TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
İBRAHİM DİNÇ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/11556)
Karar Tarihi:20/7/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
Leyla Nur ODUNCU
Başvurucu
:
İbrahim DİNÇ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 7/7/2014 tarihindeyapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğineilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararı verilerekmakul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia yönündenbaşvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına kararverilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
8. Başvurucu, farklı kurumlarda geçen hizmet sürelerininbirleştirilmesi suretiyle 2001 yılında emekli olmuş; emekli ikramiyesi ödenmesiistemiyle yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine ret işleminin iptaliistemiyle açtığı davaya ilişkin yargı süreci, Danıştay OnbirinciDairesinin 13/3/2007 tarihli ve E.2006/9808,K.2007/2386 sayılı karar düzeltme isteminin reddine dair ilamla başvurucununaleyhine sonuçlanmıştır.
9. Başvurucu, Anayasa Mahkemesinin sosyal güvenlik mevzuatınailişkin olarak verdiği kararların ardından söz konusu kararların yeni birhukuki durum yarattığını belirterek 4/5/2010 tarihindeyargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.
10. Ankara 8. İdare Mahkemesinin 27/10/2010tarihli ve E.2010/667, K.2010/1985 sayılı kararı ile yargılamanın yenilenmesiisteminin reddine karar verilmiştir.
11. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay OnbirinciDairesinin 27/2/2013 tarihli ve E.2011/1361,K.2013/1983 sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün onanmasına kararverilmiştir.
12. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 15/5/2014 tarihli ve E.2013/3629, K.2014/3064 sayılı kararıile reddedilmiştir. Bu karar 24/6/2014 tarihindebaşvurucuya tebliğ edilmiştir.
13. Başvurucu 7/7/2014 tarihindebireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 20/7/2017 tarihindeyapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
15. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
16. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
17. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarakdavanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, §§ 45, 47).
18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).
19. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar ile6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 53. maddesinde düzenlenen yargılamanın yenilenmesi kurumunda,yenilenmesi talep edilen yargılama sürecine konu işlem veya eyleme ilişkinhukuki değerlendirmede esas incelemesinin yapılmaması, diğer bir ifadeyle saltanılan madde hükmünde sayma suretiyle belirlenen koşullarının varlığınınaraştırıldığı bir yargılama süreci olması hususu dikkate alındığında somutolayda (4/5/2010 ve 15/5/2014 tarihleri arasında)yaklaşık dört yıl sürdüğü anlaşılan yargılama süresinin makul olmadığı sonucunavarmak gerekir.
20. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50.maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
22. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
23. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
24. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 3.000 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
25. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşanyargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net3.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminatailişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUYAÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Ankara 8. İdare Mahkemesine(E.2010/667, K.2010/1985) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.