TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
BOYABAT ÇAKIR UN GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2018/24079)
Karar Tarihi: 19/11/2020
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Kadir ÖZKAYA
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
M. Emin KUZ
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör
:
Kamber Ozan TUTAL
Başvurucu
:
Boyabat Çakır Un Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Vekili
:
Av. Esma AYKUT ÇAKIR
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, yargılama aşamasında yürürlüğe giren kanunhükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanması nedeniyle mülkiyet hakkınınihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru 25/7/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için AdaletBakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleolaylar özetle şöyledir:
7. Elektrik abonesi olan başvurucu Şirket, elektrikfaturalarına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin haksız olarak tahsil edildiğiniileri sürerek 24/2/2015 tarihinde alacak davası açmıştır.
8. Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi 8/3/2018 tarihindekarar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. Mahkemenin gerekçesinde,başvurucunun davanın açıldığı tarihteki içtihada göre dava açmakta haklıolmakla birlikte dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 4/6/2016 tarihli ve 6719sayılı Kanun ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'naeklenen geçici 20. madde uyarınca davanın konusuz kaldığı belirtilmiştir.
9. Başvurucu, yasal değişikliğin geriye yürütülemeyeceğiiddiasıyla istinaf yoluna başvurmuştur. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. HukukDairesi 8/6/2018 tarihinde kararın usul ve yasaya uygun olduğunu belirterekistinaf başvurusunu kesin olmak üzere esastan reddetmiştir.
10. Nihai karar 26/6/2018 tarihinde başvurucuya tebliğedilmiştir.
11. Başvurucu 25/7/2018 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
12. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapmış olduğutoplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları
13. Başvurucu 6719 sayılı Kanun hükümlerinin geçmişeetkili olarak yürürlüğe girdiğini, aleyhe olan kanun değişikliğin derdestdavalara uygulanmasının hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir.Başvurucu, haksız olarak tahsil edilen kayıp kaçak bedelinin kanun değişikliğinedeniyle iade edilmediğini iddia etmiştir. Başvurucu sonuç olarak bugerekçelerle adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ilerisürmüştür.
B. Değerlendirme
14. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafındanyapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukukitavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,§ 16). Başvurucunun kayıp kaçak bedeli altında yapmış olduğu ödemelerin iadesiistemiyle başlattığı hukuki sürecin kanun değişikliği nedeniyle sonuçsuzkalmasına ilişkin tüm iddialarının mülkiyet hakkı kapsamında incelenmesi uygungörülmüştür.
15. Başvuru konusuna ilişkin ilkeler Anayasa Mahkemesincedaha önce Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. (B. No:2017/36736, 19/9/2018) kararında ortaya konulmuştur.
16. Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararındakayıp kaçak bedeli adı altında başvuruculardan tahsil edilen paranın mülkteşkil ettiği, yapılan tahsilat işleminin mülkiyet hakkına yönelik bir müdahaleniteliğinde olduğu ifade edilmiş ve söz konusu müdahalenin niteliği sebebiylemülkiyetin kullanımının kontrolüne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kuralçerçevesinde incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Müdahalenin 6719 sayılıKanun'un 26. maddesi ile 6446 sayılı Kanun'a eklenen geçici 20. maddeyedayandığını, bu düzenleme ile elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşükmaliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasınınamaçlandığını (meşru amaç) vurgulayan Anayasa Mahkemesi ölçülülük incelemesiyaparak sonuca ulaşmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., §§52-68).
17. Anılan kararda, idare tarafından tahsil edilen kayıpkaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlikbulunduğu ve farklı yargı kolları arasında açık ve istikrarlı bir uygulamabulunmadığı tespit edildikten sonra adli yargı yerinde açılan davaların mutlaksurette lehe sonuçlanması yönünde haklı bir beklentiden söz edilemeyeceğiaçıklanarak kanun koyucunun amacının yargı kolları arasındaki farklılığıgidermeye ve dolayısıyla hukuki güvenliği sağlamaya yönelik olduğu ifadeedilmiştir. Başvurucunun tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz olduğuhususunda da bir açıklama yapmadığını ve herhangi bir sebep de bildirmediğinidikkate alan Anayasa Mahkemesi, müdahalenin başvurucuya şahsi olarak aşırı birkülfet yüklemediğini belirtmiştir. Sonuç olarak müdahalenin meşru amacınındayandığı kamu yararı ile başvurucunun mülkiyet hakkının korunması arasındakiadil dengenin bozulmadığı kanaatine varılmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San.ve Tic. Ltd. Şti., §§ 69-76).
18. Başvurucu yargılama sırasında yürürlüğe giren kanunhükmünün aleyhe sonuç doğurmuş olmasından yakınmaktadır. Benzer şikâyetinincelendiği Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararındaaçıklanan ilkelerden somut olay özelinde ayrılmayı gerektirir bir durumbulunmadığı anlaşıldığından mülkiyet hakkına yönelik açık bir ihlalinbulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun mülkiyet hakkınınihlal edildiğine ilişkin kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönündenincelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerindeBIRAKILMASINA 19/11/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.