TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
CAHİDE DEMİRKAYA BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/5169)
Karar Tarihi: 16/2/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Raportör
:
Özgür DUMAN
Başvurucu
:
Cahide DEMİRKAYA
Vekili
:
Av. Şenol SALTIK
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, imar affı kapsamında verilen tapu tahsis belgesininiptal edilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 8/4/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına vebu kapsamda sunulan görüşlerine atfen başvuru hakkında görüş sunulmayacağınıbildirmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. İstanbul ili Kadıköy ilçesi Bostancı Mahallesi'nde bulunan703 ada 19 parsel numaralı taşınmaz, tapuda Todorikızı Atina adına kayıtlı iken Kadıköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 5/3/1984tarihli ve E.1975/884, K.1984/128 sayılı kararı gereğince Tapu Müdürlüğünce1/10/1985 tarihinde Maliye Hazinesi adına tescil edilmiştir.
9. Başvurucuların miras bırakanı İbrahim Demirkaya, butaşınmazda bulunan gecekondusu için 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar veGecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunkapsamında 13/4/1983 tarihinde 2.000 TL (eski TL ile) ödemiş ve ödeme makbuzuile birlikte 18/4/1983 tarihinde imar affı başvurusunda bulunmuştur.
10. Millî Emlak Müdürlüğü tarafından 21/4/1986 tarihinde butaşınmaz için anılan Kanun’a göre “tapu tahsis belgesi” düzenlenerekbaşvurucunun miras bırakanına verilmiştir. Anılan “tapu tahsis belgesi” TapuMüdürlüğü tarafından aynı tarihte, taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesineişlenmiştir.
11. İstanbul Defterdarlığının (Defterdarlık) 7/5/2002 tarihliyazısı ile tapu tahsis belgesinin iptal edildiği başvurucu ve diğer mirasçılarabildirilmiştir.
12. Başvurucu diğer mirasçılar ile birlikte bu idari işlemekarşı Defterdarlık aleyhine İstanbul 1. İdare Mahkemesinde 2/6/2004 tarihindeiptal davası açmıştır. Mahkeme, gecekondunun bulunduğu taşınmazın ıslah imarplanında kalmadığı ve bu nedenle tapu tahsis belgesinin iptal edilmesindehukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle 31/10/2005 tarihinde davanın reddinekarar vermiştir.
13. Başvurucu ve diğer davacılar kararı temyiz etmiş, DanıştayAltıncı Dairesinin 4/4/2008 tarihli ilamıyla hükmün bozulmasına kararverilmiştir. Bozma ilamında; yerinde korunamayacak durumda olan gecekondunedeniyle başka bir gecekondu ıslah veya önleme bölgesinden arsa tahsisedilmesinin kanun gereği olduğu belirtilmiştir.
14. Defterdarlık tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmasıüzerine Daire, 24/12/2010 tarihinde bozma ilamını kaldırarak yeniden davanınesasını incelemiş ve hükmün farklı gerekçeyle bozulmasına karar vermiştir.Daire, imar affı başvurusunun yapıldığı tarih itibarıyla taşınmazın özel birkişiye ait olup olmadığına bağlı olarak kanundaki koşullarındeğerlendirilmesigerektiğini belirtmiştir.
15. Bozma ilamına uyan Mahkeme 10/10/2011 tarihinde davanınreddine karar vermiştir. Kararda; dava konusu gecekondu için imar affı başvurusununyapıldığı tarihte bu taşınmazın özel bir şahıs olan T. kızı A. adına kayıtlıolduğu belirtilmiştir. Mahkeme bu nedenle 2981 sayılı Kanun'un 10. maddesinin(a) bendindeki koşulların gerçekleşmediğini belirterek tapu tahsis belgesininiptal edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varmıştır.
16. Başvurucu ve diğer davacılar kararı temyiz etmişlerdir.Mahkeme 30/1/2012 tarihinde, süresi geçtikten sonra yapıldığı gerekçesiyletemyiz isteminin reddine karar vermiştir. Mahkeme, kararın davacılar vekiline21/12/2011 tarihinde tebliğ edildiğini, temyiz dilekçesinin ise otuz günlüksüre geçtikten sonra 23/1/2012 tarihinde mahkeme kayıtlarına girdiğiniaçıklamıştır.
17. Bu kararın da temyizi üzerine Dairenin 4/10/2012 tarihliilamıyla, temyiz isteminin süre yönünden reddi kararı onanmış, başvurucu vediğer davacıların karar düzeltme istemleri de aynı Dairenin 8/1/2014 tarihliilamıyla reddedilmiştir.
18. Nihai karar başvurucu vekiline 12/3/2014 tarihinde tebliğedilmiş, başvuru formunda karardan 10/3/2014 tarihinde haberdar olunduğubildirilmiştir.
19. Başvurucu 8/4/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
20. Mahkemenin 16/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
21. Başvurucu, miras bırakanına verilen tapu tahsis belgesinin2981 sayılı Kanun kapsamında öngörülen bedeli ödediği ve taşınmazın da Hazineadına kayıtlı olduğu hâlde açılan bir davada özel kişiye ait olduğununbelirlendiği gerekçesine dayalı olarak iptal edildiğinden yakınmaktadır.Başvurucuya göre aynı taşınmazda bulunan diğer imar affı başvuruları idari veyargısal süreçler sonunda kabul edilmiş ve tapular verilmiştir. Başvurucuayrıca, ıslah imar planı yapıldıktan sonra kanuna göre tapu verilmesininzorunlu olduğunu belirtmektedir. Başvurucu bu nedenlerle mülkiyet hakkınınihlal edildiğini ileri sürmüş; yeniden yargılama ve tazminata karar verilmesitaleplerinde bulunmuştur.
22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un geçici 1. maddesinin (8)numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisininbaşlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem vekararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,§ 17).
23. Başvuru konusu olayda başvurucunun tapu tahsis belgesininiptal edilmesi işlemine karşı İstanbul 1. İdare Mahkemesinde açtığı dava, bozmailamı sonrası 10/10/2011 tarihinde reddedilmiştir (bkz. §§ 12-15). Başvurucununtemyiz istemi ise Mahkemece 23/1/2012 tarihinde, istemin kanunda öngörülen otuzgünlük süre geçtikten sonra yapıldığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Temyizedilen bu karar Danıştayca onanmış, karar düzeltmeistemi de reddedilmiştir (bkz. §§ 16, 17).
24. Başvuru formu incelendiğinde; başvurucunun, temyiz istemininreddine ilişkin yargısal süreç yönünden derece mahkemelerince tebligat vb.delillerin yanlış değerlendirildiği veya süreye ilişkin hukuk kurallarınınyanlış yorumlandığı gibi konularda herhangi bir şikâyetinin bulunmadığıgörülmektedir. Başvurucunun şikâyeti esas itibarıyla, tapu tahsis belgesininiptal edilmesi ve bu idari işleme karşı açtığı davanın reddedilmesineilişkindir. Başvurucunun tapu tahsis belgesinin iptaline ilişkin başlattığıyargısal süreç ise süresinde temyiz edilmediği anlaşılan Mahkemenin 10/10/2011tarihli davanın reddine dair kararıyla son bulmuştur. Diğer bir deyişle,başvuru konusu olayda olağan kanun yolu, kararın temyiz edilmemesi iletamamlanmıştır. Nitekim temyiz isteminin reddiyle ilgili sonraki yargısal süreçsonunda da bu kararın kanun ile öngörülen süresi içinde temyiz edilmediğitespit edilmiştir. Dolayısıyla başvuruya konu tapu tahsis belgesinin iptaliişlemine karşı açılan söz konusu davanın Anayasa Mahkemesinin zaman bakımındanyetkisinin başladığı 23/9/2012 tarihinden önce sonuçlandırıldığıanlaşılmaktadır.
25. Açıklanan nedenlerle başvurunun, diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin zamanbakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun zamanbakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 16/2/2017tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.