Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - BEDRETTİN ECE VE DİĞERLERİ Başvurusuna İlişkin Karar - 8/3/2017

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Celal Mümtaz AKINCI

Muammer TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef EREN

Başvurucular

:

1. Bedrettin ECE

2. Cemile ARSLAN

3. Emine KAYAPINAR

4. Emrullah SARUHAN

5. Güli ECE

6. Hamdiye ECE

7. Hayrullah SARUHAN

8. Latife YILMAZ

9. Leyla MAHMUTOĞLU

10. Mahmut SARUHAN

11. Mehmet ECE

12.Mehmet Eşref SARUHAN

13. Nevvaf ECE

14. Sadiye AKIN

15. Saliha SARUHAN

16. Selma ECE

17. Seyit Sadettin ECE

18. Suat ÇELİK

19. Yıldız ECE

20. Zeynep ECE

Vekili

:

Av. Murat DURGAN

21. Şeyhmus BUDAK

Vekili

:

Av. Özlem DÜNDAR

22. Asya AKAN

23. Atman AKAN

24. Cemile AKAN

25. Gurbet AKAN

26. Halil AKAN

27. Mehmet Şerif AKHAMUR

28. Nigar AKAN

29. Ümran AKAN

30. Zerga AKAN

31. Zühal ACAR

Vekili

:

Av. Bahattin UNCU

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 22/5/2014 tarihi ve devamında yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca bir kısım başvurucular yönünden başvurunun kabuledilebilir olduğuna, diğerleri yönünden başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/15942 ve 2015/5878 sayılı bireysel başvuru dosyalarıkonu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/7042 sayılı dosya üzerindebirleştirilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından bir kısım başvurucular yönündenbaşvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına kararverilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:

9. Başvurucu Yıldız Ece'nin eşi, başvurucular Nevvaf Ece, Mehmet Ece, Suat Çelik, Emine Kayapınar, Seyit Sadettin Ece ve GüliEce'nin babaları; başvurucular Mahmut Saruhan, Latife Yılmaz, Leyla Mahmutoğlu,Selma Ece, Sadiye Akın, Emrullah Saruhan, MehmetEşref Saruhan ve Hayrullah Saruhan'ın ise dedeleri olan murisleri Mehmet AliEce'nin 1/3/1971 tarihinde Mardin Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastrotespitine itiraz davasında yerel Mahkemece verilen kararlar müteaddit defalarYargıtay tarafından bozulmuş, en son bozmadan sonra 1998/70 esasını alan davayabaşvurucular Halil Akan ve Mehmet Şerif Akhamur ilebaşvurucular Cemile Akan, Atman Akan, Asya Akan, Ümran Akan, Gurbet Akan, NigarAkan, Zühal Acar ve Zerga Akan murisi Ali Akan 2000yılında, başvurucu Şeyhmus Budak'ın babası olanmurisi Abdulkerim Budak ise 26/1/2005 tarihindedavalı sıfatıyla müdahil olmuş ve söz konusu dava yerel Mahkeme aşamasındaderdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 8/3/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının, başvurucu Şeyhmus Budak ise makul sürede yargılanma ve mülkiyethaklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

A. Kabul EdilebilirlikYönünden

1. Başvurucu SalihaSaruhan Yönünden

12. 30/3/2011 tarih ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un46. maddesine göre Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulması içinbaşvuruya konu edilen ve ihlale yol açtığı ileri sürülen kamusal eylem veyaişlemden başvurucunun kişisel olarakve doğrudan etkilenmiş olmasıgerekir (Onur Doğanay, B. No:2013/1977, 9/1/2014, §§ 42-45).

13. Somut olayda başvurucu Saliha Saruhan'ın, şikâyet konusuyargılama sürecinde davacı olan Mehmet Ali Ece'nin mirasçısı olan başvurucuHayrullah Saruhan'ın eşi olduğu, bireysel başvuru formunda iddia edileninaksine davacı Mehmet Ali Ece'nin mirasçısı olmadığı ve bu suretle şikâyetkonusu yargılama sürecinde de taraf sıfatı bulunmadığı görülmekle başvurucunun,ihlale neden olduğunu ileri sürdüğü kamusal işlem veya eylemden kişisel olaraketkilenmediği anlaşılmaktadır.

14. Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucu Saliha Saruhanyönünden diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin kişi bakımından yetkisizlik nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

2.Başvurucular Zeynep Ece, Bedrettin Ece, Hamdiye Ece ve Cemile Arslan Yönünden

15. 6216 sayılıKanun’un 47. maddesinin (3),48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkralarıuyarınca bireysel başvuruda,kamugücünün neden olduğu iddia edilen ihlale dair olayların tarih sırasına göreözeti yapılmalı, bireysel başvuru kapsamındaki hakların ne şekilde ihlaledildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (Veli Özdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014,§§ 19, 20).

16. Somut olayda başvurucular Zeynep Ece, Bedrettin Ece, Hamdiye Ece ve Cemile Arslan'ın şikâyet konusu yargılamasürecinde davacı olan Mehmet Ali Ece'nin mirasçıları olmakla, söz konusu davayamirasçı sıfatıyla taraf oldukları ileri sürülmüşse de bu konuya ilişkin hiçbirbilgi ya da belge sunulmadığı, dolayısıyla anılanbaşvuruculartarafından ileri sürülen iddiaların kanıtlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

17. Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Zeynep Ece,Bedrettin Ece, Hamdiye Ece ve Cemile Arslan yönündendiğer kabul edilebilirlik koşulları bakımından incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

3. Diğer Başvurucular Yönünden

18. Başvurucular Şeyhmus Budak, HalilAkan, Mehmet Şerif Akhamur, Cemile Akan, Atman Akan,Asya Akan, Ümran Akan, Gurbet Akan, Nigar Akan, ZühalAcar ve Zerga Akan yönünden açıkça dayanaktan yoksunolmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka birnedeninin de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

19. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).

20. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerindenintikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süredeğerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçınınyargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeyeesas alınan sürenin başlangıç anıdır (GülserenGürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

21. Başvuru konusu davanın açılış tarihi farklı olmakla beraber başvurucularHalil Akan ve Mehmet Şerif Akhamur ileCemile Akan, Atman Akan, Asya Akan, Ümran Akan, GurbetAkan, Nigar Akan, Zühal Acar ve ZergaAkan murisleri Ali Akan'ın verdikleri müdahale talepli dilekçeleri sonrası 2000yılında dâhili davalı sıfatıyla yargılamada yer almaya başladıklarıanlaşılmaktadır. Bu nedenle başvurucular açısından makul süredeğerlendirmesinde dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, davanın açıldığıtarih değil usulüne uygun olarak müdahale talebinde bulunulan 2000 yılıdır(İsmail Özkan, B. No: 2012/367, 17/9/2013, § 25).

22.Başvuru konusu davanın açılış tarihi farklı olmakla beraberbaşvurucu Şeyhmus Budak murisi AbdulkerimBudak'ın 26/1/2005 tarihinde verdiği müdahale talepli dilekçesi sonrasındadâhili davalı sıfatıyla yargılamada yer almaya başladığı anlaşılmaktadır. Bunedenle başvurucu açısından makul süre değerlendirmesinde dikkate alınacaksürenin başlangıç anı, davanın açıldığı tarih değil usulüne uygun olarakmüdahale talebinde bulunulan 26/1/2005 tarihidir (İsmail Özkan, § 25).

23. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§41-45).

24. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında, somut olayda başvurucular Yıldız Ece, Nevvaf Ece, Mehmet Ece, Suat Çelik, Emine Kayapınar, Seyit Sadettin Ece, GüliEce, Mahmut Saruhan, Latife Yılmaz, Leyla Mahmutoğlu, Selma Ece, Sadiye Akın, Emrullah Saruhan, Mehmet Eşref Saruhan veHayrullah Saruhan yönünden yaklaşık 46 yıllık; başvurucular Halil Akan, MehmetŞerif Akhamur, Cemile Akan, Atman Akan, Asya Akan,Ümran Akan, Gurbet Akan, Nigar Akan, Zühal Acar ve ZergaAkan yönünden yaklaşık 17 yıllık ve başvurucu ŞeyhmusBudak yönünden yaklaşık 12 yıllık yargılama süresinin makul olmadığı sonucunavarmak gerekir.

25. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.

26.Başvurucu Şeyhmus Budak uzun sürenyargılama nedeniyle mülkiyet hakkının da ihlal edildiğini iddia etmişse debaşvurucunun makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği yönünde yukarıdayer verilen tespitler ışığında, mülkiyet hakkının ihlal edildiği yönündekiiddiasının ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden

27. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”

28. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

29. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.

30. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında bir kısım başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı dadikkate alındığında başvurucular Halil Akan ve Mehmet Şerif Akhamur'aayrı ayrı net 28.800 TL; başvurucu Şeyhmus Budak'anet 4.200 TL; başvurucular Cemile Akan, Atman Akan, Asya Akan, Ümran Akan,Gurbet Akan, Nigar Akan, Zühal Acar ve Zerga Akan'aayrı ayrı net 3.600 TL; başvurucular Yıldız Ece, NevvafEce, Mehmet Ece, Suat Çelik, Emine Kayapınar, SeyitSadettin Ece ve Güli Ece'ye ayrı ayrı net 2.850 TL;başvurucular Mahmut Saruhan, Latife Yılmaz, Leyla Mahmutoğlu, Selma Ece, Sadiye Akın, Emrullah Saruhan, Mehmet Eşref Saruhan veHayrullah Saruhan'a ise ayrı ayrı net 250 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.

31. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucularYıldız Ece, Nevvaf Ece,Mehmet Ece, Suat Çelik, Emine Kayapınar, SeyitSadettin Ece, Güli Ece, Mahmut Saruhan, LatifeYılmaz, Leyla Mahmutoğlu, Selma Ece, Sadiye Akın,Emrullah Saruhan, Mehmet Eşref Saruhan ve Hayrullah Saruhan'a müştereken;206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TLyargılama giderinin başvurucu Şeyhmus Budak'amünferiden; 226,90 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.026,90 TL yargılama giderinin ise başvurucular Halil Akan, Mehmet Şerif Akhamur, Cemile Akan, Atman Akan, Asya Akan, Ümran Akan,Gurbet Akan, Nigar Akan, Zühal Acar ve Zerga Akan'amüştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Başvurucu Saliha Saruhan yönünden başvurunun kişi bakımından yetkisizlik nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

 2. Başvurucular ZeynepEce, Bedrettin Ece, Hamdiye Ece ve Cemile Arslanyönünden başvurunun açıkça dayanaktan yoksunolması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

 3. Başvurucular Şeyhmus Budak, Halil Akan, Mehmet Şerif Akhamur,Cemile Akan, Atman Akan, Asya Akan, Ümran Akan, Gurbet Akan, NigarAkan, Zühal Acar ve Zerga Akan yönünden makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİROLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Halil Akan ve Mehmet Şerif Akhamur'aayrı ayrı net 28.800 TL; başvurucu Şeyhmus Budak'anet 4.200 TL; başvurucular Cemile Akan, Atman Akan, Asya Akan, Ümran Akan,Gurbet Akan, Nigar Akan, Zühal Acar ve Zerga Akan'aayrı ayrı net 3.600 TL; başvurucular Yıldız Ece, NevvafEce, Mehmet Ece, Suat Çelik, Emine Kayapınar, SeyitSadettin Ece ve Güli Ece'ye ayrı ayrı net 2.850 TL;başvurucular Mahmut Saruhan, Latife Yılmaz, Leyla Mahmutoğlu, Selma Ece, Sadiye Akın, Emrullah Saruhan, Mehmet Eşref Saruhan veHayrullah Saruhan'a ise ayrı ayrı net 250 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucularYıldızEce, Nevvaf Ece, Mehmet Ece, Suat Çelik, Emine Kayapınar, Seyit Sadettin Ece, GüliEce, Mahmut Saruhan, Latife Yılmaz, Leyla Mahmutoğlu, Selma Ece, Sadiye Akın, Emrullah Saruhan, Mehmet Eşref Saruhan veHayrullah Saruhan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâletücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucu Şeyhmus Budak'a MÜNFERİDEN ÖDENMESİNE; 226,90 TL harç ve1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.026,90 TL yargılama giderinin isebaşvurucular Halil Akan, Mehmet Şerif Akhamur, CemileAkan, Atman Akan, Asya Akan, Ümran Akan, Gurbet Akan, Nigar Akan, Zühal Acar veZerga Akan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine (E.1998/70)GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE8/3/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy