TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
BÜLENT UĞURLU VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/13364)
Karar Tarihi: 5/1/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Hasan Tahsin GÖKCAN
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucular
:
1. Bülent UĞURLU
2. Zeki ÖZKAN
3. Hülya ŞENGÖZ
4. Kemal Ogün EVCİL
5. Melek SÖNMEZ
6. Ayşe ÇINKI
7. Cemil Türker BAYAV
8. Sabahaddin BABACAN
9. Arzu TAŞDEMİR
10. Bayram AYDIN
11. Nihat AKIN
12. Güven HACIHALİLOĞLU
13. İlyas HACIMEMİŞOĞLU
14. Bilge ÜNALAN
15. Yavuz GÜLER
16. Erhan ÇETİN
17. Ayşe DOĞRU
18. Ali BOSTAN
19. Nurkan AKBULUT
20. Hülya SAY
21. Nadire BATU
22. Özgür DÖLARSLAN
23. Ali DAVARCI
24. Ural SERT
25. Mehmet Davut TOKLU
26. Mehmet KARAKIŞLAK
Vekili
:
Av. Burak ALP
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 11/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esasincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesinekarar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucular, satın aldıkları dairelerde mevcut ayıpların giderilmesiya da ayıpların giderilmesi için gereken masrafların tazmini talebiyle31/3/2006 tarihinde dava açmışlardır. Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi1/12/2006 tarihli kararı ile Mahkemenin görevsizliğine, dava dosyasının görevliİstanbul Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. İstanbul 2.Tüketici Mahkemesinin E.2007/203 sayılı dosyasına kaydedilen davada Mahkemece14/4/2010 tarihli karar ile bazı davacılar yönünden sıfat yokluğundan,diğerleri yönünden ise esastan davanın reddine karar verilmiştir.Başvurucuların temyizi üzerine karar, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 10/3/2011tarihli ilamı ile bozulmuştur. Davalının karar düzeltme talebi, aynı Dairenin12/10/2011 tarihli ilamı ile reddedilmiştir. Bozma ilamına uyularak yapılanyargılamada Mahkemece 21/12/2012 tarihli karar ile davanın kabulüne kararverilmiştir. Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 27/1/2014 tarihli ilamı ilebaşvurucuların temyiz itirazlarının reddine, asli müdahil yönünden hükmünbozulmasına karar verilmiştir. Davalının karar düzeltme talebine ilişkindilekçesi aynı Dairenin 22/9/2014 tarihli ilamı ile reddedilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
8. Mahkemenin 5/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
9. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Esas Yönünden
10. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
11. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
12. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzerbaşvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut başvuruda 8 yıl 5 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
13. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
B. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
15. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
16. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
17. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında dava dosyasındaki taraf sayısı da dikkate alınarak başvurucularaayrı ayrı net 5.250 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
18. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderininbaşvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvuruculara ayrı ayrı net 5.250 TL manevi tazminatÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İstanbul2. Tüketici Mahkemesine (E.2012/10, K.2012/1068) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE5/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.