TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ÇAĞDAŞ UN VE İRMİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2018/14580)
Karar Tarihi: 19/11/2020
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Kadir ÖZKAYA
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
M. Emin KUZ
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör
:
Kamber Ozan TUTAL
Başvurucu
:
Çağdaş Un ve İrmik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Vekili
:
Av. Sezai DEMİRKAN
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, yargılama aşamasında yürürlüğe giren kanunhükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanması nedeniyle adil yargılanmahakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru 8/5/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için AdaletBakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleolaylar özetle şöyledir:
7. Elektrik abonesi olan başvurucu Şirket, elektrikfaturalarında kayıp kaçak ve diğer bedeller altında haksız olarak tahsilat yapıldığınıileri sürerek 30/5/2016 tarihinde dağıtıcı şirkete karşı alacak davasıaçmıştır.
8. Vezirköprü 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme)10/10/2017 tarihinde davayı reddetmiştir. Mahkeme gerekçesinde; dava tarihindensonra yürürlüğe giren 4/6/2016 tarihli ve 6719 sayılı Kanun ile 14/3/2013tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen geçici 20. maddeuyarınca kanun değişikliğinin derdest davaları uygulanacağı ve dava konusubedellerin Eneri Piyasası Düzenleme Kurumu kararlarına dayanılarak alınmışolduğu belirtilmiştir. Ayrıca Mahkeme, kanun değişikliği nedeniyle davanınreddedildiğini açıklayarak davalılar lehine vekâlet ücretine hükmetmemiştir.
9. Başvurucu, davanın esasına ve vekâlet ücretine ilişkinitirazları kapsamında istinaf yoluna başvurmuştur. Samsun Bölge AdliyeMahkemesi 3. Hukuk Dairesi 30/3/2018 tarihinde istinaf talebini kısmen kabulederek Mahkeme kararını kaldırmıştır. İstinaf Mahkemesi, 6719 sayılı Kanunhükümleri uyarınca dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına vedava tarihi itibarıyla dava açmakta haklı olduğundan başvurucu lehine 2.180 TLmaktu vekâlet ücretine kesin olmak üzere hükmetmiştir.
10. Nihai karar 25/4/2018 tarihinde başvurucuya tebliğedilmiştir.
11. Başvurucu 8/5/2018 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İLGİLİHUKUK
12. İlgili hukuk için bkz. Aksaray Tır Nakliyat San.ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/8/2018, §§ 17-46.
V. İNCELEME VEGEREKÇE
13. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapmış olduğutoplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları
14. Başvurucu, 6719 sayılı Kanun hükümlerinin geçmişeetkili olarak yürürlüğe girmesinin ve aleyhe olan kanun değişikliğin devam edendavada uygulanmasının hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir.Başvurucu, kayıp kaçak ve diğer bedellerin haksız olarak tahsil edildiğiniiddia etmiştir. Başvurucu sonuç olarak bu gerekçelerle adil yargılanma hakkınınihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
15. Başvuru konusuna ilişkin ilkeler Anayasa Mahkemesincedaha önce Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında ortayakonulmuştur.
16. Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında,kanun değişikliklerinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla derdest olandavalara etkisine ilişkin değerlendirmenin derece mahkemelerinin takdirindeolduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte bu husus daha önce norm denetimikapsamında incelenmiş ve yargısal kararlar arasındaki çelişkililere dikkatçekilerek kanuni düzenlemeden önce müktesep hak söz konusu olmadığından yenidüzenlemenin devam eden uyuşmazlıklara uygulanmasının hukuki güvenlik ilkesinive daha geniş anlamıyla hak arama özgürlüğünü zedelemediği sonucunavarılmıştır. Belirsizliklerin giderilmesine yönelik sonradan kanun koyucu tarafındanbirtakım yasal düzenlemeler yapıldığı ifade edilmiştir (Aksaray Tır NakliyatSan. ve Tic. Ltd. Şti., §§ 62-67).
17. Anılan kararda, idare tarafından tahsil edilen kayıpkaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlikbulunduğu ve farklı yargı kolları arasında açık ve istikrarlı bir uygulamabulunmadığı tespit edildikten sonra adli yargı yerinde açılan davaların mutlaksurette lehe sonuçlanması yönünde haklı bir beklentiden söz edilemeyeceğiaçıklanarak, kanun koyucunun amacının yargı kolları arasındaki farklılığıgidermeye ve dolayısıyla hukuki güvenliği sağlamaya yönelik olduğu ifadeedilmiştir. Başvurucunun, tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz olduğuhususunda da bir açıklama yapmadığını ve herhangi bir sebep de bildirmediğinidikkate alan Anayasa Mahkemesi müdahalenin başvurucuya şahsi olarak aşırı birkülfet yüklemediğini belirtmiştir (Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd.Şti., §§ 69-76).
18. Başvurucu yargılama sırasında yürürlüğe giren kanunhükmünün aleyhe sonuç doğurmuş olmasından yakınmaktadır. Benzer şikâyetinincelendiği Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararındaaçıklanan ilkelerden somut olay özelinde ayrılmayı gerektirir bir durumbulunmadığı anlaşıldığından adil yargılanma hakkına yönelik açık bir ihlalinolmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
19. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksunolması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZOLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerindeBIRAKILMASINA 19/11/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.