TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
BURHAN EKTİREN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/13504)
Karar Tarihi: 13/4/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör Yrd.
:
Ceren Sedef EREN
Başvurucular
:
1. Burhan EKTİREN
2. Çuci ÖZEKİNCİ
3. Emine ÇİÇEK
4. Nesime ALKAN
5. Remziye DEVELİ
6. Süleyman EKTİREN
7. Tevfik ÖZEKİNCİ
Vekili
:
Av. Hakan GELERİ
Başvurucular
:
8. Abdurrahman ÖZEKİNCİ
9. Maruf ÖZEKİNCİ
10. Mehmet ÖZEKİNCİ
Vekili
:
Av. Ali AYDEMİR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru muhtelif tarihlerde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurucular Remziye Develi ve ÇuçiÖzekinci yönünden başvurunun kabul edilebilirolduğuna, diğer başvurucular yönünden ise başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. 2014/14835, 2014/15856 ve 2014/17242 sayılı bireysel başvurudosyaları konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/13504 sayılı dosyaüzerinde birleştirilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucu Çuçi Özekinci'nineşi ve başvurucular Maruf Özekinci, Abdurrahman Özekinci, Mehmet Özekinci,Remziye Develi ve Tevfik Özekinci'nin babaları olanmurislerinin 6/12/1982 tarihinde Derik Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastrotespitine itiraz davasına başvurucular Nesime Alkan, Süleyman Ektiren ve EmineÇiçek'in babaları, başvurucu Burhan Ektiren'in isededesi olan murisleri 8/2/1999 tarihinde müdahil olmuş veyerelMahkemece verilen kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Yargıtayca usulüne uygun tebliğ yapılmadığı gerekçesiyleMahkemesine geri çevrilen dava dosyası yerel Mahkeme kararının tebliğiaşamasındadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
12. Başvurucular Maruf Özekinci,Abdurrahman Özekinci, Mehmet Özekinci,Tevfik Özekinci, Nesime Alkan, Süleyman Ektiren, EmineÇiçek ve Burhan Ektiren yönünden açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabuledilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığıanlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianınkabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
14. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalletakip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süredeğerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçınınyargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeyeesas alınan sürenin başlangıç anıdır (GülserenGürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
15. Başvuru konusu davanın açılış tarihi farklı olmakla beraberbaşvurucular Nesime Alkan, Süleyman Ektiren, Emine Çiçek ve Burhan Ektirenmurislerinin 8/2/1999 tarihinde verdiği müdahale talepli dilekçesi sonrasıdâhilî davacı sıfatıyla yargılamada yer almaya başladığı anlaşılmaktadır. Bunedenle başvurucuların murisi açısından makul süre değerlendirmesinde dikkatealınacak sürenin başlangıç anı, davanın açıldığı tarih değil usulüne uygunolarak müdahale talebinde bulunulan 8/2/1999 tarihidir (İsmail Özkan, B. No: 2012/367, 17/9/2013,§ 25).
16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucular Çuçi Özekinci, Maruf Özekinci, Abdurrahman Özekinci,Mehmet Özekinci, Remziye Develi ve Tevfik Özekinci yönünden yaklaşık 34 yıl, başvurucular NesimeAlkan, Süleyman Ektiren, Emine Çiçek ve Burhan Ektiren yönünden ise yaklaşık 18yıllık yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
20. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığındabaşvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkate alınarakbaşvurucular Çuçi Özekinci,Maruf Özekinci, Abdurrahman Özekinci,Mehmet Özekinci, Remziye Develi ve Tevfik Özekinci'ye ayrı ayrı net 4.000 TL; başvurucular NesimeAlkan, Süleyman Ektiren ve Emine Çiçek'e ayrı ayrı net 3.600 TL ve başvurucuBurhan Ektiren'e ise net 325 TL manevi tazminatödenmesine karar verilmesi gerekir.
23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelininbaşvurucular Maruf Özekinci, Abdurrahman Özekinci, Mehmet Özekinci'yemüştereken; başvurucular Remziye Develi ve Çuçi Özekinci'ye müştereken; başvurucu Tevfik Özekinci'ye münferiden ve başvurucular Nesime Alkan,Süleyman Ektiren, Emine Çiçek ve Burhan Ektiren'emüştereken; 1.800 TL vekâlet ücretinin ise tüm başvuruculara müşterekenödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurucular Maruf Özekinci,Abdurrahman Özekinci, Mehmet Özekinci,Tevfik Özekinci, Nesime Alkan, Süleyman Ektiren,Emine Çiçek ve Burhan Ektiren yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucular Çuçi Özekinci, Maruf Özekinci,Abdurrahman Özekinci, Mehmet Özekinci,Remziye Develi ve Tevfik Özekinci'ye ayrı ayrı net4.000 TL; başvurucular Nesime Alkan, Süleyman Ektiren ve Emine Çiçek'e ayrıayrı net 3.600 TL ve başvurucu Burhan Ektiren'e isenet 325 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerinREDDİNE,
D. 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Maruf Özekinci, Abdurrahman Özekinci,Mehmet Özekinci'ye MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE;başvurucular Remziye Develi ve Çuçi Özekinci'ye MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; başvurucu Tevfik Özekinci'ye MÜNFERİDEN ÖDENMESİNE;başvurucular Nesime Alkan, Süleyman Ektiren, Emine Çiçek ve Burhan Ektiren'e MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 1.800 TL vekâlet ücretininise tüm başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Derik Kadastro Mahkemesine (E.1982/42,K.2014/25) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.