TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
İ.Ç. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/439)
Karar Tarihi: 16/4/2013
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Alparslan ALTAN
Üyeler
:
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Raportör
:
Serhat ALTINKÖK
Başvurucu
:
İ. Ç.
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu, yüzbaşı rütbesinde fazladan beklediği 3 yılınbinbaşı rütbesinde tamamlanması gereken bekleme süresinden sayılmamasınınAnayasa’da yer alan temel haklarını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru, 7/1/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudanyapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesindeKomisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 13/3/2013 tarihindebaşvurunun çözümünün ilke kararını gerektirmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarıncakabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölümegönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde astsubay olarak görevyapmakta olan ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 109.maddesi gereğince 1993 yılında teğmen rütbesiyle subay olarak naspedilenbaşvurucu, 2001 yılında yüzbaşı rütbesine yükseltilmiştir.
6. Başvurucu, yüzbaşı rütbesine mahsus bekleme süresi olan 6yılı 2007 yılında tamamlamış olmasına rağmen, bu tarih itibariyle yükseköğrenimini tamamlamamış olduğundan binbaşı rütbesine yükseltilmemiştir.
7. Başvurucu, 2010 yılında yüksek öğrenimini tamamlamış ve30/8/2010 tarihi itibariyle binbaşı rütbesine naspedilmiştir.
8. Başvurucu, beyanına göre, binbaşı rütbesine naspının yapılması için yüzbaşı rütbesinde 9 yıl beklemesinedeniyle, fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen süredensayılması için 24/8/2011 tarihli dilekçe ile idari müracaatta bulunmuş ancaktalep Kara Kuvvetleri Komutanlığının 10/10/2011 tarihli yazısı ilereddedilmiştir.
9. Başvurucu, Kara Kuvvetleri Komutanlığının ret kararıüzerine, yüzbaşı rütbesinde fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesindegeçen süreden sayılmaması işleminin iptali için Askeri Yüksek İdareMahkemesinde dava açmıştır.
10. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, başvurucunun davasını27/7/1967 tarih ve 926 sayılı Kanunu’nun ek geçici 80. maddesinin son fıkrasınagöre “ek geçici 80. maddenin yürürlüğegirdiği 10/7/2003 tarihi itibariyle davacının yüksek öğrenimini tamamlamadığı”gerekçesiyle 29/11/2012 tarih ve E.2012/674, K.2012/1295 sayılı kararı ilereddetmiştir.
11. Başvurucu, karar düzeltme yoluna başvurmamıştır.
B. İlgili Hukuk
12. 926 sayılı Kanun’un 3/7/2003 tarih ve 4917 sayılıKanun’un 6. maddesiyle değiştirilen ek geçici 80. ve 81. maddeleri.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
13. Mahkemenin 16/4/2013 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,başvurucunun 7/1/2013 tarih ve 2013/439 numaralı bireysel başvurusu incelenipgereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
14. Başvurucu, 2007 yılında yüzbaşı rütbesine mahsus beklemesüresini tamamlamasına rağmen binbaşı rütbesine naspınınyapılmadığını, 2010 yılında binbaşı rütbesine naspınınyapılmasına rağmen fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçensüreden sayılmadığını ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi nezdinde açtığı davanınreddedildiğini belirterek Anayasa’da yer alan temel haklarının ihlal edildiğiniileri sürmüş ve mali haklarının verilmesi talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
15. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmıştemel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındakiherhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla AnayasaMahkemesine başvurabilir. ….”
16. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenar başlıklı 45. maddesinin (1)numaralı fıkrası şöyledir:
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmıştemel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ekTürkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücütarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.”
17. 6216 sayılı Kanun’un “Bireyselbaşvuru hakkına sahip olanlar” kenar başlıklı 46. maddesinin (1)numaralı fıkrası şöyledir:
“Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığıileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkıdoğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir.”
18. Anılan Anayasa ve Kanun hükümlerine göre, AnayasaMahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için, kamugücü tarafından ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altınaalınmış olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) veTürkiye’nin taraf olduğu ek protokollerinin kapsamına da girmesi gerekir. Birbaşka ifadeyle, Anayasa ve AİHS’nin ortak koruma alanı dışında kalan bir hakihlali iddiasını içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesimümkün değildir (B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).
19. Başvurucu, 2010 yılında binbaşı rütbesine naspının yapılmasına rağmen yüzbaşı rütbesinde fazladanbeklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen süreden sayılmamasını bireyselbaşvuru konusu yapmıştır.
20. Başvurucunun başvuru dilekçesinde ifade ettiği şekliyleihlal edildiğini ileri sürdüğü hak, Anayasa’da güvence altına alınmış temel hakve özgürlüklerden AİHS ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokollerden herhangibirinin kapsamına girmemektedir.
21. Açıklanan nedenlerle, başvurukonusu ihlal iddialarının Anayasa ve AİHS’ninortak koruma alanı dışında kaldığı anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin “konu bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesigerekir.
V. HÜKÜM
Başvurunun, “konu bakımındanyetkisizlik” nedeniyle KABULEDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılamagiderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,16/4/2013 tarihinde OY BİRLİĞİYLE kararverildi.