bu durumun hak arama özgürlüğünü engellediğinibelirterek Anayasa'nın 35. ve 36. maddelerinde güvence altına alınan mülkiyetve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
b. Değerlendirme
17. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği AnayasaMahkemesine başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarınıntüketilmesi zorunludur. Başvurucunun, bireysel başvuru konusu şikâyetiniöncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun olarakiletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve delilleri zamanında bu makamlarasunması, bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özenigöstermiş olması gerekir (İsmail Buğra İşlek,B. No: 2013/1177, 26/3/2013, § 17).
18. Somut olayda, mülkiyet ve adil yargılanma hakkının edildiğiiddiasının öncelikle derece mahkemelerinde ileri sürülerek bu mahkemelercedeğerlendirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla başvurucuların makul süredeyargılanma hakkı dışında ileri sürdükleri ihlal iddialarını bu aşamada AnayasaMahkemesi önüne getirmeleri mümkün değildir.
19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin başvuruyollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
B. Başvurucu MuteberÖztürk Yönünden
20. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün(İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurununincelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatinevarılması hâlinde başvurunun düşmesine karar verilebilir. Bununla birlikte İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası gereğiAnayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının vesınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığıhâllerde başvurunun incelenmesine devam edilebileceği öngörülmüştür.
21. Başvuru tarihinden sonra ölen başvurucuların mirasçılarınınmakul bir süre içinde başvuruyu devam ettirme yönünde iradelerini AnayasaMahkemesine bildirmemeleri hâlinde anılan İçtüzük hükümleri uyarınca başvurununincelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatinevarılabilir (İskender Kaya ve diğerleri,B. No: 2014/7674, 23/3/2017, §§ 18-21). Somut olayda başvurucu Muteber Öztürk,başvuru tarihinden sonra 24/6/2018 tarihinde vefat etmiş ancak mirasçılarımakul bir süre içinde başvuruya devam etme yönünde iradelerinibildirmemişlerdir. Anılan başvurucu yönünden başvurunun incelenmesine devametmeyi gerekli kılan ve İçtüzük'ün 80. maddesinin (2)numaralı fıkrasında öngörülen nedenlerden biri de bulunmamaktadır.
22. Açıklanan gerekçelerle başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurucular Barış Öztürk, Zeynep Öztürk, Sözer Berat Öztürkyönünden;
1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın başvuru yollarının tüketilmemesinedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Diğer ihlal iddialarının başvuruyollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Başvurucu Muteber Öztürk yönünden; başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir nedengörülmemesi nedeniyle DÜŞMESİNE,
C. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA12/6/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.