TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
BİLAL ÇETİNER BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/42199)
Karar Tarihi: 14/10/2020
R.G. Tarih ve Sayı: 24/11/2020-31314
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Burhan ÜSTÜN
Hicabi DURSUN
Selahaddin MENTEŞ
Raportör
:
Hikmet Murat AKKAYA
Başvurucu
:
Bilal ÇETİNER
Vekili
:
Av. Cihad ALTUN
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru 13/12/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabuledilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için AdaletBakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük)71. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğualana ilişkin olduğu değerlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesinekarar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleilgili olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu hakkında Batman Cumhuriyet Başsavcılığınca19/6/2000 tarihinde iddianame düzenlenerek 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı mülgaTürk Ceza Kanunu'nun 492. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında cezalandırılmasıistenmiştir. Suç tarihinin 22/11/1999 olduğu anlaşılmaktadır.
9. İddianame sonrasında yaklaşık altı yıl boyunca dosyadayargılamaya devam edilmediği ve herhangi bir işlem yapılmadığı başvurucu vekilitarafından belirtilmiştir. Batman 1. Asliye Ceza Mahkemesi 25/12/2006 tarihindeBatman Emniyet Müdürlüğünden adres araştırması yapmasını istemiştir.
10. Başvurucunun bir suç kapsamında Diyarbakır D TipiKapalı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) hükümlü olarak tutulduğununanlaşılması üzerine 1/3/2007 tarihinde yapılan duruşmada başvurucununsavunmasının alınması için talimat yazılmasına karar verilmiştir.
11. Bir sonraki duruşmada, başvurucunun yokluğunda Batman1. Asliye Ceza Mahkemesinin 24/5/2007 tarihli ve E.2000/1602, K.2007/277 sayılıkararıyla davanın zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmiştir.
12. Başvurucu, Ceza İnfaz Kurumu aracılığıyla 12/2/2018tarihli dilekçesi ile dosyanın akıbetini sormuştur. Aynı gün yerel mahkemetarafından gönderilen cevap yazısı ile gerekçeli kararın başvurucuya tebliğedilmesi istenmiştir.
13. Gerekçeli karar, başvurucuya Ceza İnfaz Kurumuaracılığıyla 13/2/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.
14. Başvurucunun 15/3/2019 tarihinde Ceza İnfazKurumundan tahliye olduğu anlaşılmıştır.
15. Başvurucu; gerekçeli kararın yazılmasından 12 yılsonra 14/11/2019 tebligat yapıldığını, karardan bu şekilde haberdar olduğunubelirterek 16/12/2019 tarihinde bireysel başvuru yapmıştır. Ayrıca kararınokuma yazma bilmeyen eşine tebliğ edilmesi nedeniyle başvuru süresi konusundada mazerette bulunmuştur.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
16. Mahkemenin 14/10/2020 tarihinde yapmış olduğutoplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Adli YardımTalebi Yönünden
17. Başvurucu, bireysel başvuru harç ve giderleriniödeyemeyecek durumda olduğunu belirterek ve bu kapsamda fakirlik belgesinisunarak adli yardım talebinde bulunmuştur.
18. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No:2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler dikkate alınarak geçiminiönemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksunolduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yardımtalebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
B. Makul SüredeYargılanma Hakkının İhlal Edildiği İddiası Yönünden
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51. maddesi ile İçtüzük'ün 83.maddesi gereği başvurucunun istismar edici, yanıltıcı ve benzeri niteliktekidavranışlarıyla bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye kullandığının tespitedilmesi hâlinde başvuru reddedilir ve ilgilinin yargılama giderleri dışında2.000 TL'den fazla olmamak üzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasınakarar verilir.
20. Anılan düzenlemelerde genel olarak bir hakkınöngörüldüğü amaç dışında ve başkalarını zarara sokacak şekilde kullanılmasınınhukuk düzenince himaye edilmeyeceğini ifade eden hakkın kötüye kullanılmasınınbireysel başvuru alanında özel olarak ele alındığı açıkça görülmektedir. Bubağlamda bireysel başvuru usulünün amacına açıkça aykırı olan ve AnayasaMahkemesinin başvuruyu gereği gibi değerlendirmesini engelleyen davranışlarınbaşvuru hakkının kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesi mümkündür (S.Ö.,B. No: 2013/7087, 18/9/2014, § 28; Mehmet Güven Ulusoy [GK], B. No:2013/1013, 2/7/2015, § 31).
21. Bu kapsamda özellikle mahkemeyi yanıltmak amacıylagerçek olmayan maddi vakıalara dayanılması veya bu nitelikte bilgi ve belgesunulması, başvurunun değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsurhakkında bilgi verilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde vuku bulanve söz konusu değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmelerhakkında mahkemenin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru hakkında doğru birkanaat oluşturulmasının engellenmesi, medeni ve meşru eleştiri sınırları saklıkalmak kaydıyla bireysel başvuru amacıyla bağdaşmayacak surette hakaret, tehditveya tahrik edici bir üslup kullanılması ile söz konusu başvuru yolu kapsamındaihlalin tespiti ile ihlal ve sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıylabağdaşmayacak surette içeriksiz bir başvuruda bulunulması durumunda başvuruhakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (S.Ö., § 29;Mehmet Güven Ulusoy § 32; Osman Sandıkçı, B. No: 2013/6297,10/3/2016; Selman Kapan ve diğerleri, B. No: 2013/7302, 20/4/2016, §50).
22. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerindenyapılan inceleme sonucunda somut başvuru açısından gerekçeli kararın 14/11/2019tarihinde tebliğ edilmesi ile nihai karardan haberdar olunduğu iddiasınıngerçeği yansıtmadığı anlaşılmıştır. Nitekim başvurucunun Ceza İnfazKurumundayken talebi üzerine gerekçeli kararın tebliğ edilmesine ilişkinmüzekkere yazıldığı, bu şekilde nihai karardan en geç 13/2/2018 tarihindehaberdar olduğu mevcut bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır.
23. Açıklanan gerekçelerle başvurucu tarafından ilerisürülen iddianın yanıltıcı beyan niteliğinde olduğu, başvuru formu ve ekleriincelendiğinde başvurunun kabul edilebilirlik koşulları yönündenincelenmeksizin başvuru hakkının kötüye kullanımı nedeniyle reddedilmesigerektiği anlaşılmıştır.
24. Başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle 6216sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük’ün 83. maddesi uyarınca takdiren 500 TLdisiplin para cezasına hükmedilmesine, başvuru hakkının kötüye kullanılmasınedeniyle başvuru reddedildiğinden adli yardım kapsamında tahsil edilmeyen364,60 TL başvuru harcının başvurucudan tahsiline karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılmasınedeniyle REDDİNE,
B. 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca başvurucunun500 TL disiplin para cezası ile CEZALANDIRILMASINA,
C. Adli yardım talebinin kabulü ile geçici olarak muaftutulan 364,60 TL harçtan ibaret yargılama giderinin 12/1/2011 tarihli ve 6100sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 339. maddesinin (1) numaralı fıkrasıuyarınca başvuru, başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniylereddedildiğinden başvurucudan TAHSİLİNE 14/10/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.