TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
BAŞKENT GAZİNO İŞLETMECİLİĞİ TURİZM GIDA TİC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/4991)
Karar Tarihi: 21/7/2020
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Kadir ÖZKAYA
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Yıldız SEFERİNOĞLU
Basri BAĞCI
Raportör
:
Cafiye Ece YALIM
Başvurucu
:
Başkent Gazino İşletmeciliği Turizm Gıda Tic. Ltd. Şti.
Vekili
:
Av. Hikmet SÖNMEZ
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, karar sonucunu değiştirebilecek niteliktekiesaslı iddiaların karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlaledildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru 23/1/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabuledilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için AdaletBakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle veUlusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu Şirket, Ankara Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılıkve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yapılan kontrollerde yetmiş dörtyabancı uyruklu kadının izinsiz ve kaçak olarak çalıştırıldığının tespitedildiği iddiasıyla 563.288,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmıştır.
9. Başvurucu Şirket; yabancı uyruklu çalışanların ÇalışmaBakanlığından alınan yasal izinle getirildiğini, işyerinde sigortalı işçiolarak çalıştırıldıklarını, hatalı şekilde tanzim edilmiş İdari Para CezasıTutanağı nedeniyle aleyhine idari para cezası uygulandığını belirterek idariyaptırım kararına karşı itirazda bulunmuştur.
10. Başvurucu Şirketin itirazı Ankara 8. Sulh CezaHâkimliğinin 16/11/2016 tarihli kararıyla reddedilmiştir. İtirazın reddikararının ilgili kısmı şöyledir:
"... Kararına itiraz edilenkurumdan celp edilen evrak ekinde bulunan 21/12/2014 tarih ve 06:45 saatli işyeri arama, yakalama ve muhafaza altına alma tutanağı başlıklı tutanakiçeriğinden 74 yabancı uyruklu şahsın hiçbirinin kendilerini tanıtabilecekkimlik, pasaport ve çalışma izninin olmadığının tespit edilmesi karşısındaitiraz eden şirket adına düzenlenen idari para cezasının usul ve yasaya uygunolarak düzenlenmiş olduğu, itiraz eden vekilinin itirazının 21/12/2014 tarihlitutanak içeriği ve kurumdan celp edilen evrakların içeriği çerçevesinde yerindeolmadığı anlaşılmakla itirazın reddine..."
11. Başvurucu Şirket Ankara 8. Sulh Ceza Hâkimliğininvermiş olduğu itirazın reddi kararına itiraz etmiştir. Başvurucu Şirketitirazlarının ve delillerinin incelenmeden gerekçesiz şekilde itirazınınreddedildiğini belirtmiştir.
12. Başvurucu Şirketin itirazını değerlendiren Ankara 9.Sulh Ceza Hâkimliği2/12/2016 tarihli ve 2016/2508 D. İş sayılı kararıyla 8.Sulh Ceza Hakimliğinin kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle itirazıkesin olarak reddetmiştir.
13. Başvurucu Şirket nihai karar olarak ifade ettiğiAnkara 9. Sulh Ceza Hâkimliğinin 2/12/2016 tarihli ve 2016/2508 D. İş sayılıkararından 30/12/2016 tarihinde haberdar olduğunu beyan ederek 23/1/2017tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
14. UYAP kayıtlarının incelenmesinden başvurucu ŞirketinAnkara 9. Sulh Ceza Hâkimliğinin kesin olarak verdiği 2/12/2016 tarihlikararına 5/12/2016 tarihinde bir kez daha itirazda bulunduğu ve anılanHâkimliğin 31/1/2017 tarihli ve 2017/3066 D. İş sayılı kararıyla itiraz kabuledilerek idari yaptırım kararının kaldırılmasına kesin olarak karar verildiğianlaşılmaktadır. UYAP kayıtlarında yer alan sözkonusu kararın ilgili kısmışöyledir:
"...Ankara 8. Sulh Hakimliğininin 16/11/2016tarihve 2015/670 D. İş sayılı idari para cezasına karşı yapılan itirazın reddinedair karara karşı davacı vekili ... tarafından 05/12/2016 havale tarihlidilekçe ile itiraz edilmiş olmakla dosya incelendi.
...
Ankara 8. Sulh Ceza Hakimliğince16/12/2016 tarih ve 2015/670 D. İş sayılı kararının kaldırılmasına, T.C.Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nün16/01/2015 tarihli 91717869-399-2850 sayılı (253584.06) idari para cezasıkonulu tutanakile kesilen 563,288,00 tl idari para cezasınınkaldırılmasına, kararın bir suretinin Ankara 8. Sulh Ceza Hakimliğincetaraflara tebliğine, dosyanın Ankara 8. Sulh Ceza Hakimliğine gönderilmesine,dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kesin olarak karar verildi..."
15. Yine UYAP kayıtlarının incelenmesinden Ankara 9. SulhCeza Hâkimliğince 1/2/2017 tarihinde UYAP uygulamaları düzeltme formudüzenlediği anlaşılmaktadır. Söz konusu formda, Ankara 8. Sulh Ceza Hâkimliğikararına yapılan itirazı değerlendirmek üzere sehven 2017/3066 D. İş ve2016/2508 D. İş sayılı olmak üzere iki ayrı kayıt yapıldığı, bu nedenle dekayıtlarda iki çelişkili karar bulunduğu belirtilmiş ve UYAP'tan sorumlubirimden 2016/2508 D. İş sayılı kararın silinmesi talep edilmiştir.
16. Anayasa Mahkemesince UYAP kayıtlarındaki bu durumuntespiti üzerine 24/2/2020 tarihli müzekkereyle başvurucu Şirketten, bireyselbaşvuruya konu idari para cezasına itirazın Sulh Ceza Hakimliklerince sehveniki kere değerlendirildiğinin görüldüğü belirtilerek idari para cezasının iptaledilip edilmediğinin bildirilmesi, iptal edilmişse buna dair bilgi vebelgelerin gönderilmesi istenmiştir. Başvurucu Şirket tarafından gönderilencevapta idari para cezasının sehven iki kere değerlendirilmediği ve cezanıniptal edilmediği bildirilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
17. Mahkemenin 21/7/2020 tarihinde yapmış olduğutoplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Başvuru hakkınınkötüye kullanılması" kenar başlıklı 51. maddesi şöyledir:
"Bireysel başvuru hakkını açıkçakötüye kullandığı tespit edilen başvurucular aleyhine, yargılama giderlerinindışında, ayrıca ikibin Türk Lirasından fazla olmamak üzere disiplin paracezasına hükmedilebilir."
19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük)"Başvuru hakkının kötüye kullanılması" kenar başlıklı 83. maddesişöyledir:
"Başvurucunun istismar edici,yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla bireysel başvuru hakkınıaçıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde incelemenin her aşamasındabaşvuru reddedilir ve yargılama giderleri dışında, ilgilinin ikibin TürkLirasından fazla olmamak üzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasına kararverilebilir."
20. İçtüzük'ün "Bireysel başvuru formu veekleri" kenar başlıklı 59. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
"Başvuru formunda belirtilenbilgilerde ve başvuruyla ilgili koşullarda herhangi bir değişiklik olduğundabunun Mahkemeye bildirilmesi zorunludur."
21. Genel olarak bir hakkın öngörüldüğü amaç dışında vebaşkalarını zarara sokacak şekilde kullanılmasının hukuk düzenince himayeedilmeyeceğini ifade eden hakkın kötüye kullanılmasının bireysel başvurualanında özel olarak ele alındığı açıkça görülmektedir. Bu bağlamda bireyselbaşvuru usulünün amacına açıkça aykırı olan ve Anayasa Mahkemesinin başvuruyugereği gibi değerlendirmesini engelleyen davranışların başvuru hakkının kötüyekullanılması olarak değerlendirilmesi mümkündür (Mehmet Güven Ulusoy [GK],B. No: 2013/1013, 2/7/2015, § 31; S.Ö., B. No: 2013/7087, 18/9/2014, §28).
22. Bu kapsamda özellikle Anayasa Mahkemesini yanıltmakamacıyla gerçek olmayan maddi vakıalara dayanılması veya Anayasa Mahkemesine bunitelikte bilgi ve belge sunulması, başvurunun değerlendirilmesinde esaslı olanbir unsur hakkında bilgi verilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecindevuku bulan ve söz konusu değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemligelişmeler hakkında Anayasa Mahkemesinin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuruhakkında doğru bir kanaat oluşmasının engellenmesi durumunda başvuru hakkınınkötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (Mehmet Güven Ulusoy, § 32; S.Ö.,§ 29).
23. Başvurucu vekili bireysel başvuru formunda başvuruylailgili koşullarda herhangi bir değişiklik meydana geldiğinde bunu AnayasaMahkemesine bildireceğini beyan etmesine rağmen İçtüzük'ün 59. maddesinin (5)numaralı fıkrasında belirtilen yükümlülüklere aykırı olarak bireysel başvurukonusu idari para cezasının iptal edildiğine ilişkin herhangi bir bildirimdebulunmamıştır. İdari para cezasının iptal edilmesi başvurunundeğerlendirilmesini önemli ölçüde etkileyebilecek nitelikte bir husustur.Dolayısıyla başvurucunun başvurunun sonucunu etkileyecek hususta -davakesinleşmese bile- Anayasa Mahkemesini bilgilendirmesi gerekir (EnginÇırakoğlu, B. No: 2014/8520, 10/10/2018, § 27; Bayram Türk, B. No:2014/15613, 18/4/2018, § 29).
24. UYAP kayıtları üzerinde yapılan incelemede başvuruyakonu idari para cezasının başvurucu Şirket vekili tarafından ikinci kez yapılanitiraz üzerine Ankara 9. Sulh Ceza Hakimliğinin 31/1/2017 tarihli ve 2017/3066D. İş sayılı kararıyla kaldırıldığının anlaşılması üzerine başvurucudan cezanıniptal edilip edilmediği sorulmuş, iptal edilmişse buna dair bilgi ve belgeleritemin ederek gönderilmesi istenmiştir. Ancak başvurucu tarafından herhangi biraraştırma yapılmaksızın, UYAP'taki mükerrer kayıtların sebebi ilgilimahkemesinden sorulmaksızın Anayasa Mahkemesine gönderilen cevapta idari paracezasının iptal edilmediği belirtilmiştir. Şu halde başvurucunun AnayasaMahkemesinin müzekkeresine cevap verme hususunda yeterli özeni göstermediğiaçıktır.
25. Anayasa Mahkemesinin müzekkeresine özenli bir şekildecevap verilmemesi kural olarak başvuru hakkının kötüye kullanımı olarakyorumlanmamalıdır. Ancak somut olayda UYAP kayıtlarında yer alan Ankara 9. SulhCeza Hakimliğinin 31/1/2017 tarihli ve 2017/3066 D. İş sayılı kararının başvuruŞirket vekilinin talebi üzerine verildiği gözetildiğinde başvurucunun AnayasaMahkemesinin müzekkeresine gerekli araştırmaları yapmadan, eksik olarak cevapvermiş olması başvuru hakkının kötüye kullanımı olarak kabul edilmiştir. Budurumda başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanımı nedeniyle reddinekarar verilmesi gerekmiştir.
26. Başvurucu Şirket aleyhine başvuru hakkının kötüyekullanılması nedeniyle 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük’ün 83.maddesi uyarınca takdiren 2.000 TL disiplin para cezasına hükmedilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyleREDDİNE,
B. Başvurucunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51. maddesi veAnayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 83. maddesi uyarınca 2.000 TL disiplin paracezası ile CEZALANDIRILMASINA,
C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerindeBIRAKILMASINA 21/7/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.